УИХ-ын чуулганы хуралдаан эхэллээ. Өнөөдрийн хуралдаанаар дараах асуудлуудыг хэлэлцэх юм. 

• Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн 2027 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэл, 2028-2029 оны төсвийн төсөөллийн тухай хуулийн төсөл /Засгийн газар 2026.05.01-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, дөрөв дэх хэлэлцүүлэг/
• Конвенц соёрхон батлах тухай хуулийн төсөл /Засгийн газар 2026.04.30-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, зөвшилцөх, хэлэлцүүлэх/
• “Монгол Улсын хөгжлийн 2027 оны төлөвлөгөө батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл /Засгийн газар 2026.05.01-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, гурав дахь хэлэлцүүлэг/
• Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төсөл /УИХ-ын гишүүн Д.Бум-Очир нарын 4 гишүүн 2026.05.14-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, үргэлжилнэ/
• Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төсөл /УИХ-ын гишүүн Х.Тэмүүжин нарын 40 гишүүн 2025.06.12-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/
• Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүд /УИХ-ын гишүүн Х.Баасанжаргал нарын 4 гишүүн 2026.03.17-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/
• Улсын Их Хурлын асуулгын цаг
• Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төсөл /УИХ-ын гишүүн М.Бадамсүрэн нарын 33 гишүүн 2025.11.14-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/
• Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төсөл /УИХ-ын гишүүн Д.Энхтүвшин 2025.12.17-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/
• Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл /УИХ-ын гишүүн Д.Цогтбаатар 2026.05.15-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/
• Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төсөл /УИХ-ын гишүүн Ж.Алдаржавхлан 2026.04.29-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт асуух хугацаа 60 минут/

Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийг өчигдөр буюу энэ сарын 28-ны өдөр хэлэлцсэн бөгөөд санал дүгнэлттэй холбогдуулан УИХ-ын гишүүд асуулт асууж, санал хэлж дууссан. 

Байнгын хорооноос санал хураалгахаар бэлтгэсэн зарчмын зөрүүтэй санал хураав. 

1. Цахилгаан дугуй, цахилгаан скүүтэр, хувь хүний бичил цахилгаан тээврийн хэрэгсэл гэсэн нэр томьёог хуулийн төслийн тохиолдол бүрд мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтэр, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгсэл гэж өөрчлөх гэснийг дэмжье гэсэн санал томьёоллоор санал хураав. Санал хураалтад 93 гишүүн оролцсоноос 80.6 хувийн саналаар дэмжигдлээ. 

2. Нийтийн хэрэгцээний мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтэр, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгслийн үйлчилгээ үзүүлэгч хуулийн этгээд нь аймаг, нийслэлийн засаг даргатай байгуулсан гэрээний үндэс дээр үйл ажиллагаа эрхэлнэ. 

-Дээрх үйл ажиллагааг эрхлэхтэй холбоотой төлбөр хураамж, зорчих бүсчлэл, зогсоолын талбайн байршил зэрэг талуудын эрх үүрэг, харилцааг зохицуулсан байна. 

-Гэрээний нөхцөл шаардлагыг хангаж ажиллаагүй бол аймаг, нийслэлийн засаг дарга нь үйл ажиллагааг түр зогсоох эсвэл гэрээг цуцлах арга хэмжээг авна гэснийг дэмжье гэсэн санал томьёоллоор санал хураав. 78.5 хувийн саналаар дэмжив.

3.Мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтэр, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгслээр замын хөдөлгөөнд оролцогч  энэ хуульд тусгайлан зааснаас бусад эрх үүргийг, замын хөдөлгөөний дүрэм болон холбогдох хуульд заасан журмыг дагуу зохицуулна. 

-Монгол Улсад мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтэр, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгслийг 18 буюу түүнээс дээш  насны хүн жолоодож, замын хөдөлгөөнд оролцох эрхтэй. 

-Мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтэр, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгслийн жолооч нь энэ хуулийн 12.4-т заасан тээврийн хэрэгслийн жолооч бэлтгэх журам, сургалтын хөтөлбөрийн дагуу сургалтад хамрагдаж, жолооч бэлтгэх сургалтын байгууллагын бүртгэл мэдээллийн санд бүртгүүлсэн байна. 

-Мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтэр, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгслийн эзэмшигч нь Автотээврийн тухай хуулийн 17.1.2-т заасан журмын дагуу бүртгүүлэх үүрэгтэй. 

-Эцэг эх асран хамгаалагч 18  нас хүрээгүй хүүхдийг мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтэр, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгсэл жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцуулахгүй байх үүрэгтэй гэснийг  дэмжье гэсэн санал томьёоллоор санал хураав. Энэ үеэр УИХ-ын Г.Лувсанжамц гишүүн үг хэлэхээр нэрээ өгсөн байсан тул 74.2 хувийн саналаар дэмжигдсэн байсныг хүчингүйд тооцов.

УИХ-ын гишүүн Г.Лувсанжамц:  Би энэ хуулийн төслийн санаачлагчийн нэг. Төслийн зарим заалтыг өөрчилсөнд өнөөдөр санал хурааж байна. Ажлын хэсгийн зарим боловсруулалттай санал нийлэхгүй байна. 

Жишээ нь, "мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтэр, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгслийн жолооч нь энэ хуулийн 12.4-т заасан тээврийн хэрэгслийн жолооч бэлтгэх журам, сургалтын хөтөлбөрийн дагуу сургалтад хамрагдаж, жолооч бэлтгэх сургалтын байгууллагын бүртгэл мэдээллийн санд бүртгүүлсэн байна" гэдэг нь шинэ бизнес гаргах гээд байна гэсэн үг. 

Жолооны A, B үнэмлэхтэй байвал мопед ашигладаг болъё оо. И-Монголиаг-аас шууд хэрэглээд явах боломж нь байгаа. Энэ зарчмаар явбал жолооч нар өөрсдөө хариуцлагатайгаар замын хөдөлгөөндөө оролцож чадна. Тэгэхээр энэ саналыг дэмжихгүй. 

Хуулийн төслийн ажлын хэсэгт ажилласан УИХ-ын гишүүн Х.Баасанжаргал УИХ-ын гишүүн  Г.Лувсанжамцын саналд тайлбар өглөө.

Тэрээр хэлэхдээ, "Бидэнд хоёр л сонголт байгаа юм. Насанд хүрээгүй хүнийг мопед унуулаад замын хөдөлгөөнд оруулах юм уу, явган хүний зам дээр явуулах юм уу. Явган хүнээ хамгаалж явган хүний зам дээр явуулахгүй гэдэг олон улсын дүрмийн дагуу бол авто зам руу оруулах болоод байгаа юм. Тэгэхээр дахиад эрсдэл үүснэ. Тиймээс нэгдүгээрт 18 насанд хүрсэн хүн энэ тээврийн хэрэгслийг жолоодно. 

Автомашинуудтай зэрэгцээд замын хөдөлгөөнд оролцож байгаа учраас сургалтад заавал хамрагдана гэж байгаа юм. Үүнийг заавал бизнесийн байлаар ойлгох шаардлагагүй. Түрээсийн компаниуд өөрсдийн аппликэйшнээр үйл ажиллагаа явуулж байгаа. Түүн дээрээ наад захын ойлголт өгөх сургалтууд оруулж, тест авч, тэнцсэн хүмүүстээ түрээсэлчих. 

Хоёрдугаарт, замын маршрутаа техникийн шийдлээр шийдэх боломжтой. Зориулалтын зам байхгүй газар мопед явах юм бол өөрөө автоматаар зогсох техникийн шийдлийн боломжтой юм билээ. Энэ бүх эрсдэлийг тооцож байгаад хамгийн боломжит хувилбараар саналыг тусгасан" гэв. 

Гишүүд үг тайлбар хэлж дууссаны дараа дэмжье гэсэн саналын томьёоллоор санал хураав. Санал хураалтад 94 гишүүн оролцож, 63.8 хувийн саналаар эдгээр санал дэмжигдлээ.