Цэвэр агаар - дээд түвшний чуулга уулзалт энэ сарын 2,3-нд Улаанбаатар хотод болох ба 53 орны 200 гаруй зочид төлөөлөгчид оролцож байна.

Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамнаас Агаарын бохирдлын эсрэг Ази, Номхон далайн бүсийн үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн хүрээнд энэ хурлыг зохион байгуулах аж.

Чуулга уулзалтын зочид төлөөлөгчдөд Улаанбаатарын гэр хорооллын бүсэд тулгамдаж буй нөхцөл байдалтай танилцах, агаарын бохирдлын эсрэг хэрэгжүүлж буй технологийн боломжит шийдлүүдийн талаар мэдээлэл олгох танилцах аялал ч зохион байгуулах юм.

Танилцах аяллаар оролцогчдод барилга байгууламжийн эрчим хүчний хэмнэлттэй байдал, цэвэр эрчим хүчний эх үүсвэрийн ашиг тус, хүн амын эрүүл мэндийг сайжруулах, агаарын бохирдол, хүлэмжийн хийн ялгарал, түлшний зардлын хүрээнд хэрэгжүүлэх шаардлагатай ажлууд, тулгарч буй сорилтуудыг танилцуулна гэж БОАЖЯ-наас мэдээлэв.

Цэвэр агаар- дээд хэмжээний чуулга уулзалт үргэлжилж байна.

Чуулганаар агаарын чанарын үнэлгээний асуудлыг олон улсын түвшинд хэлэлцэх, хамтын ажиллагааны механизмыг идэвхжүүлэх, туршлага хуваалцах, техникийн туслалцаа үзүүлэх зэрэг асуудлын хүрээнд 53 орны 200 гаруй төлөөлөл санал солилцож байгаа юм.

Манай улсын засгийн газраас агаарын бохирдлыг бууруулахад гэр хорооллын айлуудыг орон сууцжуулах, бензин дизель түлшний импортын эзлэх хувь хэмжээ, цахилгаан машиныг нэмэгдүүлэх, “Яндангүй бүс” тогтоож нийт эх үүсвэрийн 25-аас доошгүй хувийг хийн болон цахилгаан халаалтад шилжүүлэх арга хэмжээг үе шаттайгаар хэрэгжүүлж байгаа аж.

Цэвэр Агаар дээд хэмжээний уулзалт нь таван хэлэлцүүлгээс бүрдэж байгаа юм. Үүнд

•  Агаарын чанарын менежментийг сайжруулах
•  Агаарын чанарын мониторинг
• Сайн туршлага хуваалцах
• Агаарын чанарын мэдээлэл, стандартын хамтын ажиллагаа
• Ази Номхон далайн бүсийн үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх түншлэл сэдвийн хүрээнд болох юм.

Өнөөдөр эхний хоёр сэдвээр хэлэлцүүлэг өрнүүлэв.

Байгаль орчин аялал жуулчлалын яамны сайд Б.Бат- Эрдэнэ “Энэ чуулганы хүрээнд Байгаль орчин аялал жуулчлалын яамнаас агаар орчны бохирдлыг бууруулах томоохон хөтөлбөрүүд хэрэгжүүлнэ. Мөн Эрүүл мэнд, Барилга хот байгуулалт, Эрчим хүчний яамтай хамтарсан байдлаар ажиллан Монгол улсын агаарын бохирдол ямар байгаа вэ гэдгийг бүс нутгийн хэмжээнд авч үзэж байна. Үйлдвэр, түлшинд зориулсан стандартаас илүү хүний эрүүл мэндэд зориулсан стандартыг авч хэрэгжүүлэх шаардлагатай. Түүнчлэн хурлын үр дүнд Улаанбаатар хотын тунхаглал гаргах, түншлэлийг албан ёсоор байгуулах болно. Бүс нутгийн 53 орны түншлэлийг хэрэгжүүлснээр агаарын бохирдлын утаа, угаараас гадна хуурайшилтаас үүдэлтэй шороо, тоос тоосонцрын бохирдлын эсрэг ажлыг авч хэрэгжүүлэх хэрэгтэй. Жишээ нь Бүгд Найрамдах Казахстан улс 2024 он гэхэд 100 хувь цахилгаан автомашины хэрэглээтэй болох хөтөлбөрийг баталсан байна. Мөн гэр хорооллын айлуудынхаа тал хувийг хийн түлшинд холбожээ. Манай улс 2025 он гэхэд цахилгаан автомашиныг 30 хувьд хүргэнэ. Цаашид улам бүр нэмэгдүүлнэ. Тус төсөл хөтөлбөрийг засгийн газарт хүргүүлэх ажил явагдаж байна.
Монгол улсын засгийн газар агаарын бохирдлын эсрэг

• 2019- 2020 онд- 81 тэрбум төгрөг
• 2020- 2021 онд 76 тэрбум төгрөг
• 2021- 2022 онд 43 тэрбум төгрөг
• 2022-2023 онд 27 тэрбум төгрөгийг Орчны бохирдол бууруулах үндэсний хороонд төсөвлөсөн.

Тус төсвөөс агаар, ус, хөрсний бохирдол гэж ангилан зарцуулдаг. Энэ төсвийн мөнгө бүхэлдээ агаарын бохирдлын эсрэг зарцуулагддаггүй. Жишээ нь өнгөрсөн жилийн төсвөөс 16 тэрбум төгрөгийг өмнө жилийнх нь тендерийн дуусаагүй ажлын төлбөр мөнгөнд зарцуулсан” гэв.

Цаг уур орчны шинжилгээний газрын орчны шинжилгээний хэлтсийн дарга Ж.Батбаяр “Агаарын бохирдол, чанар хоёр өөр ойлголт. Нийслэлд хүн амын төвлөрөл их байгаагаас агаарын бохирдол илүүтэй байдаг. Мөн дөрвөн дулааны станц, 2700 усан, уурын зуухнууд, гэр хорооллын зуухнууд байна. Дулаанаа авч байгаа боломж нь шатах процессоос үүдэлтэй. Хэдий хэмжээгээр их шатах үйл явц явагдана төдийн чинээ нүүрсхүчлийн хий их ялгарна. Тиймээс бид тасралтгүй  үнэлгээ хийн агаарын бохирдлыг хэр хэмжээнд байгааг тогтоодог. Бохирдлоос ялгарсан ялгарал агаар мандалд тархан дараа нь газрын гадаргад буухаар хүрээлэн буй орчинд нөлөөлдөг. Мөн амьсгалын замаар дамжин хүний эд эрхтэн, эсийн төвшинд нөлөөлдөг учраас агаарын чанарыг тогтмол хянах шаардлага гардаг. Тиймээс агаарын чанарыг хэмжих тоног төхөөрөмж маш сайн байх хэрэгтэй.

Манай улс агаарын чанарын автомат харуул буюу хамгийн сүүлийн үеийн төхөөрөмжийг нийслэлийн 18 цэгт суурилуулсан. Уг төхөөрөмж нь 24 цагийн турш тасралтгүй агаарын чанарыг хэмждэг. Энэ төхөөрөмж нь нэг тэрбум орчим төгрөгийн үнэтэй. Цаашид уг төхөөрөмжийг нэмэгдүүлэх шаардлага гарч байгаа ч үнэ, өртгийн хувьд өндөр тул хүндрэлтэй байдаг. Гэхдээ эдгээр төхөөрөмжөөр хамгийн их агаарын бохирдолтой газруудад чанарын үнэлгээ хийн тодорхойлж чаддаг” гэлээ.

НҮБ-ын Ази, Номхон далайн эдийн засаг, нийгмийн комиссын байгаль орчин хөгжлийн хэлтсийн дарга Сангмин Нам “Уг чуулга нь 2022 онд Байгаль орчин, хөгжлийн хорооны долдугаар чуулганаар агаарын бохирдлын эсрэг Ази, Номхон далайн үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг Ази, Номхон далайн эдийн засаг, нийгмийн комиссын гишүүн орнууд оролцон баталж байв. Үүний дагуу тус хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн анхны алхам болж байна. Ази, Номхон далайн бүс нутгуудад агаарын бохирдлын асуудлаар анх удаа баримт бичиг байгуулж байгаа онцлогтой байна. Агаарын бохирдлын эсрэг хөтөлбөрийг амжилттай хэрэгжүүлэхэд НҮБ-ын Ази, Номхон далайн эдийн засаг, нийгмийн комиссын гишүүн орнуудын сонирхол, улс төрийн төвшинд дэмжин оролцох хэрэгтэй” гэлээ.

Тус чуулга уулзалтын ерөнхий зохион байгуулагчаар Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам, НҮБ-ын Ази, Номхон далайн Эдийн засаг, нийгмийн комисс, НҮБ-ын Байгаль орчны хөтөлбөр, хамтран зохион байгуулагчаар Зүүн Хойд Азийн Цэвэр Агаарын Түншлэл болон Зүүн Азийн Хүчиллэг тунадасны мониторингийн сүлжээ ажиллаж манай улсад анх удаа зохион байгуулж байгаа юм.
Мөн Цэвэр агаар – Дээд түвшний чуулга уулзалт нь 2026 онд Монгол Улсад зохион байгуулах “COP 17” буюу  НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх суурь конвенцод нэгдэн орсон талуудын 17 дугаар бага хурлыг угтан хийж байгаа юм.