Монгол Улсын хилээр нэвтрүүлэх бараа, тээврийн хэрэгсэлд гаалийн хяналт тавих нийтлэг журмын төслийг шинэчлэн найруулсныг өнөөдөр танилцууллаа. 

Энэхүү журам 2008 оноос хэрэгжиж, дөрвөн удаа шинэчлэгдсэн ч хэлбэр төдий өөрчлөлт байсан бол энэ удаагийн шинэчлэлт томоохон төдийгүй бүрэн үндсээр нь өөрчилсөн гэдгийг холбогдох албаныхан онцлов. 

Гаалийн ерөнхий газраас уг журмыг шинэчлэн боловсруулахтай холбогдуулан 2025 оны 08 дугаар сарын 08-ны өдрөөс эхлэн цахимаар санал асуулга явуулж, ирсэн саналуудыг нэгтгэн шинэ журамдаа нийцүүлэн тусгажээ. 

Гаалийн ерөнхий газрын хуулийн хэлтсийн дарга Ч.Тамираа, “Гаалийн үйл ажиллагаагаа сайжруулахын тулд нээлттэй санал асуулга авахад хамгийн их дурдагдсан асуудал нь хүнд сурталтай холбоотой байсан. Бид ажилтнууддаа өөрт оноогдсон шалгалтын ажлаа нэг цагт бүрэн дуусгаж байх чиглэл өгсөн. Иргэд ч энэ шаардлагыг тавих боломжтой боллоо”.
Хилээр нэвтрүүлэх бараа, тээврийн хэрэгсэлд гаалийн хяналт тавих нийтлэг журмын төсөл 13 хэсэг, 198 зүйл, 234 заалт байсан бол 6 хэсэг, 105 зүйл, 170 заалт болгон багасгасан байна. 

Шинэчилсэн журмын төсөлд тусгасан зарим шинэчлэлтүүд:

• Шат дамжлагыг цөөрүүлэх;
• Гаалийн бүрдүүлэлтийн үйл ажиллагааг цахим хэлбэрт шилжүүлэх;
• Бусад байгууллагуудтай мэдээллийг цахим хэлбэрээр солилцох;
• Гаалийн улсын байцаагч бичиг баримтыг цаасан хэлбэрээр бүрдүүлэх, гарын үсэг зурах, баталгаажуулах үйл ажиллагааг цахим хэлбэрээр хэрэгжүүлэх;
• Улсын хилээр нэвтрүүлэх бараа, тээврийн хэрэгсэлд хорио цээр, эрүүл ахуй, чанарын тохирлын хяналт шалгалт хийх зэрэг өөрчлөлтүүдийг тусгаж өгчээ. 

Уг шинэчлэлтийн давуу тал нь цаас бичгээс цахимд шилжиж, CAIS, QIMS CEPS, Gaali.mn гэх программуудыг хөгжүүлж технологид суурилсан байна. Энэхүү шинэчлэлтийн үр дүнд санал хүсэлтээр ирсэн хүнд суртал, үйлчилгээний хэт удаан, төвөгтэй байдал, цаас бүрдүүлэлт, хүний нөөцийн зэрэг асуудлыг шийдэх боломжтой болжээ. 

Г.Халиунаа