УИХ-ын гишүүн, МАН-ын Хяналтын хорооны дарга Б.Баярбаатар МАН-ын VIII бага хурлын үр дүнгийн талаар мэдээлэл өгч байна.

Манай намын дүрэмд "Намын дарга Ерөнхий сайд байна" гэсэн заалт байхгүй. Та нар хараарай. УИХ-ын сонгуульд олонх болбол намын даргыг Ерөнхий сайдад нэр дэвшүүлнэ гэж л бий. Хэрэв "Намын дарга Ерөнхий сайд байна" гээд заачихвал намын дүрэм Үндсэн хуулийн зөрчил болно. 

-Бага хурлын хоёр дахь санал хураалтыг зарим гишүүн шүүмжиллээ. 
-Бид анх удаа хурал хийгээгүй. 35 жилийн турш Бага хурал, Их хурлаа хийсээр ирсэн. Би хурлын зохион байгуулалтад оролцох үедээ оролцоод ирсэн. 8-р бага Улс төрийн намын тухай хууль, намын дүрмийг зөрчөөгүй. 

Аливаа хүний асуудлыг шат шатны хурлаар хэлэлцэхдээ хаалттайгаар санал хураадаг. Улс төрийн нам үзэл санаагаар нэгдсэн боловч ил санал хураалт явуулбал намын эв нэгдлийг хагалах аюултай. Хэн намайг дэмжсэн, дэмжээгүй гэдэг нь ил болно гэсэн үг. Ийм нөхцөл үүсэхээс сэргийлсэн. Улс төрийн намын тухай хуулийн Улс төрийн намын баримтлах зарчимд саналыг хаалттай хураана гэж бий. Өрсөлдөгчгүй байсан ч нууцаар санал хураадаг.    

Өмнөх намын дарга Л.Оюун-Эрдэнийг мөн л хаалттай санал хураалтаар сонгосон. Энэ бол ардчиллын нэг хэлбэр юм. Хувь хүн өөрийн саналаа хэнээс ч хамааралгүйгээр санал өгөх боломжийг олгосон. Д.Амарбаясгалан дарга хоёр дахь шатны санал хураалтад 275 санал авсан. 46 санал хүчингүй гэдэг нь эсрэг байгаагаа илэрхийлсний хэлбэр юм.    

Ирц 442, 470 гэх мэтээр өөрчлөгдсөн. Хурал гурван цаг тутамд завсарласан тул ирц өөрчлөгдсөн. Сүүлийн санал хураалт маргааш өглөө нь шахуу болсон юм.  Эхний санал хураалтад 440 гишүүн оролцож, 56 хувь нь Д.Амарбаясгалан даргыг дэмжсэн.  Хоёр дахь санал хураалтад 321 хүн оролцсон. Нийт ирцээ биш санал өгсөн хүмүүсийн саналыг л тоолсон.   

Бага хурлын нийт гишүүдийн тоо 478. Үүний 2/3-ын босгыг 321 хүн давсан тул тэдний санал хүчинтэй. Хурлын эхэнд 49 хүнийг Бага хурлын гишүүнээс чөлөөлсөн. Тооллогын комисс ажиллахад ямар ч санал гараагүй атлаа намын даргын саналыг эсэргүүцлээ. Энэ комисс 15 хүнтэй байсныг хоёр нэр дэвшигчийн төлөөлөл тэнцүү багтсан.  

Нэр дэвшигч Г.Занданшатар машины тооллогод итгэхгүй байна, алгоритм зөрсөн гэх мэт шалтгаанууд хэлсэн тул хяналтын тооллогыг гараар явуулсан. Мөн л хоёр талаас төлөөлөл тоолсон, зөрөөгүй.      

-Зарим гишүүнийг саналаа өг гэж дуудаагүй гэсэн.
-Хэдийгээр ирц бүрдсэн ч бид бүх хүний саналыг авахын тулд ирж саналаа өгөөч гэж гурван цаг хүлээсэн, ирээгүй. Дархан, Орхоны гишүүд нэг өрөөнд бөөндөө байсан, тэднийг гаргаагүй нь үнэн. УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга Ж.Бат-Эрдэнэ, УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуун очиж тэднээс эелдгээр хүсэж, саналыг нь өгүүлсэн.

УИХ-ын гишүүн Баттөмөрийн Энхбаярыг Бага хурлын гишүүнээс хасах асуудал яригдахаас өөр аргагүй боллоо. Учир нь намын олон гишүүн надад шаардлага тавилаа. Өмнөх буюу зургаадугаар сард болсон бага хурлын өмнө мөн надад хэд хэдэн гишүүн ийм шаардлага тавихад нь би хувь хүмүүсийн хоорондын асуудал гээд би нухацтай авч үзээгүй.

Тухайн үед энэ асуудлыг шийдсэн бол энэ хүн нэгнээ ингэж гүтгэхгүй, огт болоогүй зүйлийг ярихгүй байв хэмээн намайг шүүмжилсэн. Ц.Нямдорж гишүүн Бага хурлын үеэр энэ талаар тодорхой ярьсан. Энэ хэрэгт Д.Амарбаясгалан холбогдолгүй юм байна гэсэн. Ц.Нямдорж гишүүн надтай хувьчилж уулзаад, маш хатуу шаардлага тавьсан. Б.Энхбаярыг яагаад намаас хөөхгүй, өдий хүргэв, ийм бол Хяналтын хороо байх хэрэг байна уу гэж уурласан.

МАН-ын Хяналтын хороо 21 гишүүнтэй. Намын гишүүнээс хөөх, эсэх асуудлыг бид хэлэлцээд, олонхоор шийднэ. Хороо энэ асуудлыг дангаараа гаргах эрхтэй, Бага хурлаар хэлэлцэх шаардлагагүй. Б.Энхбаяр гишүүн намаас хөөгдөх шаардлагыг хангасан гэж үзэж байна.  Яг одоо надад ирээгүй байгаа ч намын гишүүд гарын үсэг цуглуулж эхэлжээ. Олон хүн гарын үсэг зурсан байна.  

-Намын их хурлаар ямар асуудал хэлэлцэх вэ?
-Улс төрийн намын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг баталсан. Ингэснээр намууд төрөөс санхүүжилт авдаг, төрийн аудитаар шалгуулдаг болсон. Энэ өөрчлөлтийг намын дүрэмдээ оруулах шаардлагатай. Дүрмийн өөрчлөлтийг Их хурлаар хэлэлцэнэ. Дүрэмд өөр өөрчлөлт оруулаагүй.