УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаан эхэллээ. Чуулганаар ирэх таван жилийн Монгол Улсын хөгжлийн хөтөлбөр, 2027 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэл, 2026 оны улсын төсвийн төслийг хэлэлцэж байна.
УИХ-ын гишүүн Б.Пунсалмаа: Энэ онд том төсөв оруулж ирлээ. Нийт 8 их наяд төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийнэ. Энэ бага мөнгө биш. Үүнийг эрчим хүчний салбарт оруулбал энэ салбарыг татаад ирнэ. Гэтэл 8 их наяд төгрөгийн хөрөнгө оруулалтыг шагай шиг талаар нэг тараачихдаг. Бага бага мөнгөөр олон ажил хийдэг.
Сүүлийн жилүүдэд тараас маш их татаас өгсөн. Гэвч хөдөө аж ахуйн салбар хөгжив үү? Уг нь уул уурхай+хөдөө аж ахуй хослон хөгжих учиртай. Засгийн газрын гишүүд жижиг биш, том төслүүд рүүгээ илүү анхаарна. уу.
УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуун ирэх оны төсвийн төслийг харуулаад, "Харахад энэ их зузаан байгаа ч уншихаар улсын нууц гээд олон мэдээлэл алга. Ийм байхад бид яаж батлах вэ, үүнийг ирэх онд өөрчилнө үү" гэв.
УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяа: Төсөв хэлэлцэхэд Ерөнхий сайд алга. Сайдын томилгоо ярихаар бүгд орж ирээд суудаг. Ирэх онд ДНБ-д боловсролын салбарын хөрөнгө оруулалт 4 хувийг эзэлнэ. Өмнөх жилүүдэд 5 хувийг эзэлсэн амжилтаасаа ухарлаа. АХБ-ны зээлээр баахан байшин барина гэв. Ингэж мөнгө угаадаг тул байшин барих нь илүү ашигтай. Багшийн цалинг нэмэх нь ашиггүй тул хийхгүй байгаа юм. Мөн нэг хүүхдийн хувьсах зардлыг нэмэх шаардлагатай байна.
УИХ-ын гишүүн Д.Ганбат: Дампуураагүй салбар байна уу? Та нар нэрлээч. Хүүхдүүд нэг ангид шахалдаад сууж байна. Эрүүл мэндийн даатгалын сан мөнгөгүй болоод хүмүүс эмчилгээ хийлгэж чадахгүй байна. Хэд хэдэн станц дэлбэрлээ. Т.Доржанд Арабаар яваад баахан мөнгө олж ирнэ гэсэн яасан? 1001 шөнийн үлгэр л шиг л юм яриад явах юм. Хувийн сургуулийн хувьсах зардлыг алагчлалгүй өгөх ёстой.
Эцэг эхчүүд мөнгөө төлөөд хүүхдээ сургаж байна. Харин эрх баригчдын хүүхдүүд төрийн сургуульд л явах ёстой. Энэ хуулийн төслийг би Ц.Мөнхтуяа гишүүнтэй хамт өргөн барина. Ахмадуудын тэтгэврийг 6 биш 9 хувиар нэмэх ёстой.
УИХ-ын дэд дарга Х.Булгантуяа төсвийн төсөл хэлэлцэх явцад чуулганы хуралдаанд нэг ч сайд байхгүй байгааг шүүмжлэн, сайдууд татвар төлөгчдөд хүндэтгэлгүй хандаж байна. Ирэх онд нэг их наяд төгрөгөөр тоног төхөөрөмж худалдаж авна. Энэ хэрээр төгрөг гадагшилна гэв.
УИХ-ын гишүүн Т.Доржханд: Том газар нутагтай, цөөн хүн амтай ч өндөр хөгжсөн хоёр л улс бий. Эдгээр нь Канад, Австрали. Гэхдээ эдгээр улсын хүн ам нийт газар нутгийнхаа багахан хэсэгт нягтаршин амьдардаг. Канадын тавьсан зам манай замаас богино.
Харин бид 330 сумтай, байгаа жаахан хөрөнгөө тараан байршуулдаг. 500 хүнтэй сумд зам тавьж байна. Засаг захиргаа, орон нутгийн тухай хуулиа эргэж харах хэрэгтэй. Том газар нутгийн давуу тал нь байгалийн баялаг мөн. Гэхдээ дэд бүтцийн зардал нь маш их.
УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаан эхэллээ. Чуулганаар ирэх таван жилийн Монгол Улсын хөгжлийн хөтөлбөр, 2027 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэл, 2026 оны улсын төсвийн төслийг хэлэлцэж байна.
УИХ-ын гишүүн Б.Пунсалмаа: Энэ онд том төсөв оруулж ирлээ. Нийт 8 их наяд төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийнэ. Энэ бага мөнгө биш. Үүнийг эрчим хүчний салбарт оруулбал энэ салбарыг татаад ирнэ. Гэтэл 8 их наяд төгрөгийн хөрөнгө оруулалтыг шагай шиг талаар нэг тараачихдаг. Бага бага мөнгөөр олон ажил хийдэг.
Сүүлийн жилүүдэд тараас маш их татаас өгсөн. Гэвч хөдөө аж ахуйн салбар хөгжив үү? Уг нь уул уурхай+хөдөө аж ахуй хослон хөгжих учиртай. Засгийн газрын гишүүд жижиг биш, том төслүүд рүүгээ илүү анхаарна. уу.
УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуун ирэх оны төсвийн төслийг харуулаад, "Харахад энэ их зузаан байгаа ч уншихаар улсын нууц гээд олон мэдээлэл алга. Ийм байхад бид яаж батлах вэ, үүнийг ирэх онд өөрчилнө үү" гэв.
УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяа: Төсөв хэлэлцэхэд Ерөнхий сайд алга. Сайдын томилгоо ярихаар бүгд орж ирээд суудаг. Ирэх онд ДНБ-д боловсролын салбарын хөрөнгө оруулалт 4 хувийг эзэлнэ. Өмнөх жилүүдэд 5 хувийг эзэлсэн амжилтаасаа ухарлаа. АХБ-ны зээлээр баахан байшин барина гэв. Ингэж мөнгө угаадаг тул байшин барих нь илүү ашигтай. Багшийн цалинг нэмэх нь ашиггүй тул хийхгүй байгаа юм. Мөн нэг хүүхдийн хувьсах зардлыг нэмэх шаардлагатай байна.
УИХ-ын гишүүн Д.Ганбат: Дампуураагүй салбар байна уу? Та нар нэрлээч. Хүүхдүүд нэг ангид шахалдаад сууж байна. Эрүүл мэндийн даатгалын сан мөнгөгүй болоод хүмүүс эмчилгээ хийлгэж чадахгүй байна. Хэд хэдэн станц дэлбэрлээ. Т.Доржанд Арабаар яваад баахан мөнгө олж ирнэ гэсэн яасан? 1001 шөнийн үлгэр л шиг л юм яриад явах юм. Хувийн сургуулийн хувьсах зардлыг алагчлалгүй өгөх ёстой.
Эцэг эхчүүд мөнгөө төлөөд хүүхдээ сургаж байна. Харин эрх баригчдын хүүхдүүд төрийн сургуульд л явах ёстой. Энэ хуулийн төслийг би Ц.Мөнхтуяа гишүүнтэй хамт өргөн барина. Ахмадуудын тэтгэврийг 6 биш 9 хувиар нэмэх ёстой.
УИХ-ын дэд дарга Х.Булгантуяа төсвийн төсөл хэлэлцэх явцад чуулганы хуралдаанд нэг ч сайд байхгүй байгааг шүүмжлэн, сайдууд татвар төлөгчдөд хүндэтгэлгүй хандаж байна. Ирэх онд нэг их наяд төгрөгөөр тоног төхөөрөмж худалдаж авна. Энэ хэрээр төгрөг гадагшилна гэв.
УИХ-ын гишүүн Т.Доржханд: Том газар нутагтай, цөөн хүн амтай ч өндөр хөгжсөн хоёр л улс бий. Эдгээр нь Канад, Австрали. Гэхдээ эдгээр улсын хүн ам нийт газар нутгийнхаа багахан хэсэгт нягтаршин амьдардаг. Канадын тавьсан зам манай замаас богино.
Харин бид 330 сумтай, байгаа жаахан хөрөнгөө тараан байршуулдаг. 500 хүнтэй сумд зам тавьж байна. Засаг захиргаа, орон нутгийн тухай хуулиа эргэж харах хэрэгтэй. Том газар нутгийн давуу тал нь байгалийн баялаг мөн. Гэхдээ дэд бүтцийн зардал нь маш их.
