УИХ-ын намрын чуулган ирэх даваа гараг буюу 9-р сарын 15-нд эхэлмэгц Засгийн газраас өргөн мэдүүлсэн 2026 оны Төсвийн тухай хуулийн төслийг хэлэлцэж эхэлнэ. Сангийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Ж.Ганбат тэргүүтэй тус яамны газрын дарга нар өнөөдөр ирэх оны төсвийн төслийг салбар салбараар нь тоймлон сэтгүүлчдэд мэдээлэл өглөө.  

Энэ үеэр төрийн албан хаагчийн тэтгэвэрт гарахад нэг удаа олгодог 36 сарын цалинтай тэнцэх тэтгэмжид 2026 онд хэдий хэрийн хөрөнгө төсөвлөснийг тодруулсан юм.

Төрийн албан хаагчийн тэтгэвэрт гарахад олгодог 36 сарын цалинг анх төрийн жинхэнэ албан хаагч буюу төрийн тусгай болон захиргааны албан хаагчдад өгч эхэлжээ. Дараа нь эмч, багш нар, улмаар төрийн бүх албан хаагчид олгодог болгож хавтгайруулсан байна.



Сангийн яамны Төсвийн бодлого, төлөвлөлтийн газрын дарга М.Санжаадорж, 2026 оны төсөвт 36 сарын цалингийн тэтгэмжид 7000 гаруй хүний 352 тэрбум төгрөг шаардлагатай болсон нь одоо хэрэгжиж буй 2025 оны төсвөөс 110 тэрбумаар нэмэгдэхээр байна. Энэ нь төсөвт үүсэж буй хүндрэлийн нэг болж байна.  

Мөн орон нутагт чадвартай боловсон хүчин ажиллуулах, боловсрол, эрүүл мэндийн үйлчилгээг чанартай хүргэх нэг хөшүүргэ байдаг нь таван жил тутамд олгодог тэтгэмж. Гэтэл Боловсролын ерөнхий хуульд энэ таван жилийг гурван жил тутамд болгож дахин өөрчлөлт оруулж баталсан. Тэгэхээр үүн дээр 2026 онд 140 тэрбум хэрэгтэй.

Энэ хоёр төрлийн тэтгэмж буюу 2026 онд төрийн албан хаагчдын зөвхөн тэтгэмжид 500 тэрбум төгрөг зарцуулах шаардлага бий болсон. Энэ бүх зардлууд нь төсвийн зардлыг ДНБ-ий 24 хувьд багтаах зорилтыг хэрэгжүүлэхэд хүндрэл учруулж буй юм.

-Тэгвэл энэ хоёр төрлийн тэтгэмжтэй холбоотой асуудлыг ирэх оны төсөвт хэрхэн тусгахаар шийдвэрлэсэн бэ?
-Тэтгэвэрт гарах нэг удаагийн тэтгэмжийн мөнгөн дүнгийн талыг 2027 он руу шилжүүлэхээр шийдсэн. Өөрөөр хэлбэл, тухайн байгууллагад 2026 онд тэтгэвэрт гарах 10 хүн байвал төрсөн он, бүртгэлээр нь эрэмбэлж эхнээсээ 36 сарын цалингаа аваад, тэтгэвэртээ гарна гэсэн байдлаар шийдэхээс өөр аргагүй байна.

Ийм хүндрэл 2017, 2018 онд эдийн засгийн уналтын үед гарч байсан. Ихэнх нь онцгой, цагдаа, хилийн цэрэг зэрэг төрийн тусгай байгууллагуудад хуримтлагдсан. Тэгэхээр төсвийн ерөнхийлөн захирагч нарт үүнийг тодорхой хэмжээгээр цэгцлэх ямар хувилбар байж болох вэ? гэвэл төсөв дотроо хэмнэлт хийж, эх үүсвэр гаргаж албан хаагчдынхаа асуудлыг шийдэж болох юм.

36 сарын цалингийн төсөв хуримтлагдах асуудал эрүүл мэнд, боловсролын салбарт төдийлэн гардаггүй. Жишээлбэл, математикийн маш сайн багшийг сургуулийн удирдлага нь “Тухайн ажлын байранд шинэ багш авах хүртэл үргэлжлүүлэн ажиллаж байгаач” гэсэн снаалыг тавьдаг учир асуудал гардаггүй гэж ойлгож болно.
Харин төрийн тусгай албан хаагчдын ажлын нөхцөл хүнд, халуунд халж хүйтэн хөрж гадаа, хөдөө хээр ажилладаг тул хуулийн хугацаа нь болмогц тэтгэвэртээ суух хүсэлт гаргадаг учир энэ салбарт хуримтлал үүсдэг онцлог бий. Гэхдээ аль болох зохицуулаад олгоод явдаг гэж тайлбарлав.