УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаан 51.6 хувийн ирцтэйгээр эхэллээ. Өнөөдрийн хуралдаанаар, 

• Эрхтэн, эд, эс шилжүүлэн суулгах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн төслүүд /Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Чинбүрэн нарын 4 гишүүн 2025.03.31-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, анхны хэлэлцүүлэг, асуулт асуух хугацаа 90 минут/
• Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимын тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүд /Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Энхтүвшин нарын 2 гишүүн 2025.12.17-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 120 минут/
• “Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл /Улсын Их Хурлын гишүүн Ц.Баатархүү нарын 35 гишүүн 2025.11.07-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн/
• “Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл /Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Ганмаа нарын 37 гишүүн 2025.11.24-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн/
• Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл /Дэд хорооны бүрэлдэхүүнд өөрчлөлт оруулах тухай/ болон бусад асуудлаар хэлэлцүүлнэ. 

Хуралдааны эхэнд Эрхтэн, эд, эс шилжүүлэн суулгах тухай хуулийн төслийг УИХ-ын гишүүн Б.Баярбаатар танилцуулав. 

Чуулганаар хэлэлцэж буй эхний асуудлын асуулт хариулт үргэлжилж байгаа юм. Энэ үеэр амьгүй донороос эд эс, эрхтэн шилжүүлэх талаарх зохицуулалт, хариуцлагын асуудлыг тодрууллаа. 

УИХ-ын гишүүн Б.Баярбаатар: Хариуцлагын асуудлыг Эрүүгийн болон Зөрчлийн хуульд тусгасан байдаг тул уг хуулийн төсөлд тусгайлан оруулаагүй. Харин амьд донороос эд эс, эрхтэн шилжүүлэх тухайд зөвхөн гэр бүлийн гишүүн гэж оруулсан.

Амьгүй донороос эд эс, эрхтэн шилжүүлэхдээ гэр бүлийнх нь багадаа гурван хүнээс зөвшөөрөл авна. Нэг амьгүй донороос найман хүний амийг аварч, амьдралын чанарыг сайжруулах боломжтой. 

ШУУД ҮЗЭХ:

УИХ-ын гишүүн О.Батнайрамдал: Эд эс, эрхтний донор болох хүсэлтэй иргэдийн бүртгэл ямар хэмжээнд байгаа талаар болон иргэдэд танин мэдүүлэх кампанит ажлын талаар тодрууллаа.

УИХ-ын гишүүн Б.Баярбаатар: Одоогоор 6500 иргэн донор болох хүсэлтээ илэрхийлж, үнэмлэхээ авсан. Амьд сэрүүндээ өөрөө донор болох хүсэлтээ илэрхийлсэн тохиолдолд гэр бүлийнх нь гишүүдээс зөвшөөрөл авах шаардлагагүй. Харин амьгүй донороос эд эс, эрхтэн шилжүүлэхдээ гэр бүлийнх нь гурван гишүүнээс бичгээр зөвшөөрөл авна. 

Ажлын хэсгийн төлөөлөл, ЭМХТ-ийн Эс, эд эрхтэн шилжүүлэн суулгах төвийн үйл ажиллагаа зохицуулах албаны дарга Б.Алтантулга: Донор ба өвчтөний жагсаалтад байгаа иргэдийн эд эсийн нийцэл, өвчтөний биеийн байдал зэрэг олон үзүүлэлтээр оноогоор үнэлэн өвчтөнд эд эс, эрхтнийг шилжүүлэн суулгадаг байна. Харамсалтай нь жагсаалтад буй иргэдийн 50 орчим хувь нь донор хүлээх хугацаандаа хорвоог орхидог. 

УИХ-ын гишүүн Х.Баасанжаргал: Ийм чухал асуудлыг журмаар зохицуулна гэж нээлттэй үлдээх нь хэр оновчтой вэ. Би бол эргэлзэж байна. Зарчмын шинжтэй асуудлаа тусгахгүй бол энэ өөрөө маш эмзэг асуудал. 

Тархины үхжилттэй донорын жишээг ярьж байна. Тархины үхжилттэй гэдгийг ар гэрийнхэнд нь ойлгуулна гэж ямар процесс юм бэ? Хэр удаан үргэлжлэх юм. Бүрэн мэдээлэлтэй болсноор зөвшөөрсөн гэж ямар процессыг хэлэх вэ. 

Хожим ямар нэгэн байдлаар гэр бүлийн эдийн засгийн дарамт шахалттай холбоотой шийдвэр гаргасан гэдгийг нь илрүүлэх ямар механизм ажиллах вэ. Та бүхэнтэй уулзаад өргөдлөө өөрөө бичиж өгөх нь механизм биш. Хяналтын механизм нь юу юм.

ЭМХТ-ийн Эс, эд эрхтэн шилжүүлэн суулгах төвийн үйл ажиллагаа зохицуулах албаны дарга Б.Алтантулга: Бид ар гэрийнхэнтэй нь уулзаж байх явцад амьгүй донорын талаар бүрэн ойлголттой байгаа талаар лавлаж, нэмж ойлгуулдаг.

Амьгүй донорын шалтгаан нь осол гэмтлийн буюу тархины цус харвалтын шалтгаанаар үйлчлүүлэгч маань амь нас аврах тусламж үйлчилгээ бүрэн гүйцэтгэсний дараа тархины үхэл нь бүрэн батлагдсан үеийг хэлдэг. Тархины үхэл нь ямар нэгэн байдлаар эргэж сэргэхгүй өөрчлөлт гэдгийг холбогдох шинжилгээ болон багажийн шинжилгээгээр нарийн тодруулдаг.

Нэг ёсондоо зүрх судасны системийг хиймлээр ажиллуулж байгаа үеийг тархины үхэл гэж нэрлэдэг. Олон улсад мөн үхэл гэж зарладаг гэдгийг гэр бүлд нь ойлгуулдаг.