gogo logo
  •  Мэдээ  
    •   Улс төр
    •   Эдийн засаг
    •   Эрүүл мэнд
    •   Соёл урлаг
    •   Спорт
    •   Нийгэм
    •   Бизнес
    •   Боловсрол
    •   Дэлхийд
    •   Технологи
    •   SOS
    •   Мөрөөдлийнхөө зүг
    •   Ногоон дэлхий
    •   GoGo ил тод байдал
    •   Өнөөдрийн вакцин ирээдүйн хамгаалалт
  •  GoGo булан  
    •   GoGo Cafe
    •   Гарааны бизнес
    •   Соёлын довтолгоо
    •   СEO
    •   Элчин сайд
    •   GoGo асуулт
    •   МЕГА ТӨСӨЛ
    •   ГУТАЛ
    •   Хүний түүх
    •   Мэддэг мэдээлдэг байя
    •   35 мм-ийн дуранд
    •   Гаднынхны нүдээр Монгол
    •   Маргааш ажилтай
  •  Үзэх  
    •   Фото
    •   Видео
    •   Зурган өгүүлэмж
  •  Хэв маяг  
    •   Подкаст
    •   Хүмүүс
    •   Гэртээ тогооч
    •   Аялал
    •   Зөвлөгөө
    •   Хоол зүйч
    •   Миний санал болгох кино
    •   Миний санал болгох ном
  • English
  • Цаг агаар
     -8
  • Зурхай
     2.09
  • Валютын ханш
    $ | 3566₮
Цаг агаар
 -8
Зурхай
 2.09
Валютын ханш
$ | 3566₮
  • Мэдээ 
    • Улс төр
    • Эдийн засаг
    • Эрүүл мэнд
    • Соёл урлаг
    • Спорт
    • Нийгэм
    • Бизнес
    • Боловсрол
    • Дэлхийд
    • Технологи
    • SOS
    • Мөрөөдлийнхөө зүг
    • Ногоон дэлхий
    • GoGo ил тод байдал
    • Өнөөдрийн вакцин ирээдүйн хамгаалалт
  • GoGo булан 
    • GoGo Cafe
    • Гарааны бизнес
    • Соёлын довтолгоо
    • СEO
    • Элчин сайд
    • GoGo асуулт
    • МЕГА ТӨСӨЛ
    • ГУТАЛ
    • Хүний түүх
    • Мэддэг мэдээлдэг байя
    • 35 мм-ийн дуранд
    • Гаднынхны нүдээр Монгол
    • Маргааш ажилтай
  • Үзэх  LIVE 
    • Фото
    • Видео
    • Зурган өгүүлэмж
  • Хэв маяг 
    • Подкаст
    • Хүмүүс
    • Гэртээ тогооч
    • Аялал
    • Зөвлөгөө
    • Хоол зүйч
    • Миний санал болгох кино
    • Миний санал болгох ном
  • English
gogo logo   Бидний тухай gogo logo Сурталчилгаа байршуулах gogo logo Редакцийн ёс зүй gogo logo Нууцлалын бодлого gogo logo Холбоо барих
gogo logo
Цаг агаар
 -8
Зурхай
 2.09
Валютын ханш
$ 3566₮
icon Онцлох
icon Шинэ
icon Тренд
  Буцах

ТӨСӨЛ: Олон эх үүсвэрээс тэтгэвэр авах боломжийг нээх Хувийн нэмэлт тэтгэврийн тухай хууль

Э.Энхмаа
Улс төр
Өчигдөр
15
Twitter logo
Э.Энхмаа
15
Twitter logo
Улс төр
Өчигдөр
ТӨСӨЛ: Олон эх үүсвэрээс тэтгэвэр авах боломжийг нээх Хувийн нэмэлт тэтгэврийн тухай хууль

Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яамнаас Хувийн нэмэлт тэтгэврийн тухай хуулийн төслийг боловсруулж, Засгийн газраар хэлэлцүүлээд, УИХ-ын хаврын чуулганаар өргөн барихад бэлэн болжээ. Ажил хөдөлмөр эрхэлж буй иргэд өнөөдөр мөрдөгдөж буй хуулийн дагуу нийгмийн даатгалын шимтгэлээ төлнө. Харин ирээдүйд орлогоо нэмэгдүүлж, Хүвийн нэмэлт тэтгэврийн сангаас тэтгэвэр авахыг хүсвэл сайн дураараа төлж болох шимтгэл юм.

Манай улсад өндөр цалинтай томоохон компаниуд энэ тогтолцоог нэвтрүүлж эхэлсэн бөгөөд одоогоор 160 мянган иргэн 70 гаруй тэрбум төгрөгийг Хувийн нэмэлт тэтгэврийн санд хуримтлуулаад буй аж. Хувийн тэтгэврийн хэд хэдэн сайн байгуулагдаж, даатгуулагчдын төлсөн шимтгэлийг хөрөнгийн менежментийн компаниудаар удирдуулж, сангийн хөрөнгийг арвижуулж байна.

Нийгмийн эрэлт хэрэгцээнд тулгуурлан санхүүгийн энэхүү харилцаа үүссэн бөгөөд өнөөг хүртэл  хууль эрх зүйн зохицуулалтгүй явж ирснийг холбогдох хуультай болгох гэж буй юм.

Гол онцлог нь,  
Албан байгууллагууд өөрөө санаачлан Хувийн тэтгэврийн даатгалын санг бий болгож,  ажилтнууддаа ирээдүйд олон эх үүсвэрээс тэтгэвэр авах боломжийг бүрдүүлж байна. Ийнхүү сайн дурын нэмэлт даатгалын сантай болсноор хуримтлал бий болж, хөрөнгийн зах зээл хөгжих үр дүнтэй.

Гадны улс орнуудад Сайн дурын нэмэлт тэтгэврийн сангийн шимтгэл дунджаар 2-4 хувьтай байдаг. Манай улсын хувьд одоогоор 2 хувь байх болов уу гэсэн төсөөлөлтэй байна гэж Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын дэд сайд Б.Солонгоо ярив. Ажил хөдөлмөр эрхэлж буй иргэд одоо төлж байгаа НДШ дээрээ нэмж, хувийн нэмэлт тэтгэврийн санд 2 хувийн шимтгэл төлж болно гэсэн үг.

Ахмадуудын тэтгэвэр амьдралд хүрэлцэхгүй байна гэж тэтгэврээ нэмүүлэх шаардлага тавьдаг ч улсын төсөв санхүүгийн бодит боломж нь хязгаарлагдмал. Тиймээс өнөөдөр ажил хөдөлмөр эрхэлж буй иргэд хүсвэл ирээдүйд олон эх үүсвэрээс тэтгэвэр авах, амьдралын баталгаагаа хангах сонголтыг нэмэгдүүлж буй санхүүгийн харилцааг зохицуулах хуультай болгох гэж байна.

Хувийн нэмэлт тэтгэврийн сангийн давуу тал:

  • Даатгуулагчийн сонирхлыг харгалзаж үзсэн уян хатан зохицуулалттай.
  • Ирээдүйд нийгмийн баталгааг хангана.
  • Өвлөгдөнө.
  • Бөөнөөр нь авч болно.
  • Нийгмийн даатгалын шимтгэлд төлсөн мөнгө үрждэггүй бол Хувийн тэтгэврийн сангийн хөрөнгөөр хөрөнгө оруулалт хийж, үржүүлж байх ёстой.

Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын дэд сайд Б.Солонгоо, Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих бодлогын хүрээнд одоогийн нийгмийн даатгалын тогтолцоог төрөлжүүлж, олон хувилбартай болгох зүй ёсны шаардлага үүсэж байна. Энэ хуулийн төсөл 2020 оноос яригдаж эхэлсэн бөгөөд анх санаачилсан хүн нь өнөөгийн УИХ-ын дарга Н.Учрал. Манай яаманд Ажлын хэсэг байгуулагдан ажиллаж, төслийг боловсруулж, Засгийн газраар хэлэлцүүлэн, УИХ-д өргөн мэдүүлэхэд бэлэн боллоо.

Албан байгууллагууд Хувийн нэмэлт тэтгэврийн сандаа янз бүрийн нэршил өгч, хөрөнгө оруулалтын менежментийн мэргэшсэн компаниудаар хөрөнгийн удирдлагыг хэрэгжүүлж байна. Энэ ААН-үүд ажилтнуудаа тогтвортой ажиллуулах, урамшууллын бодлогын нэг хэлбэр болж буй бөгөөд одоогоор эдгээр сангуудын үйл ажиллагаанд СЗХ-ноос зохицуулалт хийж байна. 

Ирээдүйд яагаад хэрэгтэй вэ?
Улс орнууд энэ тогтолцоонд шилжиж буй бөгөөд Хувийн тэтгэврийн санг хөгжүүлэх замаар хөрөнгийн зах зээлээ хөгжүүлдэг. Томоохон компаниуд энэ сангаараа дамжуулан хөрөнгөө арвижуулах, уян хатан, бусад улсын хөгжлийн чиг хандлагатай уялдсан бодлого юм.

Шинэ Зеланд улс ийм тогтолцоотой. Казахстан улс 100 хувь энэ системд шилжжээ. Казахстаны хувьд эрсдэлийг тооцож, Тэтгэврийн сангийн хөрөнгөөр хаана хаана хөрөнгө оруулахыг зааж өгдөг. Тухайлбал, “Самрук Казына” баялгийн санд хөрөнгө оруулалт хийх замаар өгөөжийг нэмэгдүүлэх чиглэл өгдөг байна.  

Манай улсад Хувийн тэтгэврийн сангийн менежментийг хувийн хэвшлийнхэн хариуцна. Гадны банк, санхүүгийн байгууллагууд ч үүнийг их сонирхож, менежментийг нь хийх сонирхлоо илэрхийлж буй аж. Тэгэхээр компаниуд менежментээрээ өрсөлдөх бөгөөд нэг ААН-д сангийн хөрөнгийн 20 хувиас илүүг эзэмшүүлэхгүй байх зохицуулалт хийх юм байна.

Хувийн нэмэлт тэтгэврийн тухай хуулийн төслийн талаар УИХ-ын 2020 оны 52 дугаар тогтоолоор баталсан “Алсын хараа-2050” Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн бодлогын хүрээнд 2021-2030 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны 3.1.4-т “Хувийн тэтгэврийн нэмэлт даатгалыг нэвтрүүлж, төрийн болон хувийн тэтгэврийн сангаас тэтгэвэр авах нөхцөлийг бүрдүүлж, санхүүгийн зах зээлийг дэмжинэ” гэж заажээ.

Мөн УИХ-ын 2024 оны 21 дүгээр тогтоолоор баталсан “Монгол Улсын Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр"-ийн 2.1.3.5-д “Хувийн нэмэлт тэтгэврийн тогтолцоог бий болгох хууль, эрх зүйн орчныг бүрдүүлж, ирээдүйд ахмад настнууд олон эх үүсвэрээс тэтгэвэр авах боломжийг бүрдүүлнэ” гэж тусгасан бодлогыг хэрэгжүүлж буй нь энэ юм.

Хувийн нэмэлт тэтгэврийн тухай хуулийн төсөл батлагдсанаар:

  • Тогтвортой ажил хөдөлмөр эрхлэлт нэмэгдэнэ.
  • Хувийн нэмэлт тэтгэвэрт хамрагдсан иргэдийн эрх ашгийг хамгаалах, хувийн тэтгэврийн сангийн үйл ажиллагааг зохицуулах, хяналт тавих, эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх, төлбөрийн чадварыг хангах нөхцөл бүрдэнэ. 
  • Ирээдүйд ахмад настнууд олон эх үүсвэрээс тэтгэвэр авах, хангалттай орлогын эх үүсвэртэй байх боломж бүрдэнэ. 
  • Санхүү, хөрөнгийн зах зээлийн үйл ажиллагааг идэвхжүүлэх, хөрөнгийн зах зээлд хөрөнгө оруулалт хийх урт хугацааны сан бий болно. 
  • Ажил олгогчоос ажилтныхаа хувийн нэмэлт тэтгэвэрт төлсөн шимтгэлийн хэмжээнд татварын чөлөөлөлт үзүүлснээр ажиллагчдынхаа нийгмийн баталгааг хангах зорилгоор хувийн нэмэлт тэтгэврийн тогтолцоонд хамрагдах сонирхлыг нэмэгдүүлэх зэрэг олон эерэг өөрчлөлт бий болгоно гэж хууль санаачлагчид үзэж байна. 

ХУВИЙН НЭМЭЛТ ТЭТГЭВРИЙН ТУХАЙ ХУУЛИЙН ТӨСЛӨӨС:

6 дугаар зүйл.Хувийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр

6.1.Хувийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр /цаашид “нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр” гэх/ нь хугацаагүй байх бөгөөд гишүүн нэмэлт тэтгэвэр авахад зориулагдана.

6.2.Нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр нь дараах төрөлтэй байна:  

6.2.1.хувь хүний; 

6.2.2.ажил олгогчийн.

6.3.Ажилтан, хувь хүн хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчтай нэмэлт тэтгэврийн гэрээ байгуулж, шимтгэл төлснөөр нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийн гишүүн болно.

6.4.Ажил олгогч хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийг ажилтанд санал болгож болно.

6.5.Ажил олгогч ажилтанд нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийг санал болгохдоо мэдээллийн ил тод байдлыг хангана. 

6.6.Ажилтан, хувь хүн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийн гишүүн болсноос хойш 30 хоногийн дотор нэмэлт тэтгэврийн гэрээнээс татгалзах эрхтэй. Энэ тохиолдолд гэрээг хүчингүйд тооцож төлсөн шимтгэлийг нь урт хугацааны даатгагч, тэтгэврийн сан ажил олгогч, ажилтан, хувь хүнд буцаан шилжүүлнэ. 

6.7.Нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдахаас татгалзсан ажилтан нэмэлт тэтгэврийн гэрээ байгуулах хүсэлт дахин гаргах эрхтэй. 

7 дугаар зүйл.Нэмэлт тэтгэврийн гэрээ

7.1.Энэ хуулийн 6.3 дахь хэсэгт заасан нэмэлт тэтгэврийн гэрээнд дараах зүйлийг заавал тусгана:

7.1.1.гишүүнээр элсэх нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийн нөхцөл;

7.1.2 шимтгэлийн хувь, мөнгөн дүн, төлөх хугацаа;

7.1.3.эрх залгамжлагчийн тухай;

7.1.4.баталгаат өгөөж; 

7.1.5.гишүүнд баталгаат өгөөжөөс давсан өгөөжийг олгох нөхцөл; 

7.1.6.нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийн хадгалалт, удирдлага, бусад холбогдох мэдээллийг гишүүнд хүргэх хугацаа, арга хэлбэр; 

7.1.7.нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр хооронд шилжих, хөтөлбөрийг дуусгавар болгох нөхцөл.

7.2.Ажил олгогч нь ажил олгогчийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийг ажилтантай тохиролцон сонгож, хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчтай холбогдох гэрээ байгуулна. 

7.3.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч  ажилтан, хувь хүнтэй нэмэлт тэтгэврийн гэрээг бичгээр, хугацаагүй байгуулах бөгөөд талуудын зөвшөөрөлгүйгээр нэмэлт, өөрчлөлт оруулахыг хориглоно.

7.5.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчийн нэмэлт тэтгэврийн гэрээгээр хүлээсэн үүрэг нь гишүүн, эрх залгамжлагч, өвлөгч нэмэлт тэтгэвэр авч дуусах хүртэлх хугацаанд хүчин төгөлдөр байна. 

7.6.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч гишүүнд эрх залгамжлагчаа нэрлэх боломжийг олгоно. Гишүүн нь эрх залгамжлагчаа өөрчлөх эрхтэй.

7.7.Нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөртэй холбоотой хууль тогтоомж, захиргааны хэм хэмжээний акт шинээр батлагдсан, нэмэлт, өөрчлөлт оруулсан нь гишүүнд давуу байдал бий болгохоор бол гишүүний саналаар гэрээнд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж болно. 

8 дугаар зүйл.Шимтгэл төлөх

8.1.Хувь хүний нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдсан гишүүн шимтгэлийг нэмэлт тэтгэврийн гэрээнд заасан нөхцөлийн дагуу бэлэн бусаар төлнө. 

8.2.Нэмэлт тэтгэврийн гэрээний дагуу хувь хүний нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдсан гишүүний төлөх шимтгэлийг хувь хүн, ажилтан дангаар, ажил олгогчийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдсан гишүүний төлөх шимтгэлийг ажил олгогч, ажилтан гэрээгээр харилцан тохиролцож хамтран төлнө.

8.3.Ажил олгогч, ажилтны төлөх шимтгэлийг цалин хөлсний тодорхой хувиар, эсхүл тогтсон дүнгээр тооцно. Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчтай байгуулах ажил олгогчийн гэрээнд гишүүний төлөх шимтгэлийн дүн, хувь хэмжээ, шимтгэл төлөх хугацааг заасан байна.

8.4.Ажил олгогчийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдсан ажилтны сард төлөх нийт шимтгэлийн 50-аас доошгүй хувийг ажил олгогч, үлдэх хэсгийг ажилтан төлнө.

8.5.Ажил олгогч нь ажил олгогчийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдсан ажилтны төлөх шимтгэлийг тухайн ажилтны цалин хөлснөөс суутгаж, ажил олгогчоос төлөх шимтгэлийн хамт хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчид тухайн сард нь багтааж бэлэн бусаар төлнө. 

8.6.Ажил олгогч нь шимтгэл төлөлтийн тайланг дараа сарын 5-ны өдрийн дотор хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч, ажилтанд цахим хэлбэрээр хүргүүлнэ. 

8.7.Ажил олгогч нь өөрийн болон ажилтны төлөх шимтгэлийг энэ хуулийн 8.5 д заасан хугацаанд төлөх үүрэгтэй. 

8.8.Гишүүн, ажил олгогчийн төлөх шимтгэлд нийгмийн даатгалын шимтгэл ногдуулахгүй.  

8.9.Гишүүн, эрх залгамжлагч, өвлөгч, хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч төлөгдөөгүй шимтгэлийг төлүүлэхээр шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй. 

9 дүгээр зүйл.Нэмэлт тэтгэврийн нэрийн данс

9.1.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч нь гишүүн бүрд ажлын гурван өдөрт багтаан нэмэлт тэтгэврийн нэрийн данс нээж, дансны мэдээллийг цахим хэлбэрээр хянах боломжтой нэвтрэх эрх олгоно.  

9.2.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч нь гишүүн, ажил олгогчийн төлсөн шимтгэлийг гишүүний нэмэлт тэтгэврийн нэрийн дансанд өгөөж, баталгаат өгөөжөөс давсан өгөөжийг сар бүр, энэ хуулийн 11.4 дэх хэсэг, 39.2 дахь хэсэгт заасан зарлагыг тухай бүр бүртгэнэ.  

9.3.Ажил олгогчийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдсан гишүүний нэр дээр ажил олгогч, ажилтны төлсөн шимтгэлийг тусад нь бүртгэнэ.   

9.4.Баталгаат өгөөжийн жилийн доод хэмжээ нь Төв банк /Монголбанк/-ны бодлогын хүүгээс багагүй байна. 

9.5.Гишүүнд хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч энэ хуулийн 9.4 т заасан баталгаат өгөөжийг гэрээнд заасны дагуу төлнө. 

9.6.Нэмэлт тэтгэврийн нэрийн дансанд төлсөн шимтгэлийг бүртгэх, гишүүнд мэдээлэх аргачлалыг Санхүүгийн зохицуулах хороо /цаашид “Хороо” гэх/  батална.

10 дугаар зүйл.Зардлын ангилал

10.1.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчийн нэмэлт тэтгэврийн үйл ажиллагаатай холбоотой зардлыг захиргааны болон хөрөнгө оруулалтын гэж ангилна.  

10.2.Хороо энэ хуулийн 10.1-д заасан зардлын дээд хувь хэмжээг тогтоож болно. 

10.3. Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч нь захиргааны болон хөрөнгө оруулалтын зардлын мэдээллийг нэмэлт тэтгэврийн журамд заавал тусгана.

11 дүгээр зүйл.Нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийн эрх

11.1.Нэмэлт тэтгэврийн нэрийн дансанд хуримтлагдсан мөнгөн хөрөнгө нь гишүүний өмч байна. 

11.2.Гишүүнд нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийн хэмжээгээр хадгалагдсан эрх үүснэ. 

11.3.Гишүүн Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хуульд заасан өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох эрх үүссэн, эсхүл хөдөлмөрийн чадвараа бүрэн алдсан, эсхүл нас барсан тохиолдолд эрх залгамжлагч, өвлөгч энэ хуулийн 13.1-д заасан хөрөнгийг захиран зарцуулах эрх үүснэ.

11.4.Энэ хуулийн 11.3-т заасан эрх үүсэхээс өмнө гишүүн эрүүл мэндийн үйлчилгээний зардал, өөрийн болон гэр бүлийн гишүүдийн сургалтын төлбөр, өөрийн нэр дээр орон сууц худалдан авах нөхцөлөөр нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийн 30 хүртэл хувийг зарцуулах хүсэлтийг хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчид нэг удаа гаргаж болно. 

11.5.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч энэ хуулийн 11.4-т заасан хүсэлтийг 30 хоногийн дотор шийдвэрлэж, зардал, төлбөрийг тухайн эрүүл мэнд, боловсролын байгууллага, орон сууц худалдагчийн дансанд бэлэн бусаар шилжүүлнэ.

11.6.Нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгөөс гишүүний эрүүл мэндийн үйлчилгээний зардал, сургалтын төлбөр, орон сууц худалдан авах төлбөрт зарцуулах хүсэлт хүлээн авах, шийдвэрлэх, шилжүүлэх, бүртгэх, тайлагнах журмыг Хороо батална.

11.7.Гишүүн, ажил олгогч, хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч, кастодиан, хөрөнгө оруулалтын менежментийн компанийн болон бусад этгээдийн эсрэг үүссэн шаардах эрхийг хангах зорилгоор гишүүний нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийг барьцаалах, битүүмжлэх, суутган авах, шилжүүлэх болон бусад байдлаар захиран зарцуулахгүй. 

11.8.Нэмэлт тэтгэврийн нэрийн данс дахь нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгө нь гишүүн, ажил олгогч, хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч, кастодиан, хөрөнгө оруулалтын менежментийн компани болон бусад этгээдтэй холбоотой аливаа хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа, шийдвэр гүйцэтгэл, дампуурлын хэрэг, эвлэрэл, түүнтэй адилтгах бусад ажиллагаанд хамаарахгүй. 

ХУВИЙН ТЭТГЭВРИЙН САНГИЙН ХУВЬ НИЙЛҮҮЛСЭН ХӨРӨНГИЙН ДООД ХЭМЖЭЭ НЬ 20 ТЭРБУМ ТӨГРӨГ БАЙНА

ХУВИЙН ТЭТГЭВРИЙН САН, УРТ ХУГАЦААНЫ ДААТГАГЧ

12 дугаар зүйл.Хувийн тэтгэврийн санг үүсгэн байгуулах, нэр, дүрэм

12.1.Хувийн тэтгэврийн санг Компанийн тухай хуулийн дагуу Монгол Улсад үүсгэн байгуулагдсан хязгаарлагдмал хариуцлагатай компани байгуулна.

12.2.Хувийн тэтгэврийн санг хэд хэдэн этгээд хувь нийлүүлэн үүсгэн байгуулах бөгөөд нэг үүсгэн байгуулагчийн эзэмших хувь 20 хувиас ихгүй байна.

12.3.Хувийн тэтгэврийн санг үүсгэн байгуулагч Зөвшөөрлийн тухай хуулийн 4.1 дүгээр зүйлд зааснаас гадна дараах шаардлагыг хангасан байна:

12.3.1.санхүүгийн тайлан, мэдээг холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу тайлагнадаг байх; 

12.3.2.төрийн эрх бүхий байгууллагын санхүүгийн хяналт шалгалтад хамрагддаг байх;

12.3.3.санхүүгийн тайлан, мэдээг Монгол Улсын хууль тогтоомжийн дагуу аудитын үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөлтэй, олон улсад нэр хүнд бүхий аудитын байгууллагаар жилд нэгээс доошгүй удаа баталгаажуулдаг байх;  

12.3.4.хувийн тэтгэврийн сангийн хувь нийлүүлсэн хөрөнгөд оруулах мөнгөн хөрөнгө нь тухайн этгээд, түүнтэй холбогдох этгээдийн санхүүгийн тайлангаар тодорхойлогдсон, хууль ёсны орлого байх;

12.3.5.хувийн тэтгэврийн сангийн хувь нийлүүлсэн  хөрөнгийг зээлийн хөрөнгөөр бүрдүүлээгүй байх;

12.3.6.хувь нийлүүлсэн хөрөнгийг Банкны тухай хуулийн 3.1.20-д заасан банканд байршуулсан байх;

12.3.7.татвар, нийгмийн даатгалын шимтгэлийн өр төлбөргүй, шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон төлбөрийн өргүй байх.

12.4.Хувийн тэтгэврийн сангийн хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн доод хэмжээ нь 20 тэрбум төгрөг байна. Энэхүү хэмжээг эдийн засгийн байдал, мөнгөний ханшны өөрчлөлт, хувийн тэтгэврийн санд төвлөрүүлсэн нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийн хэмжээ, төлбөрийн чадварын эрсдэлийг харгалзан Хороо тухай бүрд нэмэгдүүлэн тогтооно.

12.5.Энэ  хуулийн 12.1-д заасан этгээд нь хувийн тэтгэврийн сангийн үйл ажиллагаанаас өөр чиглэлийн үйл ажиллагаа эрхлэхийг хориглоно. 

12.9.Хувийн тэтгэврийн сан дараах үйл ажиллагааг эрхэлнэ:

12.9.1.нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр боловсруулж, Хороонд бүртгүүлэх;

12.9.2.нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийг олон нийтэд эрх тэгш санал болгож нэмэлт тэтгэврийн журмыг нээлттэй, ил тод байршуулах; 

12.9.3.нэмэлт тэтгэврийн гэрээ байгуулах, шимтгэл хүлээн авах;

12.9.4.нэмэлт тэтгэврийн нэрийн данс хөтлөх;

12.9.5.нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийг удирдах хөрөнгө оруулалтын менежментийн компанитай гэрээ байгуулах;

12.9.6.нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийг бүртгэх, хадгалах кастодиантай гэрээ байгуулах;

12.9.7.нэмэлт тэтгэвэр олгох;

12.9.8.үйл ажиллагааг эрх бүхий байгууллага, гишүүдэд ил тод тайлагнах;

12.9.9.нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр, нэмэлт тэтгэврийн гэрээг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой бусад үйл ажиллагаа.

Хуулийн төсөлтэй бүрэн эхээр нь танилцах бол ЭНД дарна уу.

Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яамнаас Хувийн нэмэлт тэтгэврийн тухай хуулийн төслийг боловсруулж, Засгийн газраар хэлэлцүүлээд, УИХ-ын хаврын чуулганаар өргөн барихад бэлэн болжээ. Ажил хөдөлмөр эрхэлж буй иргэд өнөөдөр мөрдөгдөж буй хуулийн дагуу нийгмийн даатгалын шимтгэлээ төлнө. Харин ирээдүйд орлогоо нэмэгдүүлж, Хүвийн нэмэлт тэтгэврийн сангаас тэтгэвэр авахыг хүсвэл сайн дураараа төлж болох шимтгэл юм.

Манай улсад өндөр цалинтай томоохон компаниуд энэ тогтолцоог нэвтрүүлж эхэлсэн бөгөөд одоогоор 160 мянган иргэн 70 гаруй тэрбум төгрөгийг Хувийн нэмэлт тэтгэврийн санд хуримтлуулаад буй аж. Хувийн тэтгэврийн хэд хэдэн сайн байгуулагдаж, даатгуулагчдын төлсөн шимтгэлийг хөрөнгийн менежментийн компаниудаар удирдуулж, сангийн хөрөнгийг арвижуулж байна.

Нийгмийн эрэлт хэрэгцээнд тулгуурлан санхүүгийн энэхүү харилцаа үүссэн бөгөөд өнөөг хүртэл  хууль эрх зүйн зохицуулалтгүй явж ирснийг холбогдох хуультай болгох гэж буй юм.

Гол онцлог нь,  
Албан байгууллагууд өөрөө санаачлан Хувийн тэтгэврийн даатгалын санг бий болгож,  ажилтнууддаа ирээдүйд олон эх үүсвэрээс тэтгэвэр авах боломжийг бүрдүүлж байна. Ийнхүү сайн дурын нэмэлт даатгалын сантай болсноор хуримтлал бий болж, хөрөнгийн зах зээл хөгжих үр дүнтэй.

Гадны улс орнуудад Сайн дурын нэмэлт тэтгэврийн сангийн шимтгэл дунджаар 2-4 хувьтай байдаг. Манай улсын хувьд одоогоор 2 хувь байх болов уу гэсэн төсөөлөлтэй байна гэж Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын дэд сайд Б.Солонгоо ярив. Ажил хөдөлмөр эрхэлж буй иргэд одоо төлж байгаа НДШ дээрээ нэмж, хувийн нэмэлт тэтгэврийн санд 2 хувийн шимтгэл төлж болно гэсэн үг.

Ахмадуудын тэтгэвэр амьдралд хүрэлцэхгүй байна гэж тэтгэврээ нэмүүлэх шаардлага тавьдаг ч улсын төсөв санхүүгийн бодит боломж нь хязгаарлагдмал. Тиймээс өнөөдөр ажил хөдөлмөр эрхэлж буй иргэд хүсвэл ирээдүйд олон эх үүсвэрээс тэтгэвэр авах, амьдралын баталгаагаа хангах сонголтыг нэмэгдүүлж буй санхүүгийн харилцааг зохицуулах хуультай болгох гэж байна.

Хувийн нэмэлт тэтгэврийн сангийн давуу тал:

  • Даатгуулагчийн сонирхлыг харгалзаж үзсэн уян хатан зохицуулалттай.
  • Ирээдүйд нийгмийн баталгааг хангана.
  • Өвлөгдөнө.
  • Бөөнөөр нь авч болно.
  • Нийгмийн даатгалын шимтгэлд төлсөн мөнгө үрждэггүй бол Хувийн тэтгэврийн сангийн хөрөнгөөр хөрөнгө оруулалт хийж, үржүүлж байх ёстой.

Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын дэд сайд Б.Солонгоо, Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих бодлогын хүрээнд одоогийн нийгмийн даатгалын тогтолцоог төрөлжүүлж, олон хувилбартай болгох зүй ёсны шаардлага үүсэж байна. Энэ хуулийн төсөл 2020 оноос яригдаж эхэлсэн бөгөөд анх санаачилсан хүн нь өнөөгийн УИХ-ын дарга Н.Учрал. Манай яаманд Ажлын хэсэг байгуулагдан ажиллаж, төслийг боловсруулж, Засгийн газраар хэлэлцүүлэн, УИХ-д өргөн мэдүүлэхэд бэлэн боллоо.

Албан байгууллагууд Хувийн нэмэлт тэтгэврийн сандаа янз бүрийн нэршил өгч, хөрөнгө оруулалтын менежментийн мэргэшсэн компаниудаар хөрөнгийн удирдлагыг хэрэгжүүлж байна. Энэ ААН-үүд ажилтнуудаа тогтвортой ажиллуулах, урамшууллын бодлогын нэг хэлбэр болж буй бөгөөд одоогоор эдгээр сангуудын үйл ажиллагаанд СЗХ-ноос зохицуулалт хийж байна. 

Ирээдүйд яагаад хэрэгтэй вэ?
Улс орнууд энэ тогтолцоонд шилжиж буй бөгөөд Хувийн тэтгэврийн санг хөгжүүлэх замаар хөрөнгийн зах зээлээ хөгжүүлдэг. Томоохон компаниуд энэ сангаараа дамжуулан хөрөнгөө арвижуулах, уян хатан, бусад улсын хөгжлийн чиг хандлагатай уялдсан бодлого юм.

Шинэ Зеланд улс ийм тогтолцоотой. Казахстан улс 100 хувь энэ системд шилжжээ. Казахстаны хувьд эрсдэлийг тооцож, Тэтгэврийн сангийн хөрөнгөөр хаана хаана хөрөнгө оруулахыг зааж өгдөг. Тухайлбал, “Самрук Казына” баялгийн санд хөрөнгө оруулалт хийх замаар өгөөжийг нэмэгдүүлэх чиглэл өгдөг байна.  

Манай улсад Хувийн тэтгэврийн сангийн менежментийг хувийн хэвшлийнхэн хариуцна. Гадны банк, санхүүгийн байгууллагууд ч үүнийг их сонирхож, менежментийг нь хийх сонирхлоо илэрхийлж буй аж. Тэгэхээр компаниуд менежментээрээ өрсөлдөх бөгөөд нэг ААН-д сангийн хөрөнгийн 20 хувиас илүүг эзэмшүүлэхгүй байх зохицуулалт хийх юм байна.

Хувийн нэмэлт тэтгэврийн тухай хуулийн төслийн талаар УИХ-ын 2020 оны 52 дугаар тогтоолоор баталсан “Алсын хараа-2050” Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн бодлогын хүрээнд 2021-2030 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны 3.1.4-т “Хувийн тэтгэврийн нэмэлт даатгалыг нэвтрүүлж, төрийн болон хувийн тэтгэврийн сангаас тэтгэвэр авах нөхцөлийг бүрдүүлж, санхүүгийн зах зээлийг дэмжинэ” гэж заажээ.

Мөн УИХ-ын 2024 оны 21 дүгээр тогтоолоор баталсан “Монгол Улсын Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр"-ийн 2.1.3.5-д “Хувийн нэмэлт тэтгэврийн тогтолцоог бий болгох хууль, эрх зүйн орчныг бүрдүүлж, ирээдүйд ахмад настнууд олон эх үүсвэрээс тэтгэвэр авах боломжийг бүрдүүлнэ” гэж тусгасан бодлогыг хэрэгжүүлж буй нь энэ юм.

Хувийн нэмэлт тэтгэврийн тухай хуулийн төсөл батлагдсанаар:

  • Тогтвортой ажил хөдөлмөр эрхлэлт нэмэгдэнэ.
  • Хувийн нэмэлт тэтгэвэрт хамрагдсан иргэдийн эрх ашгийг хамгаалах, хувийн тэтгэврийн сангийн үйл ажиллагааг зохицуулах, хяналт тавих, эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх, төлбөрийн чадварыг хангах нөхцөл бүрдэнэ. 
  • Ирээдүйд ахмад настнууд олон эх үүсвэрээс тэтгэвэр авах, хангалттай орлогын эх үүсвэртэй байх боломж бүрдэнэ. 
  • Санхүү, хөрөнгийн зах зээлийн үйл ажиллагааг идэвхжүүлэх, хөрөнгийн зах зээлд хөрөнгө оруулалт хийх урт хугацааны сан бий болно. 
  • Ажил олгогчоос ажилтныхаа хувийн нэмэлт тэтгэвэрт төлсөн шимтгэлийн хэмжээнд татварын чөлөөлөлт үзүүлснээр ажиллагчдынхаа нийгмийн баталгааг хангах зорилгоор хувийн нэмэлт тэтгэврийн тогтолцоонд хамрагдах сонирхлыг нэмэгдүүлэх зэрэг олон эерэг өөрчлөлт бий болгоно гэж хууль санаачлагчид үзэж байна. 

ХУВИЙН НЭМЭЛТ ТЭТГЭВРИЙН ТУХАЙ ХУУЛИЙН ТӨСЛӨӨС:

6 дугаар зүйл.Хувийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр

6.1.Хувийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр /цаашид “нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр” гэх/ нь хугацаагүй байх бөгөөд гишүүн нэмэлт тэтгэвэр авахад зориулагдана.

6.2.Нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр нь дараах төрөлтэй байна:  

6.2.1.хувь хүний; 

6.2.2.ажил олгогчийн.

6.3.Ажилтан, хувь хүн хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчтай нэмэлт тэтгэврийн гэрээ байгуулж, шимтгэл төлснөөр нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийн гишүүн болно.

6.4.Ажил олгогч хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийг ажилтанд санал болгож болно.

6.5.Ажил олгогч ажилтанд нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийг санал болгохдоо мэдээллийн ил тод байдлыг хангана. 

6.6.Ажилтан, хувь хүн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийн гишүүн болсноос хойш 30 хоногийн дотор нэмэлт тэтгэврийн гэрээнээс татгалзах эрхтэй. Энэ тохиолдолд гэрээг хүчингүйд тооцож төлсөн шимтгэлийг нь урт хугацааны даатгагч, тэтгэврийн сан ажил олгогч, ажилтан, хувь хүнд буцаан шилжүүлнэ. 

6.7.Нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдахаас татгалзсан ажилтан нэмэлт тэтгэврийн гэрээ байгуулах хүсэлт дахин гаргах эрхтэй. 

7 дугаар зүйл.Нэмэлт тэтгэврийн гэрээ

7.1.Энэ хуулийн 6.3 дахь хэсэгт заасан нэмэлт тэтгэврийн гэрээнд дараах зүйлийг заавал тусгана:

7.1.1.гишүүнээр элсэх нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийн нөхцөл;

7.1.2 шимтгэлийн хувь, мөнгөн дүн, төлөх хугацаа;

7.1.3.эрх залгамжлагчийн тухай;

7.1.4.баталгаат өгөөж; 

7.1.5.гишүүнд баталгаат өгөөжөөс давсан өгөөжийг олгох нөхцөл; 

7.1.6.нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийн хадгалалт, удирдлага, бусад холбогдох мэдээллийг гишүүнд хүргэх хугацаа, арга хэлбэр; 

7.1.7.нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр хооронд шилжих, хөтөлбөрийг дуусгавар болгох нөхцөл.

7.2.Ажил олгогч нь ажил олгогчийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийг ажилтантай тохиролцон сонгож, хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчтай холбогдох гэрээ байгуулна. 

7.3.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч  ажилтан, хувь хүнтэй нэмэлт тэтгэврийн гэрээг бичгээр, хугацаагүй байгуулах бөгөөд талуудын зөвшөөрөлгүйгээр нэмэлт, өөрчлөлт оруулахыг хориглоно.

7.5.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчийн нэмэлт тэтгэврийн гэрээгээр хүлээсэн үүрэг нь гишүүн, эрх залгамжлагч, өвлөгч нэмэлт тэтгэвэр авч дуусах хүртэлх хугацаанд хүчин төгөлдөр байна. 

7.6.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч гишүүнд эрх залгамжлагчаа нэрлэх боломжийг олгоно. Гишүүн нь эрх залгамжлагчаа өөрчлөх эрхтэй.

7.7.Нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөртэй холбоотой хууль тогтоомж, захиргааны хэм хэмжээний акт шинээр батлагдсан, нэмэлт, өөрчлөлт оруулсан нь гишүүнд давуу байдал бий болгохоор бол гишүүний саналаар гэрээнд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж болно. 

8 дугаар зүйл.Шимтгэл төлөх

8.1.Хувь хүний нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдсан гишүүн шимтгэлийг нэмэлт тэтгэврийн гэрээнд заасан нөхцөлийн дагуу бэлэн бусаар төлнө. 

8.2.Нэмэлт тэтгэврийн гэрээний дагуу хувь хүний нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдсан гишүүний төлөх шимтгэлийг хувь хүн, ажилтан дангаар, ажил олгогчийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдсан гишүүний төлөх шимтгэлийг ажил олгогч, ажилтан гэрээгээр харилцан тохиролцож хамтран төлнө.

8.3.Ажил олгогч, ажилтны төлөх шимтгэлийг цалин хөлсний тодорхой хувиар, эсхүл тогтсон дүнгээр тооцно. Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчтай байгуулах ажил олгогчийн гэрээнд гишүүний төлөх шимтгэлийн дүн, хувь хэмжээ, шимтгэл төлөх хугацааг заасан байна.

8.4.Ажил олгогчийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдсан ажилтны сард төлөх нийт шимтгэлийн 50-аас доошгүй хувийг ажил олгогч, үлдэх хэсгийг ажилтан төлнө.

8.5.Ажил олгогч нь ажил олгогчийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдсан ажилтны төлөх шимтгэлийг тухайн ажилтны цалин хөлснөөс суутгаж, ажил олгогчоос төлөх шимтгэлийн хамт хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчид тухайн сард нь багтааж бэлэн бусаар төлнө. 

8.6.Ажил олгогч нь шимтгэл төлөлтийн тайланг дараа сарын 5-ны өдрийн дотор хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч, ажилтанд цахим хэлбэрээр хүргүүлнэ. 

8.7.Ажил олгогч нь өөрийн болон ажилтны төлөх шимтгэлийг энэ хуулийн 8.5 д заасан хугацаанд төлөх үүрэгтэй. 

8.8.Гишүүн, ажил олгогчийн төлөх шимтгэлд нийгмийн даатгалын шимтгэл ногдуулахгүй.  

8.9.Гишүүн, эрх залгамжлагч, өвлөгч, хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч төлөгдөөгүй шимтгэлийг төлүүлэхээр шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй. 

9 дүгээр зүйл.Нэмэлт тэтгэврийн нэрийн данс

9.1.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч нь гишүүн бүрд ажлын гурван өдөрт багтаан нэмэлт тэтгэврийн нэрийн данс нээж, дансны мэдээллийг цахим хэлбэрээр хянах боломжтой нэвтрэх эрх олгоно.  

9.2.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч нь гишүүн, ажил олгогчийн төлсөн шимтгэлийг гишүүний нэмэлт тэтгэврийн нэрийн дансанд өгөөж, баталгаат өгөөжөөс давсан өгөөжийг сар бүр, энэ хуулийн 11.4 дэх хэсэг, 39.2 дахь хэсэгт заасан зарлагыг тухай бүр бүртгэнэ.  

9.3.Ажил олгогчийн нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрт хамрагдсан гишүүний нэр дээр ажил олгогч, ажилтны төлсөн шимтгэлийг тусад нь бүртгэнэ.   

9.4.Баталгаат өгөөжийн жилийн доод хэмжээ нь Төв банк /Монголбанк/-ны бодлогын хүүгээс багагүй байна. 

9.5.Гишүүнд хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч энэ хуулийн 9.4 т заасан баталгаат өгөөжийг гэрээнд заасны дагуу төлнө. 

9.6.Нэмэлт тэтгэврийн нэрийн дансанд төлсөн шимтгэлийг бүртгэх, гишүүнд мэдээлэх аргачлалыг Санхүүгийн зохицуулах хороо /цаашид “Хороо” гэх/  батална.

10 дугаар зүйл.Зардлын ангилал

10.1.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчийн нэмэлт тэтгэврийн үйл ажиллагаатай холбоотой зардлыг захиргааны болон хөрөнгө оруулалтын гэж ангилна.  

10.2.Хороо энэ хуулийн 10.1-д заасан зардлын дээд хувь хэмжээг тогтоож болно. 

10.3. Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч нь захиргааны болон хөрөнгө оруулалтын зардлын мэдээллийг нэмэлт тэтгэврийн журамд заавал тусгана.

11 дүгээр зүйл.Нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийн эрх

11.1.Нэмэлт тэтгэврийн нэрийн дансанд хуримтлагдсан мөнгөн хөрөнгө нь гишүүний өмч байна. 

11.2.Гишүүнд нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийн хэмжээгээр хадгалагдсан эрх үүснэ. 

11.3.Гишүүн Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хуульд заасан өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох эрх үүссэн, эсхүл хөдөлмөрийн чадвараа бүрэн алдсан, эсхүл нас барсан тохиолдолд эрх залгамжлагч, өвлөгч энэ хуулийн 13.1-д заасан хөрөнгийг захиран зарцуулах эрх үүснэ.

11.4.Энэ хуулийн 11.3-т заасан эрх үүсэхээс өмнө гишүүн эрүүл мэндийн үйлчилгээний зардал, өөрийн болон гэр бүлийн гишүүдийн сургалтын төлбөр, өөрийн нэр дээр орон сууц худалдан авах нөхцөлөөр нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийн 30 хүртэл хувийг зарцуулах хүсэлтийг хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагчид нэг удаа гаргаж болно. 

11.5.Хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч энэ хуулийн 11.4-т заасан хүсэлтийг 30 хоногийн дотор шийдвэрлэж, зардал, төлбөрийг тухайн эрүүл мэнд, боловсролын байгууллага, орон сууц худалдагчийн дансанд бэлэн бусаар шилжүүлнэ.

11.6.Нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгөөс гишүүний эрүүл мэндийн үйлчилгээний зардал, сургалтын төлбөр, орон сууц худалдан авах төлбөрт зарцуулах хүсэлт хүлээн авах, шийдвэрлэх, шилжүүлэх, бүртгэх, тайлагнах журмыг Хороо батална.

11.7.Гишүүн, ажил олгогч, хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч, кастодиан, хөрөнгө оруулалтын менежментийн компанийн болон бусад этгээдийн эсрэг үүссэн шаардах эрхийг хангах зорилгоор гишүүний нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийг барьцаалах, битүүмжлэх, суутган авах, шилжүүлэх болон бусад байдлаар захиран зарцуулахгүй. 

11.8.Нэмэлт тэтгэврийн нэрийн данс дахь нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгө нь гишүүн, ажил олгогч, хувийн тэтгэврийн сан, урт хугацааны даатгагч, кастодиан, хөрөнгө оруулалтын менежментийн компани болон бусад этгээдтэй холбоотой аливаа хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа, шийдвэр гүйцэтгэл, дампуурлын хэрэг, эвлэрэл, түүнтэй адилтгах бусад ажиллагаанд хамаарахгүй. 

ХУВИЙН ТЭТГЭВРИЙН САНГИЙН ХУВЬ НИЙЛҮҮЛСЭН ХӨРӨНГИЙН ДООД ХЭМЖЭЭ НЬ 20 ТЭРБУМ ТӨГРӨГ БАЙНА

ХУВИЙН ТЭТГЭВРИЙН САН, УРТ ХУГАЦААНЫ ДААТГАГЧ

12 дугаар зүйл.Хувийн тэтгэврийн санг үүсгэн байгуулах, нэр, дүрэм

12.1.Хувийн тэтгэврийн санг Компанийн тухай хуулийн дагуу Монгол Улсад үүсгэн байгуулагдсан хязгаарлагдмал хариуцлагатай компани байгуулна.

12.2.Хувийн тэтгэврийн санг хэд хэдэн этгээд хувь нийлүүлэн үүсгэн байгуулах бөгөөд нэг үүсгэн байгуулагчийн эзэмших хувь 20 хувиас ихгүй байна.

12.3.Хувийн тэтгэврийн санг үүсгэн байгуулагч Зөвшөөрлийн тухай хуулийн 4.1 дүгээр зүйлд зааснаас гадна дараах шаардлагыг хангасан байна:

12.3.1.санхүүгийн тайлан, мэдээг холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу тайлагнадаг байх; 

12.3.2.төрийн эрх бүхий байгууллагын санхүүгийн хяналт шалгалтад хамрагддаг байх;

12.3.3.санхүүгийн тайлан, мэдээг Монгол Улсын хууль тогтоомжийн дагуу аудитын үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөлтэй, олон улсад нэр хүнд бүхий аудитын байгууллагаар жилд нэгээс доошгүй удаа баталгаажуулдаг байх;  

12.3.4.хувийн тэтгэврийн сангийн хувь нийлүүлсэн хөрөнгөд оруулах мөнгөн хөрөнгө нь тухайн этгээд, түүнтэй холбогдох этгээдийн санхүүгийн тайлангаар тодорхойлогдсон, хууль ёсны орлого байх;

12.3.5.хувийн тэтгэврийн сангийн хувь нийлүүлсэн  хөрөнгийг зээлийн хөрөнгөөр бүрдүүлээгүй байх;

12.3.6.хувь нийлүүлсэн хөрөнгийг Банкны тухай хуулийн 3.1.20-д заасан банканд байршуулсан байх;

12.3.7.татвар, нийгмийн даатгалын шимтгэлийн өр төлбөргүй, шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон төлбөрийн өргүй байх.

12.4.Хувийн тэтгэврийн сангийн хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн доод хэмжээ нь 20 тэрбум төгрөг байна. Энэхүү хэмжээг эдийн засгийн байдал, мөнгөний ханшны өөрчлөлт, хувийн тэтгэврийн санд төвлөрүүлсэн нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийн хэмжээ, төлбөрийн чадварын эрсдэлийг харгалзан Хороо тухай бүрд нэмэгдүүлэн тогтооно.

12.5.Энэ  хуулийн 12.1-д заасан этгээд нь хувийн тэтгэврийн сангийн үйл ажиллагаанаас өөр чиглэлийн үйл ажиллагаа эрхлэхийг хориглоно. 

12.9.Хувийн тэтгэврийн сан дараах үйл ажиллагааг эрхэлнэ:

12.9.1.нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр боловсруулж, Хороонд бүртгүүлэх;

12.9.2.нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөрийг олон нийтэд эрх тэгш санал болгож нэмэлт тэтгэврийн журмыг нээлттэй, ил тод байршуулах; 

12.9.3.нэмэлт тэтгэврийн гэрээ байгуулах, шимтгэл хүлээн авах;

12.9.4.нэмэлт тэтгэврийн нэрийн данс хөтлөх;

12.9.5.нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийг удирдах хөрөнгө оруулалтын менежментийн компанитай гэрээ байгуулах;

12.9.6.нэмэлт тэтгэврийн хөрөнгийг бүртгэх, хадгалах кастодиантай гэрээ байгуулах;

12.9.7.нэмэлт тэтгэвэр олгох;

12.9.8.үйл ажиллагааг эрх бүхий байгууллага, гишүүдэд ил тод тайлагнах;

12.9.9.нэмэлт тэтгэврийн хөтөлбөр, нэмэлт тэтгэврийн гэрээг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой бусад үйл ажиллагаа.

Хуулийн төсөлтэй бүрэн эхээр нь танилцах бол ЭНД дарна уу.

Twitter logoPost
gogo logo
gogo logo   Бидний тухай gogo logo   Сурталчилгаа байршуулах gogo logo   Редакцийн ёс зүй gogo logo  Нууцлалын бодлого gogo logo   Холбоо барих

© 2007 - 2026 Монгол Контент ХХК   •   Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан