Өнөөдөр Химийн хорт болон аюултай бодисын бодлого зохицуулалтын асуудал эрхэлсэн үндэсний зөвлөл өнөөдөр хуралдаж байна. Хурлаар 2007-2008 онд химийн бодисоор бохирдсон шлам, хаягдлыг зөөвөрлөх, хоргүйжүүлэн булшлах үйл ажиллагааны явцын тухай тайлагнаж бодлого зохицуулалт, цаашид явуулах үйл ажиллагааны талаар хэлэлцлээ.

Тайланд өгүүлснээр 2007-2008 онд явуулсан хоёр удаагийн үзлэг шалгалтаар гар аргаар алт олборлогч иргэд болон зарим аж ахуйн нэгжийн хууль бус үйл ажиллагааны улмаас 10 аймгийн нутаг дэвсгэрт 120 гаруй цэгт мөнгө ус, цианидаар бохирдсон 203 мянган тонн хаягдал, шлам үүсэж, 53,2 га талбай бохирдоод байгааг тогтоосон байна. Тиймээс үүссэн бохирдлыг арилгах талаар зарим арга хэмжээг авч явуулжээ. Нийт 6 аймгийн 12 сумын 85 цэгт хуримтлагдсан 48 574,5 тонн шламыг тээвэрлэж, химийн хорт бодисоор бохирдсон 24 495 м² талбайд хөрс хуулалт хийсэн байна. Хувь хүмүүс болон аж ахуйн нэгжүүдийн байгаль орчинд үзүүлсэн хор хөнөөлтэй ажлуудыг ийнхүү саармагжуулахын тулд улсын төсвөөс 1 тэрбум гаруй төгрөгийг зарцуулжээ.

Алт олборлосон иргэд аж ахуйн нэгжүүд говийн хязгаар нутгуудад химийн хорт бодисоор бохирлогдсон шламыг нүх ухаж булах, ил хаях зэргээр замбараагүй хаяж байгаа нь тогтоогджээ. Мөн шламыг ил ачааны машинаар тээвэрлэх явдал ч газар авах хандлагатай болсон байна. Тиймээс Байгаль орчны яам иргэдээс мэдээлэл авч, эхний ээлжинд алт угаасан шламыг сайн дураараа авчирч хоргүйжүүлсэн иргэдэд хариуцлага тооцохгүй байх арга хэмжээг авч байгаа ажээ. Гар аргаар алт олборлодог иргэд буюу “нинжа” нар голчлон химийн хорт бодисоор бохирдсон шламыг гаргаж, байгаль орчинд хортой нөлөөлөл бүхий үйл ажиллагаа явуулдаг байна. Тиймээс эзэн холбогдогч нь тодорхойгүй хорт хаягдал тэдэнтэй холбоотой байх нь элбэг ажээ. Дээрх бохирлогдсон 10 аймгийн 120 гаруй цэгийн 30-40 хувийнх нь эзэн холбогдогч нь тодорхой байжээ.

М.Жаргал