УИХ-ын чуулганы нэгдсэн худалдаан болж байна.
Хэлэлцэх асуудлын дарааллаар “Төрийн өмчит хуулийн этгээдийн хувьцааг 2026-2028 онд биржээр олон нийтэд нээлттэй худалдах, төрийн өмчийг хувьчлах, өөрчлөн байгуулах үндсэн чиглэл батлах тухай” асуудлыг хэлэлцэж байна.
Энэ үеэр УИХ-ын гишүүн О.Номинчимэг асуулт асуулаа.
-Хөрөнгийн зах зээлд мэргэжлийн хөрөнгө оруулагч, ялангуяа хөрөнгө оруулалтын сангууд байхгүй бол засаглал сайжрахгүй гэдэг асуудлыг хаа сайгүй ярьж байна. Гэтэл Монгол Улсад мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчид хангалттай хөгжөөгүй нь бодит үнэн.
- Гаднын мэргэжлийн хөрөнгө оруулагч, хөрөнгө оруулалтын сангууд орж ирнэ гэж тооцож байгаа юу?
- Хэрэв тийм бол Монголын Хөрөнгийн бирж (МХБ) бэлэн үү?
- Хууль, журам, Санхүүгийн зохицуулах хорооноос гарч буй зохицуулалтууд гаднын, мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг хэр хангаж байна вэ?
- Дэд бүтэц, хууль эрх зүйн орчин, гарсан шийдвэрүүд бодитоор хэрэгждэг байдал нь ямар түвшинд байна вэ?
- Энэ асуултад Санхүүгийн зохицуулах хороо хариулах уу. Ер нь мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчид бэлэн үү?
Санхүүгийн салбарыг дэмжиж байж л эдийн засаг хоёр дахь хөл дээрээ зогсоно. Та бүхэн илүү хичээх хэрэгтэй.
Би өмнө нь Эдийн засгийн сайд байхдаа СЗХ-нд очиж, хуулиар олгогдсон журмуудыг цэгцэлье гэхэд “Засгийн газар бидний ажилд орохгүй” гээд нэг их ойртуулаагүй. Одоо боломжтой болов уу? Улсын Их Хурлын дарга болсон тул гуравдугаар микрофоноор үгээ хэлье.
Санхүүгийн зохицуулах хорооноос төлөөлж дараах хариултыг өглөө. Тодруулбал, "Хөрөнгийн зах зээл дээр одоогоор нийт 13 их наяд төгрөгийн үнэлгээтэй, 160-170 компани үйл ажиллагаа явуулж байна. Дотоодын болон гаднын хөрөнгө оруулагчдад зах зээл нээлттэй.
Сүүлийн үед хөрөнгө оруулалтын сангийн хууль, дүрэм, журамд өөрчлөлт оруулсантай холбоотойгоор шинэ сангууд үүсэж эхэлсэн. Сүүлийн таван жилийн хугацаанд нийт долоон хамтын хөрөнгө оруулалтын сан байгуулагдсан. Мөн 30 гаруй хувийн хөрөнгө оруулалтын сан үйл ажиллагаа явуулж байна.
Хөрөнгө оруулалтын сангийн эрх зүйн орчин бүрдсэнээр дамжуулан хөрөнгө оруулах хэрэгсэл нэмэгдэж байгаа. Манай дэд бүтэц, дүрэм журам, хууль эрх зүйн орчин нь олон улсын жишигт нийцсэн, гаднын хөрөнгө оруулагч орж ирэх бүрэн боломжтой гэж үзэж байна" гэв.
Тус хариултад ЗГХЭГ-ын дараг С.Бямбацогт нэмэлт байр суурь илэрхийлэв.
-Худлаа ярьж байна.
Бүх талын боломж бүрэн хангагдсан гэж хэлэх нь үнэнд нийцэхгүй. Өнөөдөр Монголын хөрөнгийн зах зээл санхүүгийн зах зээлд эзэлж буй байр суурь нь банкны салбартай харьцуулахад маш бага, жилд эзлэх хувь нь ч өчүүхэн.
1990 онд Хөрөнгийн бирж байгуулагдсанаас хойш 2000-2005 он хүртэл брокер, андеррайтер, дилер зэрэг олон компаниуд идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж, зах зээл харьцангуй хөгжиж байсан. Харин өнөөдөр ихэнх нь хаалгаа барьж, дампуурсан.
Сүүлийн жилүүдэд уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг биржээр арилжиж эхэлснээр Хөрөнгийн биржийн орлого нэмэгдэж, ашигтай мэт харагдаж байгаа болохоос үнэт цаас, хувьцааны арилжаа үндсэндээ бараг зогсонги байдалд орсон.
Энэ нөхцөлд бүх зүйл бэлэн, болж байна гэж ярих нь бодит байдлыг гуйвуулж байна. Өөрчлөх цаг нь болсон.
Түүний араас УИХ-ын дарга Н.Учрал хэлэхдээ, "С.Бямбацогт дарга ч хэлж байна. Хэрэв бэлэн биш, дэд бүтэц хангалтгүй бол үнэнээ хэлэх хэрэгтэй.
Дарга, сайдаасаа эмээгээд бодит байдлыг нууж болохгүй. УИХ-ын даргын хувьд би үнэнийг сонсохыг хүсэж байна. “Бид бэлэн биш байна, санхүүжилт хэрэгтэй, хөрөнгө оруулалт шаардлагатай, хууль эрх зүйн орчин дутмаг, улс төрөөс хараат байдал ажлыг хүндрүүлж байгааг үнэнээр нь хэлбэл би хамгаалж ажиллана.
Харин бүх зүйл болж байгаа мэтээр ярьж, бие биеэ хуурсаар байвал хэнд ч ашиггүй. Болохгүй байгаа, бэлэн биш байгаа гэдгийг үнэнээр нь хэлж сурах хэрэгтэй гэдгийг дахин онцолъё" гэлээ.
ШУУД ҮЗЭХ:
УИХ-ын чуулганы нэгдсэн худалдаан болж байна.
Хэлэлцэх асуудлын дарааллаар “Төрийн өмчит хуулийн этгээдийн хувьцааг 2026-2028 онд биржээр олон нийтэд нээлттэй худалдах, төрийн өмчийг хувьчлах, өөрчлөн байгуулах үндсэн чиглэл батлах тухай” асуудлыг хэлэлцэж байна.
Энэ үеэр УИХ-ын гишүүн О.Номинчимэг асуулт асуулаа.
-Хөрөнгийн зах зээлд мэргэжлийн хөрөнгө оруулагч, ялангуяа хөрөнгө оруулалтын сангууд байхгүй бол засаглал сайжрахгүй гэдэг асуудлыг хаа сайгүй ярьж байна. Гэтэл Монгол Улсад мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчид хангалттай хөгжөөгүй нь бодит үнэн.
- Гаднын мэргэжлийн хөрөнгө оруулагч, хөрөнгө оруулалтын сангууд орж ирнэ гэж тооцож байгаа юу?
- Хэрэв тийм бол Монголын Хөрөнгийн бирж (МХБ) бэлэн үү?
- Хууль, журам, Санхүүгийн зохицуулах хорооноос гарч буй зохицуулалтууд гаднын, мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг хэр хангаж байна вэ?
- Дэд бүтэц, хууль эрх зүйн орчин, гарсан шийдвэрүүд бодитоор хэрэгждэг байдал нь ямар түвшинд байна вэ?
- Энэ асуултад Санхүүгийн зохицуулах хороо хариулах уу. Ер нь мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчид бэлэн үү?
Санхүүгийн салбарыг дэмжиж байж л эдийн засаг хоёр дахь хөл дээрээ зогсоно. Та бүхэн илүү хичээх хэрэгтэй.
Би өмнө нь Эдийн засгийн сайд байхдаа СЗХ-нд очиж, хуулиар олгогдсон журмуудыг цэгцэлье гэхэд “Засгийн газар бидний ажилд орохгүй” гээд нэг их ойртуулаагүй. Одоо боломжтой болов уу? Улсын Их Хурлын дарга болсон тул гуравдугаар микрофоноор үгээ хэлье.
Санхүүгийн зохицуулах хорооноос төлөөлж дараах хариултыг өглөө. Тодруулбал, "Хөрөнгийн зах зээл дээр одоогоор нийт 13 их наяд төгрөгийн үнэлгээтэй, 160-170 компани үйл ажиллагаа явуулж байна. Дотоодын болон гаднын хөрөнгө оруулагчдад зах зээл нээлттэй.
Сүүлийн үед хөрөнгө оруулалтын сангийн хууль, дүрэм, журамд өөрчлөлт оруулсантай холбоотойгоор шинэ сангууд үүсэж эхэлсэн. Сүүлийн таван жилийн хугацаанд нийт долоон хамтын хөрөнгө оруулалтын сан байгуулагдсан. Мөн 30 гаруй хувийн хөрөнгө оруулалтын сан үйл ажиллагаа явуулж байна.
Хөрөнгө оруулалтын сангийн эрх зүйн орчин бүрдсэнээр дамжуулан хөрөнгө оруулах хэрэгсэл нэмэгдэж байгаа. Манай дэд бүтэц, дүрэм журам, хууль эрх зүйн орчин нь олон улсын жишигт нийцсэн, гаднын хөрөнгө оруулагч орж ирэх бүрэн боломжтой гэж үзэж байна" гэв.
Тус хариултад ЗГХЭГ-ын дараг С.Бямбацогт нэмэлт байр суурь илэрхийлэв.
-Худлаа ярьж байна.
Бүх талын боломж бүрэн хангагдсан гэж хэлэх нь үнэнд нийцэхгүй. Өнөөдөр Монголын хөрөнгийн зах зээл санхүүгийн зах зээлд эзэлж буй байр суурь нь банкны салбартай харьцуулахад маш бага, жилд эзлэх хувь нь ч өчүүхэн.
1990 онд Хөрөнгийн бирж байгуулагдсанаас хойш 2000-2005 он хүртэл брокер, андеррайтер, дилер зэрэг олон компаниуд идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж, зах зээл харьцангуй хөгжиж байсан. Харин өнөөдөр ихэнх нь хаалгаа барьж, дампуурсан.
Сүүлийн жилүүдэд уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг биржээр арилжиж эхэлснээр Хөрөнгийн биржийн орлого нэмэгдэж, ашигтай мэт харагдаж байгаа болохоос үнэт цаас, хувьцааны арилжаа үндсэндээ бараг зогсонги байдалд орсон.
Энэ нөхцөлд бүх зүйл бэлэн, болж байна гэж ярих нь бодит байдлыг гуйвуулж байна. Өөрчлөх цаг нь болсон.
Түүний араас УИХ-ын дарга Н.Учрал хэлэхдээ, "С.Бямбацогт дарга ч хэлж байна. Хэрэв бэлэн биш, дэд бүтэц хангалтгүй бол үнэнээ хэлэх хэрэгтэй.
Дарга, сайдаасаа эмээгээд бодит байдлыг нууж болохгүй. УИХ-ын даргын хувьд би үнэнийг сонсохыг хүсэж байна. “Бид бэлэн биш байна, санхүүжилт хэрэгтэй, хөрөнгө оруулалт шаардлагатай, хууль эрх зүйн орчин дутмаг, улс төрөөс хараат байдал ажлыг хүндрүүлж байгааг үнэнээр нь хэлбэл би хамгаалж ажиллана.
Харин бүх зүйл болж байгаа мэтээр ярьж, бие биеэ хуурсаар байвал хэнд ч ашиггүй. Болохгүй байгаа, бэлэн биш байгаа гэдгийг үнэнээр нь хэлж сурах хэрэгтэй гэдгийг дахин онцолъё" гэлээ.
ШУУД ҮЗЭХ:
