Бидний тухай
Сурталчилгаа байршуулах
Редакцийн ёс зүй
Нууцлалын бодлого
Холбоо барих
БНМАУ-ын Засгийн газарт эрх олгох тухай хууль хүчингүй болсонд тооцох тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслийг хэлэлцэж байна.
Улсын Их Хурлын гишүүн С.Цэнгүүн 2025.12.30-ны өдөр энэ төслийг өргөн мэдүүлсэн. Өнөөдөр УИХ энэ төслийг хэлэлцэх эсэхийг шийднэ.
БЭТ буюу бүрэн эрхт төлөөлөгчийг Засгийн газар томилон ажиллуулдаг. Ингэхдээ БНМАУ-ын Засгийн газарт эрх олгох тухай хуулийг үндэслэл болгодог. Энэ хуулийг 1991 онд баталжээ. Иймд энэ хуулийг хүчингүй болгож, цаг үед тохируулах шаардлагатай гэж Улсын Их Хурлын гишүүн С.Цэнгүүн үзжээ.
УИХ-ын гишүүн Ө.Шижир: Өнгөрсөн хугацаанд МАН нийт 9 удаа БЭТ томилсон. "Эрдэнэт", "ЭТТ" ХК-д БЭТ томилж, тэр хүмүүс нь олон сая төгрөгийн урамшуулал аваад л дуусдаг. Энэ хуулийн төслийг боловсруулсанд талархаж байна. Дэмжинэ.
УИХ-ын гишүүн Дав.Цогтбаатар: 9 удаа БЭТ ажилласнаар ямар үр дүн гарсан бэ гэдэг нь тодорхойгүй байдаг. БЭТ-үүд Цагаан байрны сонгуулийн санхүүжилтийг босгодог биз дээ. Энэ хуулийн төслийг боловсруулах багт Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын хороо багтсан нь сайшаалтай. Гэхдээ Л.Цэнгэл даргын удирддаг энэ байгууллага ямар ч судалгаа хийлгүй УИХ руу орж ирлээ. УИХ-ын дарга С.Бямбацогт үүнд анхаарна уу.
1990 онд төрийн өмчийн ААН-үүдийг хувьчлахын тулд энэ хуулийг баталжээ. Харин өнөөдөр ийм шаардлага байхгүй тул хуулийг хүчингүй болгох төсөл боловсруулсан байна.
Мөн хувь хүний эрхийг зөрчдөг, Үндсэн хуулийн зөрчил үүсгэдэг тул хуулийг хүчингүй болгох нь зөв гэж С.Цэнгүүн гишүүн тайлбарлав. Тэрээр, БЭТ-ийн шийдвэрүүд Компанийн тухай хуультай зөрчилддөг. Төр БЭТ -ийг томилдог. Төрд эрх мэдэл дутаагүй. Тухайн компани санхүүгийн чадваргүй болонгуут БЭТ томилдог.
Төрийн томилсон гүйцэтгэх захирлууд чадамжгүй байсан тул БЭТ томилдог. Тэгээд компанийг хүнд байдалд оруулсан захиралд ямар ч хариуцлага тооцдоггүй. Аудитын дүгнэлтүүд хэрэгждэггүй.
Хамгийн сүүлд 2025 онд ДЦС-т дэлбэрэлт болсны дараа Эрчим хүчний Төрийн нарийн бичгийн дарга Н.Тавинбэхийг БЭТ-ээр томилсон. Энэ нь нь төр ААН-үүдээ зөв удирдаж чадахгүйг байгааг харуулдаг. Онц байдлын тухай хууль бий. Тэгэхээр энэ хуулийг хүчингүй болгосноор зохицуулалтгүй орон зай үлдэхгүй гэв.
УИХ-ын гишүүн О.Номинчимэг: МИАТ, Эрдэнэт, орон нутгийн өмчит Таван толгой гэх мэт дандаа төрийн өмчит компаниудад БЭТ томилжээ. Энэ хуулийг дэмжинэ. Учир нь төрийн өмчит компаниуд вант улсууд болж, улс төрийн бүлэглэлийн баялаг хуваарилах хэрэгсэл болчихсон. УИХ шийдвэр гаргахаар хэрэгжүүлдэггүй. Арга ядаад л БЭТ томилсон, Иймд энэ хуулийг баталъя.
УИХ-ын гишүүн Ж.Золжаргал: Зарим БЭТ ажилласнаар тухайн компанийн санхүү сайжирсан жишээнүүд бий.Гэхдээ дайн байлдаан болоогүй л бол онцгой байдал гэж үзэхгүй. Энэ хуулийг хүчингүй болгох нь зөв гэв.
Энэ хуулийн төслийг хэлэлцэх, эсэхийг 16.00 цагт санал асуулга явуулж, шийдэхээр боллоо. Учир нь УИХ-ын гишүүдийн ирц хангалтгүй байгааг УИХ-ын дарга С.Бямбацогт онцоллоо. УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаан 14.00 цагт үргэлжилнэ. Ерөнхий сайд Н.Учрал мэдээлэл өгөх юм.
БНМАУ-ын Засгийн газарт эрх олгох тухай хууль хүчингүй болсонд тооцох тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслийг хэлэлцэж байна.
Улсын Их Хурлын гишүүн С.Цэнгүүн 2025.12.30-ны өдөр энэ төслийг өргөн мэдүүлсэн. Өнөөдөр УИХ энэ төслийг хэлэлцэх эсэхийг шийднэ.
БЭТ буюу бүрэн эрхт төлөөлөгчийг Засгийн газар томилон ажиллуулдаг. Ингэхдээ БНМАУ-ын Засгийн газарт эрх олгох тухай хуулийг үндэслэл болгодог. Энэ хуулийг 1991 онд баталжээ. Иймд энэ хуулийг хүчингүй болгож, цаг үед тохируулах шаардлагатай гэж Улсын Их Хурлын гишүүн С.Цэнгүүн үзжээ.
УИХ-ын гишүүн Ө.Шижир: Өнгөрсөн хугацаанд МАН нийт 9 удаа БЭТ томилсон. "Эрдэнэт", "ЭТТ" ХК-д БЭТ томилж, тэр хүмүүс нь олон сая төгрөгийн урамшуулал аваад л дуусдаг. Энэ хуулийн төслийг боловсруулсанд талархаж байна. Дэмжинэ.
УИХ-ын гишүүн Дав.Цогтбаатар: 9 удаа БЭТ ажилласнаар ямар үр дүн гарсан бэ гэдэг нь тодорхойгүй байдаг. БЭТ-үүд Цагаан байрны сонгуулийн санхүүжилтийг босгодог биз дээ. Энэ хуулийн төслийг боловсруулах багт Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын хороо багтсан нь сайшаалтай. Гэхдээ Л.Цэнгэл даргын удирддаг энэ байгууллага ямар ч судалгаа хийлгүй УИХ руу орж ирлээ. УИХ-ын дарга С.Бямбацогт үүнд анхаарна уу.
1990 онд төрийн өмчийн ААН-үүдийг хувьчлахын тулд энэ хуулийг баталжээ. Харин өнөөдөр ийм шаардлага байхгүй тул хуулийг хүчингүй болгох төсөл боловсруулсан байна.
Мөн хувь хүний эрхийг зөрчдөг, Үндсэн хуулийн зөрчил үүсгэдэг тул хуулийг хүчингүй болгох нь зөв гэж С.Цэнгүүн гишүүн тайлбарлав. Тэрээр, БЭТ-ийн шийдвэрүүд Компанийн тухай хуультай зөрчилддөг. Төр БЭТ -ийг томилдог. Төрд эрх мэдэл дутаагүй. Тухайн компани санхүүгийн чадваргүй болонгуут БЭТ томилдог.
Төрийн томилсон гүйцэтгэх захирлууд чадамжгүй байсан тул БЭТ томилдог. Тэгээд компанийг хүнд байдалд оруулсан захиралд ямар ч хариуцлага тооцдоггүй. Аудитын дүгнэлтүүд хэрэгждэггүй.
Хамгийн сүүлд 2025 онд ДЦС-т дэлбэрэлт болсны дараа Эрчим хүчний Төрийн нарийн бичгийн дарга Н.Тавинбэхийг БЭТ-ээр томилсон. Энэ нь нь төр ААН-үүдээ зөв удирдаж чадахгүйг байгааг харуулдаг. Онц байдлын тухай хууль бий. Тэгэхээр энэ хуулийг хүчингүй болгосноор зохицуулалтгүй орон зай үлдэхгүй гэв.
УИХ-ын гишүүн О.Номинчимэг: МИАТ, Эрдэнэт, орон нутгийн өмчит Таван толгой гэх мэт дандаа төрийн өмчит компаниудад БЭТ томилжээ. Энэ хуулийг дэмжинэ. Учир нь төрийн өмчит компаниуд вант улсууд болж, улс төрийн бүлэглэлийн баялаг хуваарилах хэрэгсэл болчихсон. УИХ шийдвэр гаргахаар хэрэгжүүлдэггүй. Арга ядаад л БЭТ томилсон, Иймд энэ хуулийг баталъя.
УИХ-ын гишүүн Ж.Золжаргал: Зарим БЭТ ажилласнаар тухайн компанийн санхүү сайжирсан жишээнүүд бий.Гэхдээ дайн байлдаан болоогүй л бол онцгой байдал гэж үзэхгүй. Энэ хуулийг хүчингүй болгох нь зөв гэв.
Энэ хуулийн төслийг хэлэлцэх, эсэхийг 16.00 цагт санал асуулга явуулж, шийдэхээр боллоо. Учир нь УИХ-ын гишүүдийн ирц хангалтгүй байгааг УИХ-ын дарга С.Бямбацогт онцоллоо. УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаан 14.00 цагт үргэлжилнэ. Ерөнхий сайд Н.Учрал мэдээлэл өгөх юм.
4 цаг 10 минутын өмнө