Шинэ Засгийн газар байгуулагдсанаас хойших 100 хоногийн хугацаанд гүйцэтгэсэн ажлуудын талаар  Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Э.Батшугар танилцууллаа.

Тэрээр, "Өнөөдөр Засгийн газрын хуралдаанаар “Digital First” буюу цахим түрүүлж гэсэн бодлогын зөвлөмжийг баталлаа. Энэ ямар учиртай вэ гэхээр, бүх нийгмийн болон эдийн засгийн харилцааг цахимжуулъя гэсэн зорилготой. Мөн цаасан бичиг баримт, цахим бичиг баримтыг ижил хүчинтэй хүлээн авна. Давуу тал нь, 

• Хүнд суртал арилна
• Эдийн засгийн хэмнэлт гарна
• E-Business платформыг амилуулж байгаа хэрэг юм.

Жишээ нь, иргэн компани байгуулахдаа e-Business-ээр татвараа төлөөд бүртгүүлэх боломж бий. Гэхдээ өнөөдөр заавал биеэрээ очиж байгаа. Энэ тогтолцоог болиулаад шууд цахимаар хийх боломж нээгдэнэ. Мөн компанийн нэр авахад улсын бүртгэлийн ажилтан заавал өөрөө шалгаад өгдөг. Уул ус, газар нутгийн нэртэй холбоотой нэр өгч болохгүй гэх мэт заалтууд байдаг шүү дээ. Үүнийг хиймэл оюунд суулгаж, цахимжуулснаар иргэн төрийн үйлчилгээг 24/7 зарчмаар авах боломжтой болж байна.

Өмнө нь ажлын цагаар очихгүй бол “цайны цаг боллоо, хаачихлаа” гэх мэт зүйл байсаар ирсэн. Харин одоо гэрээсээ, ажлаасаа, гар утас, компьютероосоо хэзээ ч төрийн бүх үйлчилгээг авах боломж бүрдэнэ.

Цаашлаад, өнгөрсөн хагас сайн өдөр e-Mongolia 5.0 хувилбар албан ёсоор нээлтээ хийсэн. Энэ бол Монгол Улсад хиймэл оюунд суурилсан анхны төрийн үйлчилгээний систем. Аппликэйшнээ шинэчилж e-Mongolia-гаа нээвэл, тэнд хиймэл оюуны агент гарч ирнэ. Та хүссэн зүйлээ бичихэд, яг ChatGPT шиг хариу өгнө. Жишээ нь, “Гадаад паспорт шинээр яаж захиалах вэ” гэж асуувал, “та ингэж захиална, энэ хүсэлтээ илгээнэ үү” гээд гаргаж өгнө.

Мөн ДАН системийн 2.0 хувилбар бэлэн болсон. Аппликэйшн хувилбарыг энэ баасан гарагт нээхээр төлөвлөж байна. Google Play, App Store-д оруулах хүсэлтээ өгчихсөн, тодорхой хугацаа шаардаж байгаа.

ДАН 2.1-т өмнө нь нэвтрэхдээ тоон гарын үсэг, банкны данс, эсвэл бүртгэлтэй дугаараар ордог байсан. Гадаадад байгаа Монголчууд банкны дансгүй, дугааргүй тохиолдолд төрийн үйлчилгээг авч чаддаггүй байсан. Үүнийг царай таних шийдлээр шийдсэн. Иргэний үнэмлэх, гадаад паспорт, жолооны үнэмлэхийн зурагтай харьцуулж 95 хувийн нарийвчлалтайгаар иргэнийг таньж, системд оруулах боломжтой болсон.

Мөн E-Barimt-ыг карттай холбосон. Энэ наймдугаар сард зарласан. Одоогоор Төрийн банк, Голомт банк, Хас банк холбогдсон. Голлох худалдаа үйлчилгээний байгууллагууд ч мөн орчихсон. Ингэснээр нэг, хоёр долоо хоногийн дотор бүх банк болон худалдаа үйлчилгээний байгууллагууд картын худалдан авалтыг e-Barimt-тай автоматаар холбож эхэлнэ. Энэ нь 2026 оны төсвийн төсөлд туссан НӨАТ-ын буцаан олголтыг 5 хувь болгох шийдвэртэй холбогдож буй ажил юм. "НӨАТ-ын буцаан олголтыг 5 хувь болгож, иргэд жилд ₮2 саяыг буцаан авах боломжтой боллоо". 

Энэ ажлыг хэрэгжүүлэхэд Төрийн банк, Хас банк, Голомт банк, МБХ, Сангийн яам болон худалдаа үйлчилгээний байгууллагууд маш их ажилласан. Программ хангамжийн өөрчлөлтүүд, системийн уялдаа хийсэн нь амаргүй ажил байсныг онцолж хэлмээр байна.

Мөн өнөөдөр Монгол Улс анх удаа хиймэл оюуны үндэсний стратегитай боллоо. Энэ стратеги хоёр үе шаттай хэрэгжиж, 2030 он хүртэл үргэлжилнэ. Ингэснээр Монгол Улс хиймэл оюуны хөгжлийг нэгдсэн бодлоготойгоор явуулна. Хиймэл оюун өөрөө дэлхийн эдийн засгийн тулгуур багануудын нэг болсон.

Монгол Улс ч гэсэн тодорхой ахиц гаргасан. Жишээ нь, e-Mongolia платформ анх удаа хиймэл оюуны агенттай болсон. Үүнтэй холбоотойгоор 2026 оны улсын төсөлд GPU авах төсөл багтсан. GPU-г хиймэл оюуны үндсэн “тархи” гэж ойлгож болно.

Өнөөдөр Монгол Улс дөрвөн GPU-г их, дээд сургуулиудад түрээсэлж байна. e-Mongolia-ийн хиймэл оюуны агент ч тэдгээрийг ашиглаж байгаа. Харин бид өөрийн гэсэн GPU кластер дата төвтэй болбол зөвхөн төрийн үйлчилгээ гэлтгүй, стартап, гарааны компаниуд, эрдэм шинжилгээ, судалгааны байгууллагууд ч хиймэл оюуныг хөгжүүлэх боломжтой болно.

Мөн Засгийн газар Мэдээлэл технологийн үйлдвэрлэлийг дэмжих тухай хуулийн хүрээнд виртуал бүс байгуулах журмыг баталсан. Энэ ямар учиртай вэ гэхээр, өнгөрсөн онд баталсан хуулиар виртуал бүсэд бүртгүүлсэн компаниудад татварын болон татварын бус дэмжлэг үзүүлэхээр болсон" гэв.