Монгол Улсын Хөгжлийн банкнаас санхүүжүүлсэн төсөл, хөтөлбөрийн хэрэгжилт, үр дүн, зээл олголт, эргэн төлөлтийн явц, байдлыг шалгах УИХ-ын хянан шалгах түр хорооноос зохион байгуулах нотлох баримтыг шинжлэн судлах сонсгол өнөөдөр болно. 

Тодруулбал нотлох баримтыг шинжлэн судлах эхний сонсгол 2023 оны нэгдүгээр сарын 16-20-ны хооронд болно.

Тус сонсголоор Хөгжлийн банкнаас санхүүжүүлсэн "шууд зээл"-ийн олголт, эргэн төлөлтийн байдал, зээл олгосон албан тушаалтан, зээлдэгчид болон хамаарал бүхий этгээд, гэрчийн мэдүүлэг, зээлийн ашиглалт, зарцуулалтын төлөв байдалд гаргасан хянан шалгагч, шинжээч нарын дүгнэлт, мэдээллийг сонсож нээлттэй хэлэлцэж, үнэлэлт дүгнэлтийг олон нийтэд нээлттэй мэдээлэх юм.

Тодруулбал,  Монгол Улсын Хөгжлийн банкнаас шууд санхүүжүүлсэн нийт 3.5 их наяд төгрөгийн 77 зээлдэгч, хуулийн этгээдийн төсөлтэй холбоотой нотлох баримтыг шинжлэн судална. Дээрх шууд санхүүжүүлсэн зээлийн багцаас 22 зээлдэгчийн зээлийн зарцуулалт хэвийн байгаа бол үлдсэн 55 зээлдэгчийн зээлийн зарцуулалтын талаар хэлэлцэх юм байна.

Хөгжлийн банкны Зээлийн газрын ахлах мэргэжилтэн н.Цолмон дараах мэдээллийг өгөв:

-“Бэрэн” группийн зээлийн хүсэлтийг судлаад би мэргэжилтний хувьд эхлээд удирдлагадаа танилцуулсан. Дараа нь Эрсдэлийн дүгнэлтийг зээлийн хороонд танилцуулсан. Энэ зээлийг олгох нь эрсдэлтэй гэж би дүгнэсэн. ТУЗ-д мөн энэ дүгнэлтээ хүргүүлсэн.

Энэ зээлийг 2014 онд Н.Мөнхбат захирал гарын үсэг зурж олгожээ. Зээлийн хороо энэ зээлийг хэлэлцэх үед Цолмон мэргэжилтний гаргаж өгсөн, эрсдэлтэй хэмээн дүгнэсэн дүгнэлтийг хэлэлцээгүй байна. Зээлийн хорооны нарийн бичгийн дарга Зээлийн хорооны гишүүдэд материал гаргаж өгдөг байна.        

ТУЗ-ийн дарга асан Б.Шинэбаатар: Цолмон мэргэжилтний дүгнэлттэй бид танилцаад энэ зээлийг олгох боломжтой гэж үзсэн. Би энэ банктай холбоотойгоор яллагдагчаар татагдан шалгуулж байна.

Хэрэг маргаантай холбоотой мэдээллийг задруулахгүй байх үүрэг хүлээсэн,  мөрдөн шалгах ажиллагааны талаар ярьж болохгүй. Иймд илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөх боломжгүй байна.   

Н.Алтанхуяг Ерөнхий сайдын дэргэдэх, Бондын зөвлөл хэлэлцээд, "Бэрэн" группт зээл олгохоор шийджээ. Бондын зөвлөлийн хурлын аудио бичлэгийг нээлттэй сонсголд оролцож буй иргэдэд нээлттэй сонсгов.   

УИХ-ЫН ГИШҮҮН Н.АЛТАНХУЯГ ГЭРЧИЙН МЭДҮҮЛЭГ ӨГЛӨӨ

УИХ-ын гишүүн Н.Алтанхуяг Ерөнхий сайдаар ажиллаж байхдаа Хөгжлийн банкнаас Бэрэн группт олгосон зээлийн асуудлаар гэрчийн мэдүүлэг өглөө. 

2013 оны долоодугаар сарын 6-нд төмөрлөгийн үйлдвэрийг дэмжих тухай Монгол Улсын Засгийн газрын тогтоол гарч, Төмрийн хүдрийн баяжуулах үйлдвэр болон барилгын арматурын үйлдвэрийг барьж байгуулах шаардлагатай 50 сая хүртэлх ам.доллартой тэнцэх төгрөгийн санхүүжилтийг батлах тогтоол гарсан. Тус тогтоолтой холбоотойгоор түүнээс гэрчийн мэдүүлэг авсан юм. 

Тэрбээр, Төмрийн хүдрийн баяжуулах үйлдвэрийг дэмжих бодлогын шийдвэрийг Засгийн газар гаргасан. Гэхдээ нэгдүгээрт намайг 50 сая ам.доллар өг гэсэн хэлсэн гээд байгаа. Гэтэл Засгийн газрын тогтоолын хавсралтад дөрвөн компанийн нэр дурдагдсан. Тухайн компаниудаас шаардлагатай хөрөнгө оруулалт 152 сая ам.доллар байна гэж оруулж ирсэн. Үүний дараа харгалзах сайдууд нь оруулж ирэхдээ Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөмжийн дагуу 30 хүртэлх хувь буюу 50 сая ам.долларыг өгнө гэж ярьсан. Хөгжлийн банкны болзлыг хангаж байвал олгох, шаардлагатай болзлыг хангахгүй байвал олгохгүй байж болно гэж Засгийн газар тусгасан. Дээрх дөрвөн компанийн хоёр нь зээл авсан байдаг. Хувь хүнийхээ хувьд Хөгжлийн банкнаас нэг ч төгрөгийн зээл авч, нэг ч төгрөгийн зээл хүнд өгөөгүй. 50 сая ам.долларын зээл өг гэж би хэлээгүй гэлээ. 

"Бэрэн" группийн гүйцэтгэх захирал Б.Мөнхтөр: Манай улсад гангийн үйлдвэр үнэхээр хэрэгтэй.  Яагаад манай компанид зээл олгосон талаар ярьж байна. Бид гангийн үйлдвэр барихаар зээл авсан нь үнэн. Үүнээс өмнө бид хэд хэдэн үйлдвэр барьсан байв. Эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх шаардлага бий. Архангай, Эрдэнэт хотод тус бүр нэг үйлдвэр барьсан. Эдгээрт арматурын түүхий эдийг бэлддэг юм.  Одоо бидний барьж буй үйлдвэрийн явц маш сайн буюу 85 хувьтай байна. Хөгжлийн банкнаас авсан 22 сая ам.долларын зээлийг бид зориулалтын дагуу зарцуулсан. Групп компани тул охин компаниуд дунд гүйлгээ хийсэн удаа бий.

Биднийг шалгаж буй тул би илүү дэлгэрэнгүй хариулах боломжгүй байна. 

"Бэрэн" группийн гүйцэтгэх захирал н.Цэлмэг: Бид өчигдөр хуульчидтайгаа зөвлөлдлөө. Хуулийн байгууллагуудад мэдээлэл задруулахгүй гэсэн баталгаа гаргаж өгсөн юм. Гэхдээ зарчмын хувьд хариулах боломжтой. Барилга нь бусад салбараас онцлог.  Бид Хөгжлийн банкнаас өндөр буюу 9.3 хувийн хүүтэй зээл авсан.     

Шинжээч "Бэрэн" групп зээлийг зориулалтын бус зарцуулсан, өмнө авсан зээлүүдээ төлсөн хэмээн дүгнэжээ. Тухайлбал хувь иргэд рүү "Бэрэн" группээс мөнгө шилжүүлжээ.