Маргааныг урьдчилан шалгасан Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүн О.Мөнхсайхан илтгэлээ танилцуулав.  

О.Мөнхсайхан, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатараас УИХ-ын дэд дарга Х.Булгантуяагийн үйл ажиллагаа, Ерөнхий сайдыг огцруулах асуудлыг хэлэлцсэн УИХ-ын нэгдсэн чуулганы 2025 оны 10-р сарын 17-ны өдрийн нэгдсэн хуралдаан болон уг хуралдаанаас гарсан Ерөнхий сайдыг огцруулах тухай УИХ-ын 95-р тогтоол нь Үндсэн хуулийн: 
1-р зүйлийн 2, 43-р зүйлийн 1, 70-р зүйл 1 дэх хэсгийг зөрчсөн эсэхийг тогтоолгох хүсэлт, ихэсгэсэн шаардлага хүргүүлсний дагуу Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүний 2025 оны 155, 158-р тогтоолын маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагаа үүсгэж, нэгтгэсэн болно. 

Ерөнхий сайдаас үүсгэсэн уг маргаан нь онц хүндрэлтэй, яаралтай хянан шийдвэрлэх асуудал тул Үндсэн хуулийн цэцийн Их суудлын хуралдаанаар яаралтай хянан шийдвэрлүүлэхээр бэлтгэл ажиллагааг нэн даруй хийж дуусгалаа. Ерөнхий сайд ҮХЦ-д дараах хүсэлт, ихэсгэсэн шаардлагыг танилцуулжээ.

Зарим улстөрчийн дур зорго, албан тушаалын төлөөх тэмцэл Үндсэн хуулийн үзэл санаа, зохицуулалтыг зөрчиж төрийн үйл ажиллагаа буруу жишиг тогтоож болзошгүй байгаа тул Үндсэн хуулийн хэрэгжилтэд дээд хяналт тавих, түүнийг чандлан сахих байгууллагад дараах асуудлаар хандаж байна. Энэхүү шийдвэр нь зөвхөн манай Засгийн газарт хамаатай асуудал биш бөгөөд Монгол төрийн тогтвортой байдал, сайн жишиг тогтоож эрх зүйт төрийг төлөвшүүлэн төгөлдөржүүлэхэд зарчмын хувьд ач холбогдолтой гэж үзэж байна. 

Ерөнхий сайдыг огцруулсан энэхүү үйлдэл нь төрийн эрх мэдлийг хууль бусаар авахыг завдсан Үндсэн хуулийн зөрчлийн шинжийг агуулж байна

УИХ-ын чуулганаар “Ерөнхий сайд огцруулахыг дэмжихгүй гэсэн Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны саналыг дэмжье” гэсэн томъёоллоор санал хураасан нь Үндсэн хууль зөрчиж байна.

Иймд “Ерөнхий сайдыг огцруулахыг дэмжье” гэсэн томъёоллоор санал хураалт явуулж, УИХ-ын гишүүдийн 126 гишүүний 64 түүнээс дээш гишүүн дэмжсэн тохиолдолд Ерөнхий сайдыг огцруулах тухай УИХ-ын тогтоол батлагдсанд тооцох зохицуулалттай.