Монгол Улс иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах, үл хөдлөх хөрөнгө шударгаар өмчлөх эрхийг хангах зорилгоор Үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлал, “Алсын хараа-2050” болон Засгийн газрын 2024–2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт орон сууцны ашиглалт, менежментийн эрх зүйн орчныг шинэчлэх зорилтуудыг тусгасан. Энэ хүрээнд Хууль зүй, дотоод хэргийн яамнаас Нийтийн зориулалттай орон сууцны байшингийн дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн менежментийн тухай хуулийн төслийг танилцуулах хэлэлцүүлгийг өчигдөр зохион байгууллаа.

Хэлэлцүүлэгт Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ оролцож, хуулийн төслийн шинэ зохицуулалтуудыг танилцуулав. Дэд сайд танилцуулгадаа, 2003 онд батлагдсан буюу 23 дахь жилдээ хэрэгжиж буй Сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх зүйн байдал, нийтийн зориулалттай орон сууцны байшингийн дундын эд хөрөнгийн тухай хууль нь чухал ач холбогдолтой харилцааг зохицуулдаг хууль.

Гэвч нийтийн зориулалттай орон сууцны байшингийн орчны болон дэвсгэр газрын өмчлөл, ашиглалтын талаар тухайн байшингийн сууц өмчлөгчдөд тодорхой эрх олгоогүй, эдгээр газрыг СӨХ газар ашиглах эрхийн хүрээнд ашиглаж ирсэн нь иргэдийн гомдол, маргаан жилээс жилд нэмэгдэх, өмчлөх эрх бүрэн хэрэгжихгүй байх нөхцөлийг бий болгосон.

Үүнтэй зэрэгцэн дундын өмчийн эд хөрөнгийн арчлалт, хамгаалалт, менежмент сул, СӨХ-ны эрх зүйн байдал, бүртгэл, хяналт, ил тод байдал хангалтгүй байгаа нь иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийг бүрэн хангахгүйд хүргэж байгаа талаар дурдаад, шинэ хуулийн төсөл болон дагалдуулан боловсруулсан бусад хуулийн төслөөр дараах зарчмын шинжтэй зохицуулалтыг бий болгоно гэв. Үүнд:

• Нийтийн зориулалттай орон сууцны байшингийн орчны болон дэвсгэр газрыг СӨХ-нд бус, тухайн байшингийн сууц өмчлөгчдийн дундын өмч буюу хамтран хязгаартайгаар эзэмших эрхтэй байхаар тогтоож, уг эрхийг тухайн орон сууцны өмчлөх эрхийн салшгүй хэсэг болгон баталгаажуулах;
• Дундын өмчийн эд хөрөнгийн менежментийг сайжруулах хүрээнд СӨХ-ны бүртгэл, хяналт, ил тод байдал, хамтын ажиллагаа, эрх, үүргийг тодорхой болгох, дундын өмчийн арчлалт, хамгаалалтыг мэргэжлийн менежментийн компаниар гүйцэтгүүлэх замаар орон сууцны орчны газрыг тогтмол арчлан хамгаалах нөхцөлийг бүрдүүлж, улмаар өмчлөгчдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийг хангахаар зохицуулсныг онцлов.  

Хэлэлцүүлэгт Шүүхийн ерөнхий зөвлөл, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар, Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яам, Газар зохион байгуулалт, геодези, зураг зүйн ерөнхий газар, Цагдаагийн ерөнхий газар, Улсын бүртгэлийн ерөнхий газар болон Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар, дүүргүүдийн Засаг даргын тамгын газар, Монголын Сууц өмчлөгчдийн холбоодын дээд зөвлөл, Монголын Үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн танхим, Нээлттэй нийгэм форум зэрэг нийт 20 гаруй төрийн болон төрийн бус байгууллага, иргэд, СӨХ-уудын төлөөлөл оролцож, тодорхой мэдээлэл авч, санал солилцлоо.