Оюутолгойн сонсгол дөрөв дэхь өдрөө үргэлжилж байна.

УИХ-ын гишүүн Б.Жаргалангийн асуулт, Оюутолгой төслийн өгөөж буурсан нь сонсголын үеэр зардлын өсөлттэй холбоотой нь тодорхой боллоо. Анхнаасаа ТЭЗҮ нь ойлгомжгүй байсан учир 4 орчим тэрбум ам.доллароор бий болно гэсэн бүтээн байгуулалт 20 гаруй ам.долларын өртөгтэй болсон.

Энэ хугацаанд хөрөнгө оруулагч тал өндөр хүүтэй хувь нийлүүлэгчийн зээл нэрээр охин компанидаа хөрөнгө оруулсан учир өнөөдрийн нөхцөл байдалд хүрлээ.

Зардлын хэтрэлт юутай холбоотойг гэрээ байгуулсан С.Баяр сайдаас асууя.

С.Баяр, Манай ЗГ-аас боловсруулсан хувь нийлүүлэгч, хөрөнгө оруулагчийн гэрээ, ТЭЗҮ бол салгахын аргагүй цогц баримт бичиг. Бид анхны хөрөнгө оруулалтын хэмжээг 5.1 тэрбум ам.долларт барьж, ил уурхайг ашиглаж баяжмал боловсруулан орлогоороо далд уурхайг санхүүжүүлэх схемийг гаргасан. Ингэж л ойлгож  2009 оны 10 сарын 6-нд гарын үсэг зурсан.

Намайг Ерөнхий сайдаас буусны дараа зардлын хэтрэлт гарч хоёр тал ойлголцохоо больсон. 2012-2015 онд далд уурхайн бүтээн байгуулалт таг зогсож Дубайн төлөвлөгөөгөөр бидний анхны гаргасан санхүүгийн загварыг эвдсэн.

Гэхдээ би нэг зүйлийг онцолж хэлмээр байна. Далд уурхайн бүтээн байгуулалтыг зогсоохгүйн үүднээс Ч.Сайханбилэгийн ЗГ ийм арга хэмжээ авсан гэж үзэж байна. Сайн тал нь далд уурхайн бүтээн байгуулалт хөдөлсөн. Муу тал нь татвар,зардлын хэтрэлтийн асуудлаа ярилгүй цаашдын ирээдүй, амжилтаа харж төслийг урагшлуулсанд бий.

Оюутолгойн засаглалын асуудалд С.Баярцогт сайд ямар бодолтой байна вэ?

С.Баярцогт, 2009 оны эдийн засгийн үр өгөөжийн гол тохироо бол 2010 оны ТЭЗҮ, хөрөнгө оруулалтын гэрээнд үндэслэн 53, 47 хувиар хоёр тал тохиролцсон явдал. Хөрөнгө оруулагч бүх зардлаа гарган ил уурхайг ажиллуулж, олсон орлогоороо далд уурхайг санхүүжүүлхээр болсон. Хөрөнгө оруулалтын гэрээний 9.5 дах заалтаар бүрэн зохицуулагдсан.

Төсөл хэрэгжих явцад эрсдэл бий болох учир ТЭЗҮ-г шинэчлэн, их хэмжээний өөрчлөлт орвол таван жилээ хүлээлгүй ТЭЗҮ-г өөрчилж нөхцөл байдлыг ярилцах ёстой байсан.

Н.Алтанхуягийн ЗГ-ын үед Оюутолгойн хамгийн анхны бүтээн байгуулалтын ажил эхэлсэн.Сайханбилэгийн Засгийн газрын үед гүний уурхайг эхлүүлэх янз бүрийн саналыг хөрөнгө оруулагчдын зүгээс гаргасан.

Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээнд хувь нэмэх асуудал байсан учир Н.Алтанхуягт би тухайн үед гаргасан санамж бичгүүдэд гарын үсэг зурж болохгүй гэж хэлсэн. Н.Алтанхуяг ч гарын үсэг зураагүй.

2015 онд далд уурхайн бүтээн байгуулалтын гэрээг хийсэн. Мөнгө урсгал нь зайлшгүй шаардлагатай биш байхад их хэмжээний зээл авч, зардал нэмэгдэх нь ногдол ашиг, ААНОАТ авах хугацааг хойшлуулах учир гэрээ хийж болохгүй гэж би хэлж байсан. Манай баг төсөл гаргаж өгсөн ч хүлээж аваагүй, гарын үсэг зурсан.

Оюутолгой, Рио Тинтогийн менежментийн компани хоёр маш том менежментийн гэрээ байгуулсан. Чөтгөр нь дитальдаа байдаг гэдэг шиг энэ гэрээнээс л бүх асуудал үүссэн гэв.