УИХ-ын чуулганы өчигдрийн /2025.03.31/ нэгдсэн хуралдаанаар Монгол Улсыг 2021-2025 онд хөгжүүлэх таван жилийн үндсэн чиглэл, Монгол Улсын Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн 2024 оны гүйцэтгэлийн тайлан болон Монгол Улсын хөгжлийн 2024 оны төлөвлөгөөний гүйцэтгэлийн тайланг хэлэлцэж, УИХ-ын гишүүд сайд нараас асуулт асууж, хариулт авав.
УИХ-ын гишүүн Н.Нарантуяа-Нара, Дундаж давхаргыг дэмжих ямар бодлого хэрэгжүүлэв. Үүнд хэдий хэрийн төсөв зарцуулсан бэ?
-ГБХНХ-ын сайд Л.Энх-Амгалан, Улсын төсвөөс нийгмийн халамжид 2.4 их наяд төгрөг зарцуулж байна. Энэ бол ДНБ-ий 4-5 хувь, Улсын төсвийн зарлагын 10 хувьтай тэнцэх том дүн. Тэгэхээр бид энэ тоондоо зөв үнэлэлт дүгнэлт хийж, халамжаас хөдөлмөрт шилжих бодлогыг хэрэгжүүлэх ёстой юм.
2.4 их наяд төгрөгийн халамжийн 1.6 их наяд нь хүүхдийн мөнгө. Яг зорилтот бүлэгт зарцуулж буй мөнгө нь 600-700 тэрбум төгрөг. Энэ бодлого оновчтой хэрэгжиж байна уу? гэдгийг тодруулах ёстой. Хаврын чуулганаар Халамжийн тухай хуулийн төслийг өргөн барих гэж байна.
Бусад улс орнуудын халамжийн бодлого хэзээ эхэлж, хэзээ дуусах хугацаатай байдаг. Хэнийг халамжлах вэ? Ямар үр дүн гаргах вэ? гэдгээ дүгнэж байж, дараагийн төслүүдийг хэрэгжүүлдэг. Манай улс нэг эхлээд насан туршид нь халамж өгдөг улс орон ховор юм билээ.
Нөгөө талаас Монгол Улсад дундаж давхарга хамгийн чухал. Манай улсын нийт хүн амын хэдэн хувь нь дундаж давхаргад орж байгааг сайн хэмжих ёстой. Тиймээс ҮСХ-ны Их өгөгдлийн санд тулгуурлан дундаж давхаргын тооцоо судалгаа гаргахаар ажиллаж байна.
Сангийн сайд Б.Жавхлан, Улс орон бүр өөрийн онцлог, эдийн засгийн бүтцээс шалтгаалан дундаж давхаргаа томъёолдог. Манай улсын хувьд өрхийн түвшинд үзвэл ипотекийн зээл, машины лизингийн төлбөр, хүүхдийнхээ сургалтын төлбөрийг төлсний дараа цаана нь их, бага хэмжээний хуримтлалтай бол дундаж давхаргынх гэж үздэг.
УИХ-ын чуулганы өчигдрийн /2025.03.31/ нэгдсэн хуралдаанаар Монгол Улсыг 2021-2025 онд хөгжүүлэх таван жилийн үндсэн чиглэл, Монгол Улсын Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн 2024 оны гүйцэтгэлийн тайлан болон Монгол Улсын хөгжлийн 2024 оны төлөвлөгөөний гүйцэтгэлийн тайланг хэлэлцэж, УИХ-ын гишүүд сайд нараас асуулт асууж, хариулт авав.
УИХ-ын гишүүн Н.Нарантуяа-Нара, Дундаж давхаргыг дэмжих ямар бодлого хэрэгжүүлэв. Үүнд хэдий хэрийн төсөв зарцуулсан бэ?
-ГБХНХ-ын сайд Л.Энх-Амгалан, Улсын төсвөөс нийгмийн халамжид 2.4 их наяд төгрөг зарцуулж байна. Энэ бол ДНБ-ий 4-5 хувь, Улсын төсвийн зарлагын 10 хувьтай тэнцэх том дүн. Тэгэхээр бид энэ тоондоо зөв үнэлэлт дүгнэлт хийж, халамжаас хөдөлмөрт шилжих бодлогыг хэрэгжүүлэх ёстой юм.
2.4 их наяд төгрөгийн халамжийн 1.6 их наяд нь хүүхдийн мөнгө. Яг зорилтот бүлэгт зарцуулж буй мөнгө нь 600-700 тэрбум төгрөг. Энэ бодлого оновчтой хэрэгжиж байна уу? гэдгийг тодруулах ёстой. Хаврын чуулганаар Халамжийн тухай хуулийн төслийг өргөн барих гэж байна.
Бусад улс орнуудын халамжийн бодлого хэзээ эхэлж, хэзээ дуусах хугацаатай байдаг. Хэнийг халамжлах вэ? Ямар үр дүн гаргах вэ? гэдгээ дүгнэж байж, дараагийн төслүүдийг хэрэгжүүлдэг. Манай улс нэг эхлээд насан туршид нь халамж өгдөг улс орон ховор юм билээ.
Нөгөө талаас Монгол Улсад дундаж давхарга хамгийн чухал. Манай улсын нийт хүн амын хэдэн хувь нь дундаж давхаргад орж байгааг сайн хэмжих ёстой. Тиймээс ҮСХ-ны Их өгөгдлийн санд тулгуурлан дундаж давхаргын тооцоо судалгаа гаргахаар ажиллаж байна.
Сангийн сайд Б.Жавхлан, Улс орон бүр өөрийн онцлог, эдийн засгийн бүтцээс шалтгаалан дундаж давхаргаа томъёолдог. Манай улсын хувьд өрхийн түвшинд үзвэл ипотекийн зээл, машины лизингийн төлбөр, хүүхдийнхээ сургалтын төлбөрийг төлсний дараа цаана нь их, бага хэмжээний хуримтлалтай бол дундаж давхаргынх гэж үздэг.