-Редакцын бус нийтлэл-

МАН-ын даргын сонгуулиас хойш олон хоног үргэлжилсэн улстөрийн тэмцэл эцэстээ засаглал хоорондын зөрчил, цаашлаад Үндсэн хуулийн маргаан руу орчихлоо. Бүр тодруулж хэлбэл Монгол улсад ардчилал орших,  парламентын засаглал амьдрах эсэхийг Цэцийн дүгнэлт шийдэхдээ тулчихаад байна.

Цаана нь ийм том асуудал бий учраас Үндсэн хуулийн цэцээс гаргах шийдвэрийг олон нийт чих тавин хүлээж байна. Зүй нь Үндсэн хуулийн цэц бол гишүүд нь бүгдээс хараат бус байж Үндсэн хуулийг тайлбарлах, хамгаалах эрхтэй цор  ганц байгууллага. Өөрөөр хэлбэл “Монгол бол ардчилсан улс, ардчиллын дархлааг парламентаар дамжуулж  л сахин хамгаална” гэсэн утга бүхий заалт Үндсэн хуульдаа тусгасан манай улсын хувьд  ардчиллыг сахин хамгаалагч нь Үндсэн хуулийн цэц юм.

Гэхдээ сүүлийн өдрүүдийн улстөрийг анзаарахад Цэцэд итгэхгүй байх олон шалтгаан харагдаж байна.  Ерөнхий сайдыг огцруулсан УИХ-ын тогтоол гараагүй байхад  маргаан үүсгэсэн тохиолдол Цэц дээр гарсан нь дөнгөж саяхны үйл явдал. Ямар нэгэн асуудлыг Үндсэн хуулийн цэцээр хэлэлцэхэд эхлээд 30 хоног хянадаг, хэлэлцэхээр бол мөн л хугацаа шаардсан процесс өрнөдөг.

Ийм байтал Үндсэн хуулийн цэц  Г.Занданшатарт илт найр тавьсан асуудлыг  шуудхан хүлээн авч, Их суудлын хуралдаан зарлаж сүржигнээтхэв. Номер нэг Г.Занданшатарыг илт дэмжиж хориг тавьсан энэ өдрүүдэд нэг талд хэт тахимдуу байгаа цэцийн улстөржилт хуульчдыг шоконд оруулж байна.

Цэц өмнө нь улстөржсөн шийдвэр гаргадаг л байсан. Гэхдээ энэ удаагийнх шиг ингэтлээ улайрсан удаа үгүй. Тэр дундаа парламентын засаглалыг нураах талд ингэж найр тавьсан тохиолдол Монгол төрийн түүхэнд байхгүй. Парламентын хууль ёсны дагуух шийдвэр гараагүй байхад яаран сандран маргаан үүсгэж, өөрсдийг нь томилсон хүндээ үнэнчээ харуулах нь парламентын засаглалаас тийм үнэтэй хэрэг үү.

Хэрвээ өнөөдөр цэц их суудлын хуралдаанаараа илт хууль бус маргааны талд гараа өргөвөл Монголын ардчиллын дархлаа болсон парламентын ардчилал жинхэнэ утгаараа нуран унана. Парламентын ардчилал сүйрвэл гай, зовлонг нь жирийн иргэд л үүрнэ.

Тэжээсэн эзэндээ тахимдуу байх цэцийн гишүүдийн “нохойтол”-оос болж парламентын засаглалаа үгүй хийлгэх асар том эрсдэлтэй улсаараа нүүр тулмааргүй байна. Өнөөдөр Үндсэн хуулийн цэцийн 9 гишүүн шийдвэр гаргана. Тэдний гурав нь Ерөнхийлөгчийн хүн. Гурав нь Г.Занданшатарынх. Дээд шүүхээс томилсон гэх О.Мөнхсайхан ч номер нэг, Г.Занданшатарын талд илт үйлчилж буйгаа үйлдлээрээ баталчихсан.

Ингээд харахаар цэц өнөөдөр Г.Занданшатарын талд шийдвэр гаргавал цэцийн гишүүд яг утгаараа улстөржчихсөн гэдгээ батлах юм. Дахиад хэлэхэд  тэдний энэ удаагийн улстөржилтийн төлөх золиос нь асар өндөр. Учир нь тэд өнөөдөр Г.Занданшатарт найр тавибал бүсдээ ардчиллын баянбүрд гэгддэг Монголын ардчилал нуран унах нь булзах аргагүй гашуун үнэн юм.

Эх сурвалж: Өнөөдөр сонин