Нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн I хорооны нутаг дэвсгэр, Сэлбэ голын зүүн эрэг дагуух гурван га газрыг ногоон байгууламж хэвээр үлдээхийн тулд иргэд 2012 оноос тэмцэл өрнүүлсэн. Гэвч энэ асуудлыг одоо хүртэл шийдээгүй байна. Мөн барилгын ажил эхлүүлэх зөвшөөрөл олгосон нь оршин суугчдын эсэргүүцэлтэй тулгараад буй.

Иргэдийн хүсэлт, шаардлагын дагуу өчигдөр (2025.08.13) Нийслэлийн Ерөнхий архитектор Ч.Төгсдэлгэр РЦНК орчмын оршин суугчид болон газар эзэмшигч компанийн төлөөлөлтэй уулзлаа.

Үүсээд буй нөхцөл байдлыг Хотын ерөнхий архитектор Ч.Төгсдэлгэр тайлбарлахдаа,

 “Эс Энд Ви Юү” ХХК, “Цээб” ХХК, “Эдд энд Эдд констракшн”” ХХК  гэх гурван аж ахуйн нэгжийн эзэмшил газарт асуудал үүсээд байна.

Үүнээс  “Эс Энд Ви Юү” ХХК нь хамгийн том га талбайтай бөгөөд “А” даалгавар, зохих ёсны зөвшөөрөл олгох загвар зургийг 2022 онд батлуулсан. Тухайн үед орон сууцны бүсэд энэ газар хамаарч байсан тул В2 зоорьтой, нийт 24 давхар, цэцэрлэг, спорт комплекс бүхий орон сууц барихаар зураг төсөл баталжээ. 2024 оны шүүхийн шийдвэрийн дагуу барилгын ажил эхлүүлэх зөвшөөрлийг энэ онд Хот байгуулалт, хотын стандартын газраас өгсөн байна.

Иргэд, төр, хувийн хэвшлийн компани нэг ширээнд сууж, гурван талаас зөвшилцөж байж зөв шийдэл гарна.

Хувийн хэвшил нь хууль ёсны зөвшөөрөл авсан учраас барилгын ажлаа үргэлжлүүлэх хүсэлтийг ойлгож байгаа. Гэвч иргэдийн эрх ашгийг хөндсөн асуудал учраас бид газар эзэмшигчтэй зөвшилцөх талаар ярилцаж байна.

Иргэдийн саналыг төр зайлшгүй сонсох хэрэгтэй. Үүний зэрэгцээ аж ахуйн нэгжийг гэм хорд унагаалгүй, хэлэлцээр хийх байдлаар шийдэх боломжтой. Иргэд, төр, хувийн хэвшлийн компани нэг ширээнд сууж, гурван талаас зөвшилцөж байж зөв шийдэл гарна.

Нийслэлээс тавьж буй санал бол тухайн компанид нөхөн олговор олгож, барилгын ажлыг өөр газар шилжүүлэх хэлэлцээр хийх. Ийм байдлаар одоогоор арав гаруй сургууль, цэцэрлэгийн газрыг чөлөөлсөн.

Иймээс хувийн хэвшилтэй зөвшилцөх боломж гарна гэдэгт найдаж, Нийслэлийн ерөнхий архитектор миний бие энэ газрыг ногоон байгууламж болгох саналыг Нийслэлийн Засаг дарга болон Газрын албанд уламжлах болно гэв.

“Эс Энд Ви Юү” барилгын компанийн төлөөлөгч Б.Мөнхжаргал нөхцөл байдлыг тайлбарлахдаа “Батлагдсан ерөнхий төлөвлөгөөний дагуу энд баригдах барилга нь ганцхан орон сууцных биш, цэцэрлэг, спорт комплекс зэргийг багтаасан цогцолбор. Нийт 2 га газрыг хамарч, ногоон байгууламжийн харьцаа 50:50 байхаар төлөвлөсөн.

Манай өмнөх “Эс энд Юү” компани Сингапурын хөрөнгө оруулалттай байсан боловч энэ асуудлын улмаас тэд Монгол Улсаас гарсан. Иймэрхүү олон тохиолдлоос шалтгаалан гадаадын хөрөнгө оруулалттай компаниуд Монголоос гарч явдаг. Дотоодын хөрөнгө оруулагчдынхаа үйлийг яагаад ингэтэл үзээд байгаа юм бэ.  Өнөөдөр барилга барих нь зовлон болж хувирлаа.

Бид бүтээн байгуулалт хийж байна. Манай байгууллагын ард маш их хөдөлмөр, хүмүүсийн гэр бүл, амьдрал бий. Бид бүгд хууль ёсны дагуу ажиллаж, амьдрахыг хүсэж байна. Гэтэл нэг хүн гарч ирээд нэг зүйл ярих, дараа нь нэгэн хүн өөр зүйл хэлэх зэрэг ойлгомжгүй байдал үүсэж байна” гэлээ.

"Эс Энд Ви Юү" компанийн өмгөөлөгч “Газар эзэмшигчийн хувьд газрын хууль, барилгын хууль тогтоомж зөрчсөн асуудал байхгүй. Өнөөдрийг хүртэл хэрэгжүүлсэн үйл ажиллагаа хуулийн дагуу байгаа гэдгийг шүүх дүгнээд шийдсэн. 2014 онд манай компанид газар эзэмших эрх үүссэн. 2019, 2021, 2025 онд шүүхийн шийдвэрүүд гарч, эцэст нь Улсын дээд шүүх хүлээж авахгүйгээр хүчин төгөлдөр болсон. Сүүлийн нэхэмжлэл нь барилгын зөвшөөрлийн гэрчилгээ авахтай холбоотой байсан бөгөөд шүүх энэ асуудлыг шийдвэрлэсэн. 

Мөн тус компанийн газар НИТХ-ын 2023 оны 64-р тогтоолоор тодорхойлогдсон хүн амын нягтаршсан бүсэд багтаагүй бөгөөд орон сууц барих газрын зөвшөөрлийг 2022 онд авсан. Шүүхээр шийдэгдсэн асуудлыг дахин хянах боломжгүй гэж үзэж байна. Энд ирсэн албаны хүмүүс хууль эрх зүйн хүрээнд асуудлыг ярих ёстой болохоос хэлэлцэл хийе гэх нь зохимжгүй” гэж байр сууриа илэрхийллээ.

Энэ үеэр оршин суугчид “Барилга хэрэггүй, ногоон байгууламж хэрэгтэй” гэдэгт дуу нэгдэж байв.  

БЗД-ийн I хорооны иргэн Л.Цэнд-Очир, Би энд 1966 оноос хойш амьдарсан. Төрж өсөөд, тоглож зугаалж байсан газар нутаг минь учраас барилга байгууламж барина гэхээр маш их харамсаж байна. Уг нь Сэлбэ голын маань зүүн, баруун эрэг нь их цэлгэр сайхан ногоон байгууламжтай, жимсний мод, буттай Ботаникийн хүрээлэнгийн талбай байлаа.

Сонгуулиар манай тойргоос энэ асуудлыг шийднэ гэж ярьсан олон хүн сонгогддог ч дараа нь юу ч хийдэггүй. Санал бодлоо илэрхийлж, шийдвэрт тусгах ямар боломж байна, бүгдэд нь хэлж, бичиж байсан. Яагаад иргэдээ бодсон шийдвэр одоог хүртэл гаргадаггүйг ойлгохгүй байна гэлээ.

Мөн тус хорооны иргэн С.Энхжаргал, Би хоёр жилийн өмнө ч “Цээб” ХХК компанийг барилга бариулахгүй гэж идэвхтэй тэмцээд зөвшөөрлийг нь цуцлуулж байсан. Гэтэл дахиад л зөвшөөрөл өгчихсөн байна. Тэр компани хэрэв барилгын суурь ухвал манай байрны аюулгүй байдалд нөлөөлөх юм. Газар хөдлөлт болбол яах вэ? Барилга хоорондын зай, стандарт гэж зүйл байх ёстой. Гэтэл ямар ч нийтийн эзэмшлийн талбай, машины зогсоол байхгүй газар шахаж барих гээд байгааг ойлгохгүй байна. Иргэдэд ээлтэй, аюулгүй орчинд л хүүхдүүдээ амьдруулмаар байна шүү дээ гэв.

Нийслэлийн газар зохион байгуулалтын албаны Кадастрын хэлтсийн дарга Б.Батжавхлан тус компанийн шүүхийн маргааны талаар тодруулахдаа “Эс Энд Ви Юу" ХХК нь 2008 онд нийслэлийн Засаг даргын захирамжаар Баянзүрх дүүрэгт 25,000 м² газрыг эзэмших эрх авчээ. Гэвч зориулалтын дагуу ашиглаагүй учраас 2018 онд нийслэлийн Засаг дарга тус компанийн газар эзэмших эрхийг хүчингүй болгож, цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулахаар шийдвэрлэсэн байна. 

Компани уг шийдвэрийг хууль бус гэж үзэн шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан бөгөөд Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх 2019 онд нэхэмжлэлийг хангаж, нийслэлийн Засаг даргын шийдвэрийг хүчингүй болгосон. Нийслэлийн Засаг дарга давж заалдсан ч, давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэвээр үлдээж, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болсон байна гэлээ.

НИТХ-ын төлөөлөгч Ч.Батзориг Иргэдийн хувьд хуулийн дагуу хийх ёстой арга хэмжээ бол Захиргааны хэргийн шүүхэд гомдол гаргаж, эзэмшлийн зөвшөөрлийг хүчингүй болгох явдал юм. Ийм эрх оршин суугчдад л бий. Мөн орон нутаг, Нийслэлийн Засаг даргын зүгээс дэмжиж байгаа хэмээн ярьсан.

Уулзалтын үеэр ийм асуудлыг зөв шийдэхийн тулд эрх мэдэл бүхий байгууллагууд уялдаатай ажиллах чухал шаардлага үүссэнийг иргэд болон албаны хүмүүс онцолж байлаа.

Иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах таатай нөхцөл алдагдсан бүс нутагт барилга байгууламж нэмж барих зөвшөөрөл олгохыг хориглосон тогтоол шийдвэр:

• Засгийн газрын 2022 оны 09 дүгээр сарын 28-ны өдрийн шийдвэр,
• Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын 2023 оны 06 дугаар сарын 21-ний өдрийн 64 дүгээр тогтоол,
• Нийслэлийн Засаг даргын 2018 оны 12 дугаар сарын 06-ны өдрийн А/1148, 2023 оны 08 дугаар сарын 03-ны өдрийн А/867 дугаар захирамж

Э.Болор-Од