АҮЭБ-ийн сайд Г.Дамдинням өнөөдөр 12.00 цагт шатахууны хангамжийн асуудлаар мэдээлэл хийнэ. 

Сайд Г.Дамдинням, ОХУ дайны нөхцөлтэй байгаа ч өнгөрсөн хугацаанд шатахууныг боломжит түвшинд нийлүүлсээр ирсэн. Гэвч өнгөрсөн 2-р сард АНУ, Ираны зөрчлөөс үүдэн, Ормузын хоолойг хаасан нь дэлхийн нефтийн тээвэр болон бэлэн бүтээгдэхүүний нийлүүлэлтэд хомсдол үүссэн. Үүнийг дэлхийн бүх улс орон туулж байна. Дэлхийн түүхэнд байгаагүй эрчим хүч, газрын тосны хямрал болж байна гэж Дэлхийн эрчим хүчний байгууллагаас мэдэгдсэн.

Украинаас дараалан хийсэн дроны довтолгооны улмаас ОХУ-ын нийт нутгийн 90 хувьд шатахууны дутагдалтай, иргэд нь мөн шатахууны урт дараалалд дугаарлаж байна. Нэг машинд 30 литрээс илүүгүй шатахууны олгох хязгаарлалт хийж байна. Иймд ОХУ 2027 оны 1-р сарын 1-нийг хүртэл авто бензиний экспортоо зогсоох шийдвэр гаргасан. Дизель түлшний экспортыг түр хугацаагаар зогсоосон. Онгоцны түлшээ гаднаас импортолж байна. 

8-р сарын 4-нөөс машины дугаарын тэгш сондгойгоор, нэг машинд 50 мянган төгрөгөөс дээш шатахуун олгохгүй байх зохицуулалт хийж байна. 

Манай улсын газрын тосны бүтээгдэхүүний хэрэглээ жилд 14 хувиар өсдөг. 2025 онд жилд 3 сая тонн газрын тосны бүтээгдэхүүн хэрэглэсэн бол 2026 оны эхний долоон сар 1.8 сая орчим тонныг хэрэглэсэн. Энэ нь уул уурхайн үйлдвэрлэл эрс өссөнтэй холбоотой. Манай улсын нийт хэрэглээний 30 хувь нь АИ92 авто бензин, 63.5 хувь нь дизель түлш байдаг.

Гадаад нөхцөл байдал ийм хүнд байгаа үед манай улс 8-р сарын 4-нөөс 15-ныг хүртэл Улаанбаатар хотод авто машины дугаарын тэгш сондгойгоор шатахуун олгоно. Нэг удаагийн цэнэглэлтийг 50 мянган төгрөгөөр хязгаарлах зохицуулалт хийж байна. Саванд шатахуун өгөхгүй. Оруулж буй нөөцөө зөв хуваарилах, орон нутгийн иргэддээ боломж олгох, өгөх өгөхгүй нь тодорхойгүй нийт иргэдээ ШТС-д дугаарлуулахгүйн тулд энэ зохицуулалтыг хийж байна. 

Монгол Улс дангаараа ийм зохицуулалт хийгээгүй. БНСУ, ОХУ зэрэг улс орнууд ийм зохицуулалттай байна. 

Шатахуун нийлүүлэх асуудлаар бид дэлхийн боломжит бүх орнуудтай ярилцаж байна. Казахстан улстай ярилцсан, боломжгүй гэдгээ илэрхийлсэн. Одоо БНХАУ, Сингапур улстай ярилцаж байна. Одоогийн байдлаар БНСУ-аас сард тутам 10 мянган тонн онгоцны түлш, 20 мянган тонн АИ92, 20 мянган тонн дизель түлш импортлох улс төрийн тохиролцоо хийгээд ирлээ. Энэ ажил хэрэгжвэл 8-р сарын сүүлчээр шатахуун орж ирнэ. Энэ нь манай нөөц болно.

Би 2025 оны 6-р сард сайд болсон. Шатахуун нөөцлөх сав барих асуудалд манай Засгийн газар түүхэнд байгаагүй том бодлого хэрэгжүүлсэн. Монгол Улс 3-6 сарын хэрэглээний шатахууныг нөөцлөх савтай болно гэж 30-аад жил яригдсан ч хэрэгжээгүй юм билээ. Бид энэ асуудлыг дахин тавьснаар 2025 оны 12-р сарын 30-нд төсөв нь батлагдаж, 3-р сараас нийт 300 мянган шоо метрийн багтаамжтай сав барих ажил нь эхэлсэн.

Хөнгөлөлттэй зээлээр 18 ААН 22 байршилд барьж байна. Энэ жилийн барилгын улиралд багтаан150 мянган тоннын багтаамжтай савыг ашиглалтад оруулна. Энэ нь шатахуун нөөцлөх хүчин чадлыг 14 хоногоор нэмэгдүүлнэ. Ирэх жилийн 6-р сард бид хоёр сарын нөөц хадгалах саьтай болно. 2028 он гэхэд манай улс шатахуунаа гурван сараар нөөцлөх савтай болно. Шатахуунаа гурван сараар нөөцөлдөг болбол бид нэг удаагийн үнийн өсөлт болон нэг удаагийн хэрэглээний огцом өсөлтийг ажралгүй давах боломжтой болно гэв. 

8 дугаар сард Монгол Улсад импортлохоор баталгаажсан түлш, шатахуун нийлүүлэлтийн мэдээлэл