Персийн булангийн орнуу­дын хамтын ажиллагааны зөв­лө­лийн ээлжит хуралдаан сая­хан боллоо. Тус зөвлөлд Ку­вейт, Саудын Арави, Бах­рейн, Катар, Арабын Нэгдсэн Эмират, Оман гэсэн зургаан гишүүнтэй юм.

Эдгээр ор­он нь 2008 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс эхлэн нэгдсэн зах зээлтэй болох тухайгаа албан ёсоор мэдэгдсэн бай­на. Ин­гэс­нээр тухайлбал Ку­вейтийн иргэн Саудын Ара­вид ажил­лаж, Бахрейны ир­гэн Оман зэрэг тус зөвлө­лийн гишүүн оронд хөдөлшгүй хөрөнгөтэй болж болно. Энэ удаагийн хуралдаанаас 2010 он гэхэд эдгээр орон нь нэгдсэн мөн­гөн тэмдэгттэй болох тухай шийдвэр гарга­сан бай­на. Хоёр жилийн дараа тус бүс нутаг нь Европ шиг нэгд­сэн валютад шилжих аж. Гэх­дээ шинэ мөнгөн тэмдэгтээ юу гэж нэрлэхээ шийдээгүй гэнэ.

Персийн булангийн ор­нуу­дыг газар зүйн байрлал төдийгүй эдийн засаг нь нэгт­гэдэг аж. Газрын тос олбор­лолт, боловсруулалт нь орло­гынх нь эх үүсвэр. Тиймээс ч дэлхийн зах зээл дээр газрын тосны үнэ ямар бай­хаас ихээхэн зүйл хамаар­даг. Өд­гөө Персийн булангийн ор­нуудын үндэсний валютын ханш нь Кувейтийн динар, америк доллараас ихээхэн хамааралтай. Энэ жил эдгээр орны хувьд нэлээд хүнд байсан. Учир нь америк дол­ларын ханш унаж, газрын тосны үнэ дээд цэгтээ хүрсэн.

Шинэ нэгдсэн валюттай болсноор юуны түрүүн эдгээр орнуудын худалдаа хөгжиж, нэгдсэн зах зээл гольдролоо олох юм. Ингэснээр хөрш орондоо очих болгондоо мөн­гөө солиулах шаардлагагүй болно. Нөгөө талаас шинэ валюттай болсноор зах зээ­лийн үйл ажиллагаа идэвх­тэй болж, эрсдэл багас­на. Нэлээд хэдэн орон нэгдсэн мөнгөн тэмдэгттэй байхад ханш нь тийм амар­хан уна­даггүй нь нэг давуу тал юм. Гэхдээ Персийн бу­лангийн орнуудын зарим нь үүнийг эсэргүүцэж байгаа. Жишээ нь, Оман улс тех­никийн олон бэрхшээлтэй зүйл байгаа тул 2010 он гэхэд шинэ мөнгөн тэмдэгтэд шил­жиж амжихгүй гэжээ.

Европын орнууд нэгдсэн валюттай болоод нэлээд хэ­дэн жил боллоо. Африкт бүр 1945 онд Францын колони байсан орнууд нь франкийг хэрэглэх болсон. Гэхдээ Төв Африкийн, Өмнөд Африкийн гэсэн хоёр янз байдаг аж. Харин Персийн булангийн орнууд нэгдсэн мөнгөн тэм­дэгттэй болох асуудал 2001 оноос эхлэн яригдсан. 2005 онд ӨАБНУ, Ботсван, Лесото, Свазиленд, Намиби, Зимбаб­ве, Ангол, Мозамбик, Малави, Танзан, Замби, Бүгд Найрам­дах Конго улс, Маврик, Замби зэрэг орон 2016 он гэхэд “афро” гэгч нэгдсэн валюттай болно гэсэн. Шинэ Зеланд, Австралийг хоёр ч нэгдсэн мөнгөн тэмдэгттэй болох гэж байгаа тухай яриа гарч байсан билээ.

“Лента”

Д.Цэрэндолгор