Ерөнхий сайдыг огцруулсан үйл ажиллагаа нь Үндсэн хуульд нийцсэн эсэх маргааныг шийдвэрлэх Үндсэн хуулийн цэцийн их суудлын хуралдаан өнөөдөр 09.30 цагт эхэллээ. Цэцийн хуралдааны явцын талаар УИХ-ын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, УИХ-ын дэд дарга Х.Булгантуяа мэдээлэл өгч байна.  

Тэрбээр, Үндсэн хуулийн цэцийн Их суудлын хуралдаан Цэцийн маргаан хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу нээлттэй явах ёстой байтал харамсалтай нь хаалттай үргэлжилж байна. Энэ удаа хоёр асуудлыг хэлэлцэж байна.

• 1-рт, Ерөнхий сайдыг огцруулсан УИХ-ын тогтоол Үндсэн хууль зөрчсөн эсэх асуудал
• 2-рт, Энэ тогтоолоор санал хуралгасан хуралдаан даргалагч миний бие Үндсэн хууль зөрчсөн эсэх асуудал.

Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүн О.Мөнхсайхан танилцуулга хийж, Ерөнхий сайдын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С.Бямбацогт үгээ хэлсний дараа шууд дамжуулалтыг тасаллаа. УИХ-ыг төлөөлж ярьсан гишүүдийн яриа олон нийтэд хүрсэнгүй. Бүх талын байр суурийг хүргэж, шууд дамжуулах ёстой. Энэ асуудлаар УИХ 30 гаруй цаг нээлттэй хуралдсан учир олон нийтээс нуух хаах зүйл огт байхгүй.

Нөгөө талаар миний бие Үндсэн хууль зөрчсөн эсэх асуудлаар өмгөөлөгч авах хүсэлтээ тавьсан. Үндсэн хууль зөрчсөн эсэхтэй холбоотой асуудалд өмгөөлөгч нар маш няхуур ханддаг учир хугацаа бага байлаа. Энэ асуудлыг гурав хоногийн дотор буюу онцгой байдал, дайн байлдаантай үеийн зохицуулалтаар маш шуурхай зохион байгуулсан. Бид өнгөрсөн мягмар гарагт УИХ-ын Тамгын газрынхныг бүтэн ажиллуулж, хууль тогтоомжууд, Ерөнхий сайдыг огцруулах асуудлыг хэлэлцсэн өмнөх мэдээллүүд, дүрс бичлэг, бусад баримтуудыг гаргах өгөхөд хоёр өдрийг зарцууллаа.

Надад өмгөөлөгч авах цаг хугацаа байсангүй. Өмгөөлөгч авъя гэхэд хоёр өдрийн дотор энэ бүхэнтэй танилцаж, энэ хуралдаанд оролцох ямар ч боломжгүй гэж хэлсэн. Үндсэн хуулийн их суудлын хуралдаан бол шүүхтэй харьцуулбал Дээд шүүх гэсэн үг. Дээд шүүхийн хуралдаанд хувь хүн өмгөөлөгчгүй оролцсон тохиолдол байхгүй байх.

Дээр нь УИХ-ын гишүүн П.Сайнзориг, Ц.Сандаг-Очир нарын нэрийг УИХ-ын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр өгсний дараа итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр бус гэрчээр оролц гэсэн мэдэгдлийг өчигдөр хүргүүлсэн байсан. Мэдэгдэл нь он, сарын алдаатай, өнөөдрийн он сартай байсан. 

Ерөнхий сайдыг огцруулсан УИХ-ын тогтоол Үндсэн хууль зөрчсөн гэж байгаа бол дэмжиж санал өгсөн 71 гишүүн бүгд буруутай. Хуралдааны санал хураах томъёоллыг би ганцаараа гаргадаггүй.

Үндсэн хуулийн 2019 оны нэмэлт өөрчлөлтөөр 1-рт Ерөнхий сайдыг тийм амархан огцруулдаггүй байя гэж тогтсон. УИХ 76 гишүүнтэй байх үед 39 нь ирц бүрдүүлээд, 20 гишүүний кнопоор огцорч байсан. Тиймээс нийт гишүүдийн олонх буюу 39 гишүүний саналаар Ерөнхий сайдыг огцруулах зохицуулалт оруулсан.

2-рт, Ерөнхий сайдыг огцруулах бичгээ өгөөд байхад хэлэлцэхгүй удааширдаг байсныг гурав хоногт хэлэлцэж, 10 хоногийн дотор шийдвэрлэхээр Үндсэн хуульд тусгасан.


Үндсэн хуулийн 2019 оны өөрчлөлтийн дараа 2020 онд УИХ-ын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд Нэгдсэн хуралдаан, байнгын хороодын санал дүгнэлтийг хэлэлцэж ил санал хураалт явуулна гэсэн.
УИХ-ын гишүүдийн олонх Ерөнхий сайдыг огцруулахыг дэмжсэн бол Ерөнхий сайдыг огцруулах тухай тогтоолыг баталсанд тооцно гэж заасан.