Энэ өвлийг өнөтэй давж чадах болов уу. Гал алдаж осгохдоо тулах уу?

Монголын өвөл урт, бас хүйтэн. Хот суурингийн дулаан, түлшний бэлтгэлд хугацаа их шаарддаг. Тиймээс төрийн байгууллагууд тавдугаар сараас эхлэн аравдугаар сар хүртэл бэлтгэл базаадаг онцлогтой. Энэ жил Засгийн газрын өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг тайлагнах эхний хурал энэ сарын 18-ны өдөр боллоо. Тус хурлаас нийслэлийн дулаан хангамжийн бэлтгэл ажлыг онцолж байна.

Бид энэ өвлийг хагас кокс нүүрс болон хийн халаагуураар давна. 

400 МЯНГАН ТОНН НҮҮРС ИМПОРТОЛНО

Агаарын бохирдлыг бууруулах үндэсний хорооны дэргэдэх эрдэмтдийн зөвлөлийн энэ оны тавдугаар сарын 16-ний 06 дугаар шийдвэрийн дагуу энэ өвлөөс сайжруулсан шахмал түлш үйлдвэрлэхгүй болсон. Харин импортын бэлэн түлш оруулж ирэхээр шийдвэрлэсэн юм.

Тодруулбал 2025-2026 оны галлагааны улиралд 340 мянган тонн шахмал түлш худалдан борлуулахаас 40 мянган тонн нь одоо бэлтгэгдэж буй мидлингээр хийсэн шахмал түлш, 300 мянган тонн нь импортын бэлэн шахмал түлш буюу хагас коксон хөх нүүрс байхаар төлөвлөснийг танилцуулж байсан.

Мөн энэ ажлыг НЗДТГ хариуцахаар болсон. Харин тэд агаарын бохирдлыг 30 хувиар бууруулна гэдгээ тодотгов. Энэ талаар Засаг даргын нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон агаар, орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч А.Амартүвшин хэлэхдээ, "Ирэх өвөл 306 мянган тонн хагас кокс, мидлинг шахмал түлшийг 40 мянган тонноор оруулж ирнэ.

Нийт 400 мянган тонн шахмал түлшийг энэ жил хэрэглэхээр төлөвлөсөн. Ингэхдээ хагас коксоор үйлдвэрлэсэн шахмал түлшийг 400-аас ихгүй борлуулалтын цэгээр, 25 кг нэг шуудайтайг нь 5000 төгрөгөөр иргэдэд нийлүүлэхээр төлөвлөсөн.

5000 ӨРХ ХИЙН ТҮЛШ ХЭРЭГЛЭНЭ

"2025 оны долоодугаар сарын 22-нд Байгаль орчны сайд болон Нийслэлийн Засаг даргын хамтарсан захирамжаар нийслэлийн агаарын чанарыг сайжруулах бүсийг шинэчлэн тогтоосон. Ногоон бүсэд 103,090 өрх хамарч буй. Эдгээр өрхүүд түүхий нүүрс хэрэглэхгүй гэсэн стандарт баримтална. Тиймээс энэ жил Улаанбаатарт хийн халаагуурыг нэвтрүүлэх юм.

Тодруулбал, 2025 онд таван хорооны 5000 өрхөд хийн халаагуур суурилуулна. Чингэлтэй дүүргийн 13 дугаар хороонд 1500 гаруй, 10 дугаар хороонд 1100 гаруй, 11 дүгээр хороонд 920 айл, Баянгол дүүргийн 16 дугаар хороонд суурилуулах төлөвлөгөөтэй байна".

ХИЙН ТҮЛШ ХЭРЭГЛЭХ ӨРХҮҮДИЙГ НИЙСЛЭЛЭЭС ДУЛААЛЖ ӨГНӨ

"Хийн халаагуур суурилуулах нийт өрхийн 3361 нь байшинд 1468 нь гэрт амьдарч байна. Судалгаагаар тухайн таван хороонд амьдарч байгаа 5000 өрхийн 77 хувь нь монгол гэрт, 79 хувь нь байшинд амьдардаг өрхүүд дулаан алдагдалтай байгааг тогтоосон. Ялангуяа гэрт амьдардаг айлууд хаалга, хаяагааараа хамгийн их дулаан алддаг.

Тиймээс бид өрхүүдийг дулаалах ажлыг эхлүүлээд явж байна. Энэ долоо хоногоос 1500 айлын гадна фасад, дээврийн хөндийн дулаалгыг нийслэл хариуцаж, цонх хаалга зэрэг дотоод дулаалга дээр айл өрх өөрсдөө оролцоно".

БНХАУ-ЫН HAIER, HISENSE КОМПАНИУД ЗӨВХӨН МОНГОЛД ЗОРИУЛСАН ХИЙН ХАЛААЛТЫН ЗУУХ НИЙЛҮҮЛНЭ

"Хийн халаагуур зуухыг шинэ оноос өмнө авахаар дэлхийн нэртэй компаниудад санал хүргүүлсэн бөгөөд БНХАУ-ын Haier, Hisense компаниуд зөвхөн Монголд зориулсан төхөөрөмж нийлүүлэхээр болсон. Эхний ээлжийн туршилтын төхөөрөмжүүд орж ирсэн бөгөөд онцгой байдал, цагдаа болон холбогдох байгууллагууд аюулгүй байдлын шинжилгээ хийж байна.

Бид энэ төхөөрөмж дээрээ суурилаад UNICEF-тэй хамтраад аюулгүй байдлын сургалтуудаа дараа 7 хоногоос эхлээд явна. Улаанбаатар хотод Гандан, Телевиз, Баянхошууны захын гурван хороонд газ цэнэглэх цэгүүдийг байгуулж, иргэд хэрэглэж дууссан баллонаа авчирч хоосныгоо цэнэглэсэн шинэ баллоноор сольж авах боломжийг бүрдүүлнэ.

Хоёр долоо хоногийн дараагаас газ цэнэглэх цэгүүдийг барьж байгуулаад ашиглалтад оруулж эхлэнэ гэсэн төлөвлөгөөтэй явж байна. Газын нийлүүлэлт ОХУ-аас хийгдэх бөгөөд хувийн хэвшлийн компаниудтай хамтран нөөцлөх, хадгалах ажлыг Тавантолгой түлш дээр явуулж байна".

ЭНЭ ӨВӨЛ АГААРЫН БОХИРДОЛ 30 ХУВИАР БУУРНА

"Хийн зуухны хэрэглээ хотын төвийн агаарын бохирдлыг 10-12 хувиар бууруулахад нөлөөлнө. Хагас коксоор нийт бохирдлыг 29 хувиар, гэр хорооллын яндангаас үүссэн бохирдлыг 45-50 хувиар бууруулах тооцоо гарсан. Шахмал түлш болон хагас кокс гэсэн хоёр төрлийн түлшийг иргэдэд сонголт болгон нийлүүлэхээр төлөвлөөд байна.

Шинжлэх ухааны академичдийн дүгнэлтүүд гарсан байгаа. Дараа жилээс бид байгалийн хийн холболтын шугам сүлжээний ажлыг Баянзүрх дүүргийн бүсэд эхлүүлнэ.

Ингэснээр бид хийн хоолойн шугам буюу дэлхийн, олон нийтийн хэрэглэж байгаа байгалийн хийг нэвтрүүлэх юм. Улаанбаатар хотод 172,000 айл нүүрс түлж байна. Хичээлийн жил эхлэх гэж байгаатай холбоотой 10-15 мянган яндан тодорхой хэмжээгээр нэмэгдэх хэлбэлзэл үүсдэг. Бид хагас кокс болон газ руу шилжсэнээр Улаанбаатарын агаарын бохирдол хамгийн багадаа 30 хувиар буурах тооцоо гарсан".

ХИЙН ЗУУХ АШИГЛАХ ӨРХҮҮДИЙГ ₮900 МЯНГААР УРАМШУУЛНА

"2025 онд 5000 айл өрхөд, дараа жил 50–55 мянган айл өрхөд хийн түлшийг нэвтрүүлэхээр төлөвлөсөн. 2028 он гэхэд Улаанбаатар хотод ямар нэгэн нүүрс түлэхгүйгээр бүх айлууд хийн болон сэргээгдэх эрчим хүч хэрэглээд явна.

Нийслэлийн ИТХ-ын тогтоолоор хийн хэрэглэгч өрх бүрд галлагааны улиралд 900 мянган төгрөгийн урамшуулал олгохоор болсон. Судалгаанд орсон 5000 өрхийн 80 хувь нь хийн хэрэглээнд шилжихэд бэлэн гэж хариулсан.

Гэр хорооллын айлуудад дулаалга хийх чип төсөл энэ есдүгээр сарын 1-нээс эхлэн хэрэгжиж, иргэдэд чип тараана. Хийн угаарын хяналт, аюулгүй байдлын сургалтууд UNICEF-тэй хамтран зохион байгуулагдах бөгөөд хэрэглэгчдэд үйлчлэх төвөөр дамжуулан бүрэн хяналт тавина" хэмээн мэдээлсэн юм.

БӨӨРӨЛЖҮҮТИЙН ЦАХИЛГААН СТАНЦЫН 2-Р БЛОК АШИГЛАЛТАД ОРСНООР ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ХЯЗГААРЛАЛТ ХИЙХГҮЙ

Мөн хурлын үеэр Эрчим хүчний сайд Б.Чойжилсүрэн салбарын өвөлжилтийн бэлтгэл ажлын талаар мэдээлэв.

Тэрээр, "Эрчим хүчний салбарын өвөлжилтийн бэлтгэл энэ сарын 15-ны байдлаар дунджаар 64 хувьтай байна. Дулааны цахилгаан станцуудын үндсэн тоноглол болох 69 зуух, 49 турбогенератроос 27 зуух, 24 турбогенератор, бэлтгэлд 18 зуух, 9 турбогенератор, засварт 24 зуух, 16 турбогенератор байгаа ба системийн горим ажиллагаа хэвийн байна.

Бөөрөлжүүтийн цахилгаан станцын хоёрдугаар блокийг энэ оны арванхоёрдугаар сард ажиллагаанд залгахаар төлөвлөж байна, тус станц ашиглалтад орсноор хязгаарлалт хийхгүй зэрэг мэдээллийг албан тушаалтнууд өглөө" хэмээн ярилаа.

НИЙТИЙН АЖ АХУЙН САЛБАРЫН ӨВЛИЙН БЭЛТГЭЛ 55 ХУВЬТАЙ БАЙНА

Түүнчлэн хуралд, Улаанбаатар хот, бусад төв суурин газрын нийтийн аж ахуйн салбарын бэлтгэл арга хэмжээний талаар Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайд Э.Бат-Амгалан танилцуулсан.

Тодруулбал, "Салбарын 2025-2026 оны өвөлжилтийн бэлтгэлийн хүрээнд нийт 71929 ажлыг 119.8 тэрбум төгрөгөөр санхүүжүүлэхээр төлөвлөснөөс, 2025 оны наймдугаар сарын 14-ний байдлаар 39,736 ажилд 24.8 тэрбум төгрөг зарцуулсан байна. Өөрөөр хэлбэл улсын хэмжээнд өвөлжилтийн бэлтгэл ажил 55 хувийн биелэлттэй байна.

Улаанбаатар хотод, ОНӨААТҮГ-ын 4 байгууллага, хувийн орон сууцны ашиглалтын 47 байгууллага, хоёр ТББ мэдээгээ ирүүлсэн. Нийслэлд 61.2 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтээр 70,499 ажил хийхээс наймдугаар сарын 14-нд 8 тэрбум төгрөг зарцуулж, 38,961 ажлын биелэлт хангагдсан байна. Өөрөөр хэлбэл нийслэлийн өвөлжилтийн бэлтгэл ажил мөн 55 хувийн гүйцэтгэлтэй байна.

Салбарын яамнаас аравдугаар сарын 20-ны дотор улсын хэмжээнд өвөлжилтийн бэлтгэлийг 100 хувь хангах чиглэл өгч ажиллаж буй" хэмээн мэдээлсэн юм.

Дээрх мэдээллүүдээс үзэхэд Улаанбаатар хотын дулаан хангамжийн бэлтгэл талдаа ч ороогүй буюу "хийнэ, тэгнэ, ингэнэ" гэх ирээдүйд өгүүлэгдэж байна. Хамгийн хэмжигдэхүйц мэдээлэл өгсөн нь нийтийн аж ахуйн салбарын бэлтгэл буй боловч ажлын гүйцэтгэлийн хувь бага байна.