Бидний тухай
Сурталчилгаа байршуулах
Редакцийн ёс зүй
Нууцлалын бодлого
Холбоо барих
Онцлох
Шинэ
Тренд
Буцах
49
-Өнгөрч буй долоо хоногт болсон үйл явдлуудыг тоймлон хүргэж байна-
БАГШИЙН ЦАЛИНГ ИРЭХ ОНООС НЭМЭХЭЭР БОЛОВ
Сангийн сайд Б.Жавхлан, Боловсролын сайд П.Наранбаяр, ГБХНХ-ын сайд Т.Аубакир нар МБШУҮЭХ-ны дарга З.Цогтгэрэлтэй уулзсан. Энэ үеэр Сангийн сайд "Засгийн газар нэгэнт өргөн барьсан төсөвт өөрчлөлт оруулах бол санал хурааж хуралдана. Өнөөдрийг хүртэл цалин тэтгэмж нэмээгүй биш нэмсэн. 23 хувиар нэмэгдүүлсэн.
Багш нарын цалинг ирэх нэгдүгээр сарын нэгнээс 20 хувь, долоодугаар сараас 10 хувиар нэмэх тооцоолол гарсан. Нийт 30 хувь нэмэгдэнэ. Бусад салбарт гэсэн төсөвт өөрчлөлт орж ачаалал нэмэгдэхээр байна. Цалинг 3.5 сая төгрөгт хүргэх ерөнхий тооцоолол ийм гарч байна.
Манай нийт төрийн албан хаагч нарын цалин нь 7.8 их наяд төгрөг. Багш нарын цалинг 3.5 сая төгрөг болж нэмэгдвэл 3.3 их наяд төгрөгөөр нэмэгдэхээр байна" гэв. Дэлгэрэнгүйг ЭНДЭЭС уншина уу.
ЕРӨНХИЙ САЙДЫГ ОГЦРУУЛАХ ТУХАЙ ТОГТООЛ НЬ
ҮНДСЭН ХУУЛЬ ЗӨРЧСӨН ГЭЖ ҮЗЭВ
Ерөнхий сайдыг огцруулсан үйл ажиллагаа нь Үндсэн хуульд нийцсэн эсэх маргааныг шийдвэрлэх Үндсэн хуулийн цэцийн их суудлын хуралдаан болсон. Хуралдаанаар Ерөнхий сайдыг огцруулах тухай УИХ-ын тогтоол нь Үндсэн хуулийг зөрчсөн гэж үзсэн.
Цэцийн гишүүн О.Мөнхсайхан Нэгдүгээрт, УИХ-ын чуулганаар ТББХ-ны Ерөнхий сайдыг огцруулахыг дэмжээгүй саналыг дэмжье гэсэн саналын томъёолллоор санал хураалт явуулсан нь Үндсэн хууль зөрчсөн.
Үндсэн хуульд УИХ болон байнгын хорооны хуралдаанд гишүүдийн олонх бүрдсэн тохиолдолд хүчинтэйд үзэж, Үндсэн хуульд өөрөөр заагаагүй бол хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонхийн саналаар асуудлыг шийдвэрлэнэ гэж хууль тогтоогч байгууллагын шийдвэр гаргах ирцийн талаар зохицуулсан гэсэн юм. Дэлгэрэнгүйг ЭНД дарж уншина уу.
Энэ талаар хэн юу хэлэв?
Тэрбээр, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Үндсэн хуулийн цэцэд хүсэлт гаргасан. Хүсэлтийг Үндсэн хуулийн цэц хүлээн авч, онц хүндрэлтэй нэн яаралтай асуудал учир шуурхай шийдвэрлэлээ. Ерөнхий сайдын гаргасан хүсэлт шаардлага бүрэн хангагдаж байна. Монгол Улсад үнэн яллаа, Үндсэн хууль яллаа. Үндсэн хуулийн эрх зүйт төртэй улс гэдгээ нотлон харуулж чадлаа.
Хуулийн хулгай хийж болдоггүй юм гэдгийг харуулсан шийдвэр гарлаа гэж бодож байна. Үндсэн хуулийн Их суудлын хуралдааны шийдвэр эцсийнх байна гэж Үндсэн хуульд тусгасан. Тиймээс цэцийн шийдвэрийг УИХ-аар авч хэлэлцэх боломжгүй гэсэн үг. Хэрэв Дунд суудлын хуралдааны шийдвэр байсан бол УИХ-аар хэлэлцэх заалт бий гэв.
Тэрбээр, Үндсэн хуулийн цэцийн Их суудлын хуралдаан Цэцийн маргаан хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу нээлттэй явах ёстой байтал харамсалтай нь хаалттай үргэлжилж байна. Энэ удаа хоёр асуудлыг хэлэлцэж байна.
- 1-рт, Ерөнхий сайдыг огцруулсан УИХ-ын тогтоол Үндсэн хууль зөрчсөн эсэх асуудал
- 2-рт, Энэ тогтоолоор санал хуралгасан хуралдаан даргалагч миний бие Үндсэн хууль зөрчсөн эсэх асуудал.
Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүн О.Мөнхсайхан танилцуулга хийж, Ерөнхий сайдын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С.Бямбацогт үгээ хэлсний дараа шууд дамжуулалтыг тасаллаа. УИХ-ыг төлөөлж ярьсан гишүүдийн яриа олон нийтэд хүрсэнгүй. Бүх талын байр суурийг хүргэж, шууд дамжуулах ёстой. Энэ асуудлаар УИХ 30 гаруй цаг нээлттэй хуралдсан учир олон нийтээс нуух хаах зүйл огт байхгүй гэв.
Тэрбээр, Үгэн дээр дөрөөлөөд маргаад байх шаардлага байхгүй. Хуульд юу гэж бичсэн түүгээр л явах ёстой. Цэцийн маргаан хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 30.1.1 дэх хэсэгт Цэцийн дүгнэлтийг УИХ-аар хэлэлцэнэ гэсэн байна. Үүнд яагаад маргаад байна вэ?.
Төрийн бүх ажил зогсоод хямралт байдалд орчихлоо. Хууль, дүрмийг өөр өөрийнхөө хүссэнд нийцүүлж тайлбарлаад, шийдвэр гаргаад байна. Үүнийг нэг талд нь гаргаад, төрийн тогтвортой байдлаа хангаад ажлаа хийцгээхгүй бол маш том хямрал руу орж төр, нийгмийн аюулгүй байдлын асуудал хөндөгдөнө. Энэ байдал даамжирвал Үндсэн хуулиа өөрчлөөд, Сонгуулийн тухай хуулиа батлаад энэ УИХ тарах ёстой. Энэ хэмжээнд л хүрнэ. Би энэ байр сууринд хатуу зогсоно. Одоо маргаанаа болиод урдах ажлаа хиймээр байна гэв.
ОХУ-ААС АВАХ ШАТАХУУНЫ ИМПОРТЫГ НЭМЭГДҮҮЛЭХЭЭР БОЛЛОО
Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням ОХУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Алексей Николаевич Евсиковтой уулзлаа.
Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням өчигдөр ОХУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд Алексей Николаевич Евсиковтой уулзаж, үүсээд буй шатахууны зохиомол хомсдолыг арилгахад ОХУ-аас нийлүүлэх шатахууны хэмжээг нэмэгдүүлэх, тээвэрлэлтийг эрчимжүүлэх чиглэлээр хамтран ажиллахыг хүсэв.
ЭМДС-ГААС ХУВИЙН ЭМНЭЛГҮҮДЭД ДОЛООДУГААР САРААС
ХОЙШ САНХҮҮЖИЛТ ОЛГООГҮЙ ГЭВ
2025 онд танасан төсвийн хүрээнд тусламж үйлчилгээ үзүүлэх ажиллах төлөвлөгөө гарган, 12-р сар хүртэл санхүүжилт авахаар гэрээ байгуулсан. Гэвч 2025 оны 6, 7, 8, 9 саруудын санхүүжилт олгоогүй, 10-р сараас хувийн эмнэлгүүдтэй хийсэн гэрээг цуцалсан тул эмнэлгүүдийн хэвийн үйл ажиллагаа доголдож, зарим эмнэлэг хаалгаа барихад хүрчээ.
Хувийн эмнэлгүүд улсын хэмжээнд 18 мянга гаруй эмч, сувилагч, эмнэлгийн мэргэжилтэн ажиллаж, улсын эмнэлгийн ачааллын 30-40 хувийг хуваалцдаг. Хувийн эмнэлгүүд хүний нөөц, тоног төхөөрөмжөө худалдаж авч, байраа түрээслэн үйл ажиллагаа явуулдаг. Дэлгэрэнгүйг ЭНД дарж уншина уу.
Б.ЭНХБАЯРЫГ ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ГИШҮҮН-ХУУЛЬ ЗҮЙ, ДОТООД ХЭРГИЙН САЙДААР ТОМИЛЛОО
Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Монгол Улсын Үндсэн хууль, Засгийн газрын тухай хуульд заасан бүрэн эрхийнхээ хүрээнд УИХ-ын гишүүн Баттөмөрийн Энхбаярыг Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдаар томилж, Засгийн газрын гишүүнийг томилох тухай захирамжид гарын үсэг зурлаа.
Ерөнхий сайд Г.Занданшатар, Монгол Улсын Засгийн газар Үндсэн хуулийн 38 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар төрийн хуулийг биелүүлэх, хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалах, нийгмийн хэв журмыг сахиулах, гэмт хэрэгтэй тэмцэх үндсэн чиг үүргийг хэрэгжүүлдэг. Энэ бол төрийн зүрх болсон Хууль зүй, дотоод хэргийн салбарын чин ариун үүрэг. Төрийн шударга байдал, иргэдийн итгэл хоёр салшгүй холбоотой. Хууль шударгаар үйлчилж, төр хариуцлагатай ажиллах ёстой.
Энэ бүхнийг шийдвэрлэснээр цалин, тэтгэврийг шаардлагатай түвшинд хүргэн нэмэгдүүлэх, эрүүл мэнд, боловсрол, орон сууц, ажлын байр зэрэг амьдралын чанарыг дээшлүүлэх бодит нөхцөл боломж бүрдэнэ.
Баттөмөрийн Энхбаяр хууль, эрх зүйн салбарт 20 гаруй жил ажилласан, мэргэжлийн өндөр түвшний хуульч, бодлого боловсруулагч, шударга зарчимч, эрч хүчтэй, залуу улстөрч юм.
Тэрбээр 2016-2018 онд ХЗДХ-ийн дэд сайд, 2023-2024 онд ХЗДХ-ийн сайдаар ажиллах хугацаандаа шударга ёсны тогтолцоог бэхжүүлэх, авлигын эсрэг хуулийн шинэчлэлд бодит ахиц гаргаж байсан. Иймээс түүнийг хууль, эр зориг, шударга ёсны үнэт зарчмыг хамгаалж, төрийн хуулийг хэлбэрэлтгүй хэрэгжүүлэх чадвартай хэмээн итгэл хүлээлгэн энэхүү нэн хариуцлагатай албан тушаалд томиллоо гэв.
Санал болгох ярилцлага, нийтлэл:
-Өнгөрч буй долоо хоногт болсон үйл явдлуудыг тоймлон хүргэж байна-
БАГШИЙН ЦАЛИНГ ИРЭХ ОНООС НЭМЭХЭЭР БОЛОВ
Сангийн сайд Б.Жавхлан, Боловсролын сайд П.Наранбаяр, ГБХНХ-ын сайд Т.Аубакир нар МБШУҮЭХ-ны дарга З.Цогтгэрэлтэй уулзсан. Энэ үеэр Сангийн сайд "Засгийн газар нэгэнт өргөн барьсан төсөвт өөрчлөлт оруулах бол санал хурааж хуралдана. Өнөөдрийг хүртэл цалин тэтгэмж нэмээгүй биш нэмсэн. 23 хувиар нэмэгдүүлсэн.
Багш нарын цалинг ирэх нэгдүгээр сарын нэгнээс 20 хувь, долоодугаар сараас 10 хувиар нэмэх тооцоолол гарсан. Нийт 30 хувь нэмэгдэнэ. Бусад салбарт гэсэн төсөвт өөрчлөлт орж ачаалал нэмэгдэхээр байна. Цалинг 3.5 сая төгрөгт хүргэх ерөнхий тооцоолол ийм гарч байна.
Манай нийт төрийн албан хаагч нарын цалин нь 7.8 их наяд төгрөг. Багш нарын цалинг 3.5 сая төгрөг болж нэмэгдвэл 3.3 их наяд төгрөгөөр нэмэгдэхээр байна" гэв. Дэлгэрэнгүйг ЭНДЭЭС уншина уу.
ЕРӨНХИЙ САЙДЫГ ОГЦРУУЛАХ ТУХАЙ ТОГТООЛ НЬ
ҮНДСЭН ХУУЛЬ ЗӨРЧСӨН ГЭЖ ҮЗЭВ
Ерөнхий сайдыг огцруулсан үйл ажиллагаа нь Үндсэн хуульд нийцсэн эсэх маргааныг шийдвэрлэх Үндсэн хуулийн цэцийн их суудлын хуралдаан болсон. Хуралдаанаар Ерөнхий сайдыг огцруулах тухай УИХ-ын тогтоол нь Үндсэн хуулийг зөрчсөн гэж үзсэн.
Цэцийн гишүүн О.Мөнхсайхан Нэгдүгээрт, УИХ-ын чуулганаар ТББХ-ны Ерөнхий сайдыг огцруулахыг дэмжээгүй саналыг дэмжье гэсэн саналын томъёолллоор санал хураалт явуулсан нь Үндсэн хууль зөрчсөн.
Үндсэн хуульд УИХ болон байнгын хорооны хуралдаанд гишүүдийн олонх бүрдсэн тохиолдолд хүчинтэйд үзэж, Үндсэн хуульд өөрөөр заагаагүй бол хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонхийн саналаар асуудлыг шийдвэрлэнэ гэж хууль тогтоогч байгууллагын шийдвэр гаргах ирцийн талаар зохицуулсан гэсэн юм. Дэлгэрэнгүйг ЭНД дарж уншина уу.
Энэ талаар хэн юу хэлэв?
Тэрбээр, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Үндсэн хуулийн цэцэд хүсэлт гаргасан. Хүсэлтийг Үндсэн хуулийн цэц хүлээн авч, онц хүндрэлтэй нэн яаралтай асуудал учир шуурхай шийдвэрлэлээ. Ерөнхий сайдын гаргасан хүсэлт шаардлага бүрэн хангагдаж байна. Монгол Улсад үнэн яллаа, Үндсэн хууль яллаа. Үндсэн хуулийн эрх зүйт төртэй улс гэдгээ нотлон харуулж чадлаа.
Хуулийн хулгай хийж болдоггүй юм гэдгийг харуулсан шийдвэр гарлаа гэж бодож байна. Үндсэн хуулийн Их суудлын хуралдааны шийдвэр эцсийнх байна гэж Үндсэн хуульд тусгасан. Тиймээс цэцийн шийдвэрийг УИХ-аар авч хэлэлцэх боломжгүй гэсэн үг. Хэрэв Дунд суудлын хуралдааны шийдвэр байсан бол УИХ-аар хэлэлцэх заалт бий гэв.
Тэрбээр, Үндсэн хуулийн цэцийн Их суудлын хуралдаан Цэцийн маргаан хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу нээлттэй явах ёстой байтал харамсалтай нь хаалттай үргэлжилж байна. Энэ удаа хоёр асуудлыг хэлэлцэж байна.
- 1-рт, Ерөнхий сайдыг огцруулсан УИХ-ын тогтоол Үндсэн хууль зөрчсөн эсэх асуудал
- 2-рт, Энэ тогтоолоор санал хуралгасан хуралдаан даргалагч миний бие Үндсэн хууль зөрчсөн эсэх асуудал.
Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүн О.Мөнхсайхан танилцуулга хийж, Ерөнхий сайдын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С.Бямбацогт үгээ хэлсний дараа шууд дамжуулалтыг тасаллаа. УИХ-ыг төлөөлж ярьсан гишүүдийн яриа олон нийтэд хүрсэнгүй. Бүх талын байр суурийг хүргэж, шууд дамжуулах ёстой. Энэ асуудлаар УИХ 30 гаруй цаг нээлттэй хуралдсан учир олон нийтээс нуух хаах зүйл огт байхгүй гэв.
Тэрбээр, Үгэн дээр дөрөөлөөд маргаад байх шаардлага байхгүй. Хуульд юу гэж бичсэн түүгээр л явах ёстой. Цэцийн маргаан хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 30.1.1 дэх хэсэгт Цэцийн дүгнэлтийг УИХ-аар хэлэлцэнэ гэсэн байна. Үүнд яагаад маргаад байна вэ?.
Төрийн бүх ажил зогсоод хямралт байдалд орчихлоо. Хууль, дүрмийг өөр өөрийнхөө хүссэнд нийцүүлж тайлбарлаад, шийдвэр гаргаад байна. Үүнийг нэг талд нь гаргаад, төрийн тогтвортой байдлаа хангаад ажлаа хийцгээхгүй бол маш том хямрал руу орж төр, нийгмийн аюулгүй байдлын асуудал хөндөгдөнө. Энэ байдал даамжирвал Үндсэн хуулиа өөрчлөөд, Сонгуулийн тухай хуулиа батлаад энэ УИХ тарах ёстой. Энэ хэмжээнд л хүрнэ. Би энэ байр сууринд хатуу зогсоно. Одоо маргаанаа болиод урдах ажлаа хиймээр байна гэв.
ОХУ-ААС АВАХ ШАТАХУУНЫ ИМПОРТЫГ НЭМЭГДҮҮЛЭХЭЭР БОЛЛОО
Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням ОХУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Алексей Николаевич Евсиковтой уулзлаа.
Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням өчигдөр ОХУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд Алексей Николаевич Евсиковтой уулзаж, үүсээд буй шатахууны зохиомол хомсдолыг арилгахад ОХУ-аас нийлүүлэх шатахууны хэмжээг нэмэгдүүлэх, тээвэрлэлтийг эрчимжүүлэх чиглэлээр хамтран ажиллахыг хүсэв.
ЭМДС-ГААС ХУВИЙН ЭМНЭЛГҮҮДЭД ДОЛООДУГААР САРААС
ХОЙШ САНХҮҮЖИЛТ ОЛГООГҮЙ ГЭВ
2025 онд танасан төсвийн хүрээнд тусламж үйлчилгээ үзүүлэх ажиллах төлөвлөгөө гарган, 12-р сар хүртэл санхүүжилт авахаар гэрээ байгуулсан. Гэвч 2025 оны 6, 7, 8, 9 саруудын санхүүжилт олгоогүй, 10-р сараас хувийн эмнэлгүүдтэй хийсэн гэрээг цуцалсан тул эмнэлгүүдийн хэвийн үйл ажиллагаа доголдож, зарим эмнэлэг хаалгаа барихад хүрчээ.
Хувийн эмнэлгүүд улсын хэмжээнд 18 мянга гаруй эмч, сувилагч, эмнэлгийн мэргэжилтэн ажиллаж, улсын эмнэлгийн ачааллын 30-40 хувийг хуваалцдаг. Хувийн эмнэлгүүд хүний нөөц, тоног төхөөрөмжөө худалдаж авч, байраа түрээслэн үйл ажиллагаа явуулдаг. Дэлгэрэнгүйг ЭНД дарж уншина уу.
Б.ЭНХБАЯРЫГ ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ГИШҮҮН-ХУУЛЬ ЗҮЙ, ДОТООД ХЭРГИЙН САЙДААР ТОМИЛЛОО
Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Монгол Улсын Үндсэн хууль, Засгийн газрын тухай хуульд заасан бүрэн эрхийнхээ хүрээнд УИХ-ын гишүүн Баттөмөрийн Энхбаярыг Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдаар томилж, Засгийн газрын гишүүнийг томилох тухай захирамжид гарын үсэг зурлаа.
Ерөнхий сайд Г.Занданшатар, Монгол Улсын Засгийн газар Үндсэн хуулийн 38 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар төрийн хуулийг биелүүлэх, хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалах, нийгмийн хэв журмыг сахиулах, гэмт хэрэгтэй тэмцэх үндсэн чиг үүргийг хэрэгжүүлдэг. Энэ бол төрийн зүрх болсон Хууль зүй, дотоод хэргийн салбарын чин ариун үүрэг. Төрийн шударга байдал, иргэдийн итгэл хоёр салшгүй холбоотой. Хууль шударгаар үйлчилж, төр хариуцлагатай ажиллах ёстой.
Энэ бүхнийг шийдвэрлэснээр цалин, тэтгэврийг шаардлагатай түвшинд хүргэн нэмэгдүүлэх, эрүүл мэнд, боловсрол, орон сууц, ажлын байр зэрэг амьдралын чанарыг дээшлүүлэх бодит нөхцөл боломж бүрдэнэ.
Баттөмөрийн Энхбаяр хууль, эрх зүйн салбарт 20 гаруй жил ажилласан, мэргэжлийн өндөр түвшний хуульч, бодлого боловсруулагч, шударга зарчимч, эрч хүчтэй, залуу улстөрч юм.
Тэрбээр 2016-2018 онд ХЗДХ-ийн дэд сайд, 2023-2024 онд ХЗДХ-ийн сайдаар ажиллах хугацаандаа шударга ёсны тогтолцоог бэхжүүлэх, авлигын эсрэг хуулийн шинэчлэлд бодит ахиц гаргаж байсан. Иймээс түүнийг хууль, эр зориг, шударга ёсны үнэт зарчмыг хамгаалж, төрийн хуулийг хэлбэрэлтгүй хэрэгжүүлэх чадвартай хэмээн итгэл хүлээлгэн энэхүү нэн хариуцлагатай албан тушаалд томиллоо гэв.
Санал болгох ярилцлага, нийтлэл: