Цагаан сарын баярт зориулсан үзэсгэлэн худалдаанууд эхэллээ. Баярын өдрүүд хаяанд ирж, иргэд бэлтгэлээ базаан, үзэсгэлэн худалдаа, томоохон худалдааны төвийг зорьдог. Бид ууц, цагаан идээ, хэвийн боов,  бэлэг дурсгалын үнийг судлахаар “Амар байна уу”  цагаан сарын үзэсгэлэнг  зорилоо.  

Тус үзэсгэлэнг эдийн засгийн эргэлтийг эрчимжүүлэх, жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжих зорилгоор “Шинэ 100 айл” төвд  хоёр дахь жилдээ зохион байгуулж буй. Үзэсгэлэн худалдаанд 21 аймаг, нийслэлийн есөн дүүргийн 2000 гаруй бизнес эрхлэгчид түрээсийн төлбөргүйгээр оролцож, үндэсний хувцас, гоёл чимэглэл, хүнсний бүтээгдэхүүн, цагаан идээ зэргийг борлуулж байгаа юм. Гаднаа зай, талбай ихтэй үнэгүй авто зогсоолтой.

Дотогш ороход хүнсний бүтээгдэхүүн, бэлэг дурсгал, хувцасны хэсэг гэж ангилж байрлажээ. Цэлгэр талбайтай, цэвэрхэн орчинтой харагдав.Тус төвийн гол хэсэгт бэлэг дурсгалын тасгууд байна. Эсгий урлалаар хийсэн бүтээгдэхүүнүүд нүдэнд туслаа. Цүнх, тоглоом, түрийвч зэрэг олон төрлийн бүтээгдэхүүн өржээ.

“Манайх эсгий урлалаар цүнх, картны түрийвч зэрэг хүнд хэрэгцээтэй олон төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг. Манай цүнхний урд талын хээг нэг бүрчлэн зүү ороож урладаг. Манай компани Баянхонгор аймагт байрлалтай бөгөөд гэртээ суудаг ээжүүдийг цалинжуулж бүтээгдэхүүний маань эхлэл тавигддаг.  Маш хөдөлмөрч, уран ээжүүд байдаг.

Сүүлийн үед хүмүүс эсгий урлал сонирхдог болжээ. Манай цүнхнүүдийг угаалгын машинд угааж болдог давуу талтай. Эдэлгээ маш сайн, хэлбэр нь алдагддаггүй. Хүний хэрэглээнд л зориулж бүтээгдэхүүнээ үйлдвэрлэдэг” гэж худалдаа эрхлэгч Х.Аяку хэлэв.  

Цааш явтал толгойн гоёлууд харагдлаа. Худалдагч бүсгүй өөрийн гараар урлаж байх юм. Шигтгээ бүрийг нямбай гэгч нь шигтгэж сууж байв. Очиж сонирхвол хүүхдийн толгойн гоёл, ээмэг, малгай байлаа. Үнийн тухайд богино ээмэг-5-10 мянган төгрөг, урт ээмэгнүүд 15-25 мянган төгрөгийн үнэтэй. Хажуу талын лангуунд шагайн оосор, шилбүүр, дөрөөн дурсгалуудыг худалдаалж байна.

Гадаа талбайд зарим худалдаа эрхлэгчид цагаан идээ, ууц, хөлдөөсөн жимсгэнэ худалдаалж байв. Тэдний нэг нь Ж.Эрдэнэжаргал. Баянхонгор аймгаас ирж цагаан идээгээ худалдаалж байгаа аж. Долоодугаар сараас эхлэн цагаан идээгээ хурааж эхэлсэн. Ямар нэгэн хольцгүй, сайхан ааруул бий гэв. Үнийн хувьд ааруул 20-35 мянган төгрөгийн үнэтэй.  

Цааш очин ууцны үнэ асуухад 200-500 мянган төгрөгийн хооронд байлаа. Худалдаа эрхлэгч “Одоохондоо худалдаж авах хүн байхгүй л байна. Иргэд үнэ асуугаад яваад өгчхөж байна. Гэхдээ манай ууцнууд цэвэрхэн, тарган шүү” гэж хэлэв. Үзэсгэлэнд худалдаалж буй ааруулын үнийн тухайд

•  Хорхой ааруул 28-35 мянга  
• Хэвтэй ааруул- 35-40 мянга
• Урт хэвтэй багц ааруул - 340-360 мянга
• Аарц килограмм нь- 6 мянган төгрөг
• Өрөм- 25 мянга
• Монгол шар тос-35-40 мянга
• Цөцгий - 25 мянган төгрөгийн хооронд байв.

Архангай аймгийн Чулуут сумын малчин М.Бат-Өрнөх “Манайх ааруулаа өөрсдөө хийдэг бөгөөд таван төрлийн ааруул борлуулж байна. Хэдэн малаа аав, ээждээ үлдээчхээд л ааруулаа худалдаалах гээд ирлээ. Амт, шимт бол янзын ямар ч хольцгүй. Есдүгээр сараас хойш ааруулаа хураасан. “Амар байна уу” үзэсгэлэнд хоёр дахь жилдээ оролцож байна. Түрээс төлөхгүй учраас их дэм болж байна. Дулаахан, сайхан байна” гэсэн юм.

“Энд харагдаж байгаа бүх даршилсан ногоонуудыг өөрийн гараар тарьж ургуулан дарсан. Хавар, зундаа ногоогоо тарьж, хураан намар нь худалдаалдаг. Өвөл нь даршилсан ногоогоо борлуулдаг юм. Лууван, өргөст хэмхийн салад 6-8 мянган төгрөгийн үнэтэй. Уг үнээр таван жил худалдаалж байна. 1,5 литр байцаан салад-10 мянган төгрөгийн үнэтэй.

Манай сум утсан загасаараа алдартай. Манайх  загасаа утахдаа ямар ч амтлагч хэрэглэдэггүй, 30-35 мянган төгрөгийн үнэтэй. Мөн даршилсан ногоонуудаа бүгдийг нь шинжлүүлснээрээ давуу талтай” хэмээн Сэлэнгэ аймгийн Орхон сумын тариаланч Б.Эрдэнэцэцэг хэллээ. 

Тус үзэсгэлэн хоёрдугаар сарын 9 хүртэл өдөр бүр 09:00-20:00 цагийн хооронд үргэлжилнэ.

Гэрэл зургуудыг: Б.Даваа