Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хорооны хурал эхэллээ. 

• “Тогтоолын хавсралтад нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл /Засгийн газар  2026.03.17-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх/
• Хаврын тариалалтын бэлтгэл ажил, мал төллөлтийн явцын мэдээ болон цаг үеийн асуудлаар  Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайдын мэдээллийг сонсох
• Хууль, тогтоолоор үүрэг чиглэл болгосон Улсын Их Хурлын шийдвэрийн биелэлтийн тайлан
• Бусад

Тогтоолын хавсралтад нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хэлэлцэж байна. Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1 дэх хэсэг, Геодези, зураг зүйн тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1.3 дахь заалтыг тус тус үндэслэн Монгол Улсын Их Хурлаас тогтоох нь:

1.“Газар зүйн нэрийн жагсаалт батлах тухай” Монгол Улсын Их Хурлын 2003 оны 10 дугаар сарын 31-ний өдрийн 42 дугаар тогтоолын хавсралтаар баталсан "Монгол Улсын нутаг дэвсгэрийн газар зүйн нэрийн жагсаалт"-ын “Ам”, “Арал”, “Бөөрөг”, “Булаг”, “Бэл”, “Бэлчир”, “Гатлага”, “Говь”, “Гол”, “Горхи”, “Даваа”, “Жалга”, “Зааг”, “Зоо”, “Манхан”, “Нуруу”, “Нуур”, “Сайр”, “Салаа”, “Суга”, “Тал”, “Тойром”, “Толгод”, “Толгой”, “Тохой”, “Уул”, “Ухаа”, “Хавцал”, “Хад”, “Харгайт”, “Хоолой”, “Хошуу”, “Хөндий”, “Хөтөл”, “Худаг”, “Хяр”, “Хясаа”, “Цав”, “Чулуу”, “Энгэр” заалтын нэрийг дор дурдсанаар өөрчилсүгэй гэж заажээ.  

Нийт 319 газар орны нэрийг орос, тува, казах хэлээр нэрлэжээ. Эдгээрийг монголоор нэрлэх ажлыг эхлүүлжээ. Одоогоор найман аймгийн газар орны нэрүүдийг шүүж дууссан байна. Монгол Улсын төрийн, албан ёсны хэл Монгол хэл байна гэсэн хуулийн дагуу газар орны нэрүүдийг ийнхүү өөрчлөх болжээ.

УИХ-ын гишүүн Б.Бат-Эрдэнэ "Яагаад газар орны нэрүүдийг өөрчилдөг, өөрчилсөн хүнд ямар хариуцлага тооцох вэ" гэж асуув. Мөн тэрээр Монгол хэлний тухай хуулийн хэрэгжилтийг Монополын эсрэг хариуцдагийг шүүмжилж, мэргэжлийн байгууллага энэ үүргийг хүлээх нь зөв. 

Хятадад яваад байна уу, Солонгост яваад байна уу гэж заримдаа бодох юм. Нийслэлийн гудамж талбайг гадаадаар нэрлэх, гадаадаар бичих нь зөв үү? Зоос гоёлын хажууд туркээр бичсэн гудамж бий. Түргэний ам гэхээр бид мэдэхгүй. Тэгсэн атлаа Кувейтийн ам гэхээр бүгд мэддэг. Хуулийн хэрэгжилтийг огт хянахгүй байна. Монополын эсрэг газар огт ажил хийхгүй байна гэв.     

Тогтоолын төслийг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд асан Б.Энхбаяр танилцуулав. 

Нийслэлийн гудамж талбайн нэрийг НИТХ баталдаг. Ирэх сард багтаан нийслэлийн бүх гудамж талбайг нэртэй болгож, хаягжуулна гэж ажлын хэсэг хариулав. 

ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнгийн захирал, доктор, профессор Ц.Цэрэндорж "Бид 500 орчим газар орны нэрийг судаллаа. Эхний ээлжид Баян-Өлгий аймгийн нэрүүдийг шүүсэн. Зарим хүний гадаад үг гэж үзэж байгаа нэр нь эртний монгол үг юм. Бид эртний монгол үгээ мэдэхгүй болсон тул гадаад үг гэж андуурдаг. Социализмын жилүүдэд өгсөн болон тухайн нутаг орны иргэдийн нэрлэдэг нэрээр газар орныг нэрлэсэн нь одоо төөрөгдөл үүсгэж байна" гэв. 

Баян-Өлгий аймагт багуудыг казах хэлээр нэрлэсэн нь хууль зөрчсөн тул тэдгээр нэрийг өгсөн хүмүүст хариуцлага тооцжээ. Мөн тус аймагт олон газрыг тува хэлээр нэрлэдэг байна. Гадаад хүний нэрээр, тухайн аманд амьдарч байсан хүний нэрээр нэрлэх гэх мэт зөрчлүүд өөр аймгуудад ч гарчээ.

Иймд бүх аймгийн газар орны нэрийн санг үүсгэж, гэрэл зургаар баталгаажуулан, яагаад энэ нэрээр нэрлэх болсон тайлбартай мэдээллийн сан үүсгэж байна гэв.       

Ингээд санал хураалт явуулахад хуралдаанд оролцсон 22 гишүүний 68 хувь дэмжив. Байнгын хорооны санал дүгнэлтийг УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцуулах боллоо.

Хаврын тариалалтын мэдээллийг сонсож байна.