Боловсрол шинжлэх ухааны үйлдвэрчний эвлэлийн холбооноос багш нар ажил хаяж байгаатай холбогдуулан хэвлэлийн бага хурал хийлээ. 

Боловсрол шинжлэх ухааны үйлдвэрчний эвлэлийн холбооны дарга З.Цогтгэрэл, "Манай үйлдвэрчний эвлэлийн холбоо нь СӨБ, ерөнхий боловсрол, мэргэжлийн боловсрол, их, дээд сургууль, шинжлэх ухааны байгууллагуудад ажиллаж буй гишүүдийнхээ хөдөлмөрийн харилцаа, хууль ёсны эрх ашгийг хамгаалах чиг үүрэгтэй байгууллага юм.

Энэ хүрээнд бид 2024-2026 онд хэрэгжүүлэх хоёр талт хамтын хэлэлцээрийг Боловсрол, шинжлэх ухааны яамтай байгуулсан. Уг хэлэлцээр нь дөрвөн бүлэг, зүйл заалтаас бүрддэг бөгөөд гуравдугаар бүлэг нь хөдөлмөр эрхлэлт, норм норматив, цалин хөлстэй холбоотой асуудлыг тусгасан. Түүний дотор 3.1 дүгээр заалт нь боловсролын салбарт ажиллагсдын цалин хөлсийг жил бүр 30-аас доошгүй хувиар нэмэгдүүлэх, уг нэмэгдлийг тухайн жилийн улсын төсөвт тусгуулах тухай юм.

Энэ заалтын хэрэгжилттэй холбоотойгоор бид 2026 оны улсын төсөвт боловсролын салбарын цалингийн нэмэгдлийг тусгуулах асуудлаар холбогдох яамдад албан бичиг, шаардлагаа удаа дараа хүргүүлсэн. Гэвч өнөөдрийг хүртэл тодорхой хариу, шийдвэр гараагүй байна.

Бид эхний ээлжид БШУЯ-тай хоёр удаагийн уулзалт хийж, хамтын гэрээний хэрэгжилт, 2026 оны төсөвт тусгах асуудлаар санал солилцсон. Мөн 4, 7 дугаар сард төсөв, орон тоо, цомхтголтой холбоотой асуудлаар дахин албан бичгүүд явуулсан ч үр дүн гараагүй.

Гэвч яамнаас ирүүлсэн хариунд манай байгууллагын дотоод асуудалд хөндлөнгөөс оролцсон, зарим буруу мэдээлэл бүхий байр суурь илэрхийлсэн байна.

Ингээд бид салбарынхаа хороод, бүлгүүдийн дарга нарын хурлыг хийж нөхцөл байдлаа танилцуулсан. Энэ үеэр багш, ажилчдын цалин хөлсний асуудлыг хэлэлцэхгүйгээр “2026 оныг боловсролын жил” болгон зарлаж болохгүй гэсэн санал нэгтэй гарсан.

Үүний дагуу Засгийн газар, БШУЯ, ГБНХХЯ, Сангийн яам оролцсон ажлын хэсэг байгуулагдсан ч үндсэн цалинд өөрчлөлт оруулахгүй гэсэн дүгнэлт гаргасан. Гэсэн хэдий ч гурван яам болон үйлдвэрчний эвлэл цалингийн нэмэгдэл зайлшгүй шаардлагатай гэдэг дээр нэгдсэн байр суурьтай байсан юм.

Харамсалтай нь 2026 оны улсын төсөвт боловсролын салбарын цалин хөлсөнд ямар ч нэмэгдэл тусгагдаагүйгээр хэлэлцэгдэж байна. Энэ нь бидний тавьж ирсэн санал, шаардлагыг биелүүлэхгүй гэсэн үг юм.

Иймээс бид хэлэлцээрийн дагуу тэмцлийн дараагийн шатанд шилжиж, жагсаал, цуглаан зохион байгуулж шаардлагаа дахин хүргүүлсэн. Хариуг аравдугаар сарын 5-нд ирүүлэх ёстой байсан ч өнөөдрийг хүртэл нааштай шийдвэр гараагүй байна.

Дэлхийн багш нарын өдрөөр буюу аравдугаар сарын 5-наас эхлэн улс орон даяар 5 мянга гаруй багш 5 өдрийн турш суулт хийж, хөдөлмөрийн нөхцөл, цалин хөлсний бодит байдал, асуудлаа олон нийтэд хүргэсэн.

Хөдөлмөрийн маргааны зуучлалын хугацаа аравдугаар сарын 8-нд дуусаж, үр дүн гараагүй тул дараагийн шат болох ажил хаялтад шилжсэн. Ажил хаялт аравдугаар сарын 9-нөөс албан ёсоор эхэлж байгаа. Энэ нь хоёр талт хэлэлцээрийн дагуу үүссэн, хууль ёсны ажиллагаа юм.

Бид аравдугаар сарын 9-нд БШУЯ-нд шаардлагаа дахин хүргүүлсэн. Гэвч яамнаас ирүүлсэн хариунд манай байгууллагын дотоод асуудалд хөндлөнгөөс оролцсон, зарим буруу мэдээлэл бүхий байр суурь илэрхийлсэн байна. Үүнтэй холбоотойгоор салбарын сайд хэвлэлийн хурал хийж, тохиролцоонд хүрсэн мэт мэдээлэл өгсөн нь үнэн биш юм.

Ерөнхий сайд, Сангийн сайд, Боловсролын сайд нар жагсаалд оролцож буй төлөөлөлтэй уулзахдаа зөвхөн төсвийн хоёр дахь хэлэлцүүлгийн үеэр нөхцөл байдал өөрчлөгдвөл авч үзэх боломжтой гэж хэлсэн. Тохиролцсон, баримт бичигт гарын үсэг зурсан зүйл огт байхгүй. Тиймээс тогтсон тохиролцоо бий гэсэн мэдээлэл нь үндэслэлгүй, гүтгэлгийн шинжтэй гэж үзэж байна.

Манай байгууллага улс төрийн зорилго агуулаагүй. Бид хэзээ ч УИХ-ыг тараах, Ерөнхий сайд, УИХ-ын даргыг огцруулах тухай ярьж байгаагүй. Бидний зорилго бол зөвхөн багш, ажилтнуудын хөдөлмөрийн нөхцөл, цалин хөлсний асуудлыг шийдвэрлүүлэхэд оршиж байна.

Хамтын гэрээний хүрээнд хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй учраас энэ нөхцөл байдал үүссэн. Бид хууль, дүрмийн хүрээнд үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа бөгөөд ажил хаялтад шилжихээс өөр гарц үлдээгүй. Ажил хаялт хууль ёсны дарааллын дагуу явагдаж байгаа бөгөөд үүнийг буруу гэж тайлбарлах нь зохисгүй юм.

Тиймээс төрийн байгууллагууд үйлдвэрчний эвлэлийн үйл ажиллагаанд хөндлөнгөөс оролцох, гишүүдэд дарамт шахалт үзүүлэхийг бид эрс эсэргүүцэж байна.

Эцэст нь хэлэхэд, Монголын боловсрол, шинжлэх ухааны үйлдвэрчний эвлэлийн холбоо болон салбар хороод хамтын шийдвэрийнхээ дагуу багш, ажилчдын эрх ашгийг хамгаалан ажиллаж байна" хэмээн ярилаа.