УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хороо өнгөрсөн баасан гарагт /2025.10.10/ хуралдаж, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг огцруулах саналыг хэлэлцсэн.
Хуралдаан баасан гарагийн 14.46 цагт эхэлж, гишүүд асуулт асууж хариулт авсны дараа үг хэлэх гишүүдийн нэрийг авч, гишүүд үгээ хэлж байтал байнгын хорооны дарга Ц.Сандаг-Очир “18.00 цаг болж, ажлын цаг дууссан учир ирэх даваа гарагт байнгын хороо үргэлжлэн хуралдаж, үг хэлэх гишүүд үгээ хэлж, Ерөнхий сайдыг огцруулах, эсэх санал хураалт явуулна” гэж хэлээд, хуралдаан өндөрлөснийг гишүүдэд мэдэгдэж алх цохисон. Байнгын хорооны хурлаар шийдсэний дараа уг асуудлыг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэх зохицуулалттай.
УИХ-ын даргын дэргэдэх хурлаар УИХ-аар ирэх долоо хоногт хэлэлцэх асуудлын тов, дарааллыг өнгөрсөн баасан гарагийн орой баталжээ. УИХ-ын Тамгын газраас гаргасан хэлэлцэх асуудлын тов, дараалалд Ерөнхий сайдыг огцруулах асуудлыг хэлэлцэж, шийдээгүй орхисон Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хурлыг товлоогүй байх юм. Улмаар УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанд ч уг асуудал тусгагдаагүй анхаарал татаж байна.
УИХ дахь АН-ын бүлгийн гишүүд “Эрх баригч МАН-ынхан Ерөнхий сайдыг ажлаа хийж чадахгүй байна, огцруулъя гэж байвал сөрөг хүчний хувьд дэмжээд явуулна” гэж байр сууриа илэрхийлсэн. МАН-ын бүлгийн гишүүд ч УИХ-ын дарга болон Ерөнхий сайдын талд хоёр хуваагдсан энэ үед Ерөнхий сайдын суудал ганхаад байна.
Засгийн газраа авч үлдэхийн тулд эрх баригчид тохироо хийв үү, байнгын хорооны хурлаар ирэх даваа гарагт хэлэлцэхээр болж, дутуу орхисон Ерөнхий сайдыг огцруулах асуудлыг гүйцээх ёстой Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хурлыг яагаад товлоогүйд УИХ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Баасандорж болох улс төрчид хариулт өгөх учиртай.
Харин УИХ-ын баасан гарагийн /2025.10.17/нэгдсэн хуралдаанаар “Засгийн газрын гишүүнийг огцруулах, томилох асуудлыг танилцуулах”-аар тов, дараалалд тусгажээ. Ерөнхий сайд бүрэн эрхийн хүрээнд ХЗДХ-ийн сайдаар УИХ-ын гмшүүн Б.Энхбаярыг томилох шийдвэр гаргасан бөгөөд уг асуудлыг УИХ-д танилцуулснаар Ерөнхий сайд томилж, Засгийн газрын гишүүн УИХ-д тангараг өргөснөөр бүрэн эрх нь хэрэгжиж эхлэх хуулийн зохицуулалттай.
Монгол Улсын Ерөнхий сайдыг огцруулах тухай саналыг УИХ-ын гишүүн П.Сайнзориг танилцуулсан бөгөөд тэрбээр,
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүд бид Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Дөчин гуравдугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг, Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.1.11 дэх заалтад заасан бүрэн эрхийнхээ дагуу дараах үндэслэлээр Монгол Улсын Ерөнхий сайд Гомбожавын Занданшатарыг огцруулах саналыг гаргаж байна хэмээгээд үндэслэлүүдээ танилцуулав.
Огцруулах үндэслэлд, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Монгол Улсын Их Хурал болон Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдыг огцруулах асуудлыг болон Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдыг шинээр томилох асуудлыг танилцуулаагүй байхдаа Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдыг “томиллоо” гэж олон нийтэд албан ёсоор зарласан нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн болон Улсын Их Хурлын бүрэн эрхэд халдсан, Үндсэн хуулийн суурь зарчмыг хөндсөн, хууль дээдлэх зарчмыг зөрчсөн үйлдэл гэж үзэж байна.
УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хороо өнгөрсөн баасан гарагт /2025.10.10/ хуралдаж, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг огцруулах саналыг хэлэлцсэн.
Хуралдаан баасан гарагийн 14.46 цагт эхэлж, гишүүд асуулт асууж хариулт авсны дараа үг хэлэх гишүүдийн нэрийг авч, гишүүд үгээ хэлж байтал байнгын хорооны дарга Ц.Сандаг-Очир “18.00 цаг болж, ажлын цаг дууссан учир ирэх даваа гарагт байнгын хороо үргэлжлэн хуралдаж, үг хэлэх гишүүд үгээ хэлж, Ерөнхий сайдыг огцруулах, эсэх санал хураалт явуулна” гэж хэлээд, хуралдаан өндөрлөснийг гишүүдэд мэдэгдэж алх цохисон. Байнгын хорооны хурлаар шийдсэний дараа уг асуудлыг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэх зохицуулалттай.
УИХ-ын даргын дэргэдэх хурлаар УИХ-аар ирэх долоо хоногт хэлэлцэх асуудлын тов, дарааллыг өнгөрсөн баасан гарагийн орой баталжээ. УИХ-ын Тамгын газраас гаргасан хэлэлцэх асуудлын тов, дараалалд Ерөнхий сайдыг огцруулах асуудлыг хэлэлцэж, шийдээгүй орхисон Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хурлыг товлоогүй байх юм. Улмаар УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанд ч уг асуудал тусгагдаагүй анхаарал татаж байна.
УИХ дахь АН-ын бүлгийн гишүүд “Эрх баригч МАН-ынхан Ерөнхий сайдыг ажлаа хийж чадахгүй байна, огцруулъя гэж байвал сөрөг хүчний хувьд дэмжээд явуулна” гэж байр сууриа илэрхийлсэн. МАН-ын бүлгийн гишүүд ч УИХ-ын дарга болон Ерөнхий сайдын талд хоёр хуваагдсан энэ үед Ерөнхий сайдын суудал ганхаад байна.
Засгийн газраа авч үлдэхийн тулд эрх баригчид тохироо хийв үү, байнгын хорооны хурлаар ирэх даваа гарагт хэлэлцэхээр болж, дутуу орхисон Ерөнхий сайдыг огцруулах асуудлыг гүйцээх ёстой Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хурлыг яагаад товлоогүйд УИХ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Баасандорж болох улс төрчид хариулт өгөх учиртай.
Харин УИХ-ын баасан гарагийн /2025.10.17/нэгдсэн хуралдаанаар “Засгийн газрын гишүүнийг огцруулах, томилох асуудлыг танилцуулах”-аар тов, дараалалд тусгажээ. Ерөнхий сайд бүрэн эрхийн хүрээнд ХЗДХ-ийн сайдаар УИХ-ын гмшүүн Б.Энхбаярыг томилох шийдвэр гаргасан бөгөөд уг асуудлыг УИХ-д танилцуулснаар Ерөнхий сайд томилж, Засгийн газрын гишүүн УИХ-д тангараг өргөснөөр бүрэн эрх нь хэрэгжиж эхлэх хуулийн зохицуулалттай.
Монгол Улсын Ерөнхий сайдыг огцруулах тухай саналыг УИХ-ын гишүүн П.Сайнзориг танилцуулсан бөгөөд тэрбээр,
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүд бид Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Дөчин гуравдугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг, Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.1.11 дэх заалтад заасан бүрэн эрхийнхээ дагуу дараах үндэслэлээр Монгол Улсын Ерөнхий сайд Гомбожавын Занданшатарыг огцруулах саналыг гаргаж байна хэмээгээд үндэслэлүүдээ танилцуулав.
Огцруулах үндэслэлд, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Монгол Улсын Их Хурал болон Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдыг огцруулах асуудлыг болон Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдыг шинээр томилох асуудлыг танилцуулаагүй байхдаа Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдыг “томиллоо” гэж олон нийтэд албан ёсоор зарласан нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн болон Улсын Их Хурлын бүрэн эрхэд халдсан, Үндсэн хуулийн суурь зарчмыг хөндсөн, хууль дээдлэх зарчмыг зөрчсөн үйлдэл гэж үзэж байна.
