Өнгөрсөн жил дизель хөдөлгүүрт машины борлуулалт 2016 онтой харьцуулахад 17 хувиар огцом буурчээ. Аж үйлдвэрийн салбарынхан Засгийн газар, орон нутгийн удирдлагуудыг дизель хөдөлгүүрт машин хэрэглэхгүй байхыг уриалж, хэрэглэгчдийн итгэлийг сулруулж байгаад буруутгаж байна. Тэдний хэлж буйгаар сүүлийн үеийн дизель хөдөлгүүр эрүүл мэндэд сөрөг нөлөө учруулахгүй гэнэ. Мөн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг зорилтыг хангах, нүүрсхүчлийн давхар ислийн ялгарлыг зогсооход чухал үүрэг гүйцэтгэж байгаа хэмээсэн байна.

Зарим дизель хөдөлгүүрт машин бензин хөдөлгүүрт машинтай харьцуулахад хорт утаа бага ялгаруулдаг ч хүмүүс бензинийг илүүд үзсэн хэвээр байна. Дизель болон бензин хөдөлгүүрт машин түлшийг шатаах замаар химийн энергийг механик хүч болгож хувиргадаг ч хувиргах үйл явц нь өөр өөр.

Хамгийн том аюул нарийн ширхэгт тоосонцорт бий гэнэ. Түүний хэлснээр нарийн ширхэгт тоос уушгины гүнд буюу хүчиртөрөгч цус руу ордог хэсэгт байрлан, бидний цусанд ордог байна. 

Зарчмын хувьд дизель хөдөлгүүр бензин хөдөлгүүртэй ижил эрчим хүч гаргадаг ч бага түлш зарцуулж, нүүрсхүчлийн давхар исэл бага ялгаруулах ёстой. Гэсэн ч дизель хөдөлгүүр ихээхэн тоосыг үүсгэн, шаталтын явцад жижиг ширхэгт тортог үүсгэдэг аж. Эдгээр нь хүний уушиг руу орсноор цочрол, астма үүсгэх сөрөг нөлөөтэй юм байна.

Саутхэмптоны их сургуулийн агаарын бохирдлын хордлого судалгааны ажилтан, доктор Матью Локсхамын хэлснээр хамгийн том аюул нарийн ширхэгт тоосонцорт бий гэнэ. Түүний хэлснээр нарийн ширхэгт тоос уушгины гүнд буюу хүчиртөрөгч цус руу ордог хэсэгт байрлан, бидний цусанд ордог байна. Ингэснээр өвчинд хэт мэдрэмтгий хүмүүсийн зүрхний шигдээс, тархины цусан хангамж алдагдах зэрэг өвчлөлийг хүндрүүлдэг аж.

Харин тусгай шүүлтүүртэй шинэ дизель хөдөлгүүрт машин маш бага тоос ялгаруулдаг болжээ. Энэ ажил амжилттай хэрэгжиж байгаа хэмээн машины утаа ялгаралтыг шинжилдэг газрын захирал Ник Мэлдон хэлжээ. Тэрээр “сүүлийн үеийн  дизель хөдөлгүүрт машинуудын шүүлтүүр 99 хувийн тоосонцрыг шүүдэг” гэсэн юм.

Гэхдээ дизель хөдөлгүүрт машин азотын исэл ялгаруулдаг бөгөөд азотын исэлд удаан хугацаагаар байх нь уушгины үйл ажиллагааг бууруулж, амьсгалын замыг гэмтээх эрсдэлийг нэмэгдүүлэн, харшлын хариу урвалыг өдөөдөг. Иймд үйлдвэрлэгчид азотын ислийн ялгаралтыг бууруулах үр дүнтэй технологий ашиглахаар ажиллаж эхэлжээ.

Лабораторид туршсан машинууд хэрэглээнд нэвтэрсний дараа илүү их азотын исэл ялгаруулсан бөгөөд зарим загвар бусдаасаа илүү бохирдолтой байжээ.

Эх сурвалж:BBC