gogo logo
  •  Мэдээ  
    •   Улс төр
    •   Эдийн засаг
    •   Эрүүл мэнд
    •   Соёл урлаг
    •   Спорт
    •   Нийгэм
    •   Бизнес
    •   Боловсрол
    •   Дэлхийд
    •   Технологи
    •   SOS
    •   Мэддэг мэдээлдэг байя
    •   Мөрөөдлийнхөө зүг
    •   Ногоон дэлхий
    •   GoGo ил тод байдал
    •   Өнөөдрийн вакцин ирээдүйн хамгаалалт
    •   Мобиком 30 жил
  •  GoGo булан  
    •   GoGo Cafe
    •   Гарааны бизнес
    •   Соёлын довтолгоо
    •   СEO
    •   Элчин сайд
    •   GoGo асуулт
    •   Мега төсөл
    •   ГУТАЛ
    •   Хүний түүх
    •   35 мм-ийн дуранд
    •   Гаднынхны нүдээр Монгол
    •   Маргааш ажилтай
  •  Үзэх  
    •   Фото
    •   Видео
    •   Зурган өгүүлэмж
  •  Хэв маяг  
    •   Подкаст
    •   Хүмүүс
    •   Гэртээ тогооч
    •   Аялал
    •   Зөвлөгөө
    •   Хоол зүйч
    •   Миний санал болгох кино
    •   Миний санал болгох ном
  • English
  • Цаг агаар
     12
  • Зурхай
     5.14
  • Валютын ханш
    $ | 3576₮
Цаг агаар
 12
Зурхай
 5.14
Валютын ханш
$ | 3576₮
  • Мэдээ 
    • Улс төр
    • Эдийн засаг
    • Эрүүл мэнд
    • Соёл урлаг
    • Спорт
    • Нийгэм
    • Бизнес
    • Боловсрол
    • Дэлхийд
    • Технологи
    • SOS
    • Мэддэг мэдээлдэг байя
    • Мөрөөдлийнхөө зүг
    • Ногоон дэлхий
    • GoGo ил тод байдал
    • Өнөөдрийн вакцин ирээдүйн хамгаалалт
    • Мобиком 30 жил
  • GoGo булан 
    • GoGo Cafe
    • Гарааны бизнес
    • Соёлын довтолгоо
    • СEO
    • Элчин сайд
    • GoGo асуулт
    • Мега төсөл
    • ГУТАЛ
    • Хүний түүх
    • 35 мм-ийн дуранд
    • Гаднынхны нүдээр Монгол
    • Маргааш ажилтай
  • Үзэх  LIVE 
    • Фото
    • Видео
    • Зурган өгүүлэмж
  • Хэв маяг 
    • Подкаст
    • Хүмүүс
    • Гэртээ тогооч
    • Аялал
    • Зөвлөгөө
    • Хоол зүйч
    • Миний санал болгох кино
    • Миний санал болгох ном
  • English
gogo logo   Бидний тухай gogo logo Сурталчилгаа байршуулах gogo logo Редакцийн ёс зүй gogo logo Нууцлалын бодлого gogo logo Холбоо барих
gogo logo
Цаг агаар
 12
Зурхай
 5.14
Валютын ханш
$ 3576₮
  • Бүгд
  • Live
  • Фото
  • Видео
  • Зурган өгүүлэмж
Шадар сайд С.Амарсайхан мах боловсруулах үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагаатай танилцжээ

Шадар сайд С.Амарсайхан мах боловсруулах үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагаатай танилцжээ

Шадар сайд С.Амарсайхан өчигдөр буюу 5-ны ням гарагт "Монгол Эко" компанийн үйл ажиллагаатай танилцлаа. Тус компанийн агуулахад гэрээгээр 625 тн адуу, 525 тн ямааны мах боловсруулж хадгалаад байгаа ба мэргэжлийн байгууллага 5-р сарын 23-нд болон 6-р сарын 1-нд шалгалт хийсэн. Тус аж ахуй нэгж нь цар тахал, хилийн хаалттай байдлын улмаас 2021 оны 10-р сарын 13-наас хойш үйл ажиллагаагаа явуулаагүй гэж мэдэгджээ. Энэхүү компани нь Хятадын хөрөнгө оруулалттай, монгол эзэнтэй, монгол ажилтнуудтай гэв.

Б.Сондор
Нийгэм
2022-06-06
 453
Facebook
Twitter

Шадар сайд С.Амарсайхан өчигдөр буюу 5-ны ням гарагт мах боловсруулах зарим аж ахуй нэгжийн үйл ажиллагаатай танилцжээ.

Үйл ажиллагааг нь түр зогсоож битүүмжилсэн 17 үйлдвэрийн төлөөлөл болох дулааны аргаар мах боловсруулж, экспортолдог “Монгол эко мах” ХХК болон  мал төхөөрөх, мах махан бүтээгдэхүүн боловсруулж, дотооддоо нийлүүлэх чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг “Натурал грийн фүүдс”, “Шилмүүст сүмбэр” компанийн үйлдвэрүүдээр орсон юм.

"Монгол Эко мах" компанийн агуулахад гэрээгээр 625 тонн адуу, 525 тонн ямааны мах боловсруулж хадгалаад байгаа ба мэргэжлийн хяналтын байгууллага 5-р сарын 23-нд болон 6-р сарын 1-нд шалгалт хийсэн. Тус аж ахуй нэгж нь цар тахал, хилийн хаалттай байдлын улмаас 2021 оны 10-р сарын 13-наас хойш үйл ажиллагаагаа явуулаагүй гэж мэдэгджээ.

Энэхүү компани нь Хятадын хөрөнгө оруулалттай, монгол эзэнтэй, монгол ажилтнуудтай гэв.

Шадар сайд "Стандарт шаардлагыг хангуулах, хүнсний аюулгүй байдлыг хангах гэж л мэргэжлийн байгууллагууд ажилладаг. Үнэхээр шаардлага хангасныг нь үргэлжлүүлээд, улам сайжруулаад үйл ажиллагааг нь явуулна, боломжгүйг нь зөрчлийг нь арилгуулж, зөвлөж, дахин сайжруулах замаар ажиллуулах ёстой. Үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагааны стандарт, тэдний үйл ажиллагааг нь хянасан, шат дараатай явцын тайлан гээд яг одоо үзүүлэх зүйл байна уу" хэмээн Мэргэжлийн хяналтын байгууллагыг шүүмжлээд стандартын шаардлага хангаж байгаа аж ахуйн нэгж байгууллагуудын үйл ажиллагааг нь үргэлжлүүлэх боломжоор нь хангаж ажиллахыг санууллаа.

Нөгөөтээгүүр ААН ч хяналтын байгууллагын зөвлөгөө, шаардлага, зөрчлөө арилгасан түүх, шат дараатай явцыг тэмдэглэж байхыг сануулсан юм.



“Монгол эко мах”, “Шилмүүст сүмбэр” компаниудын хувьд цар тахлын нөхцөл байдлаас шалтгаалж 2020, 2021 онд үйл ажиллагаа нь зогсонги  байгаад энэ жилээс үйлдвэрлэлээ эхлүүлжээ. Гэвч үйлдвэрийн байр агуулах, хүнсний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх орчин нөхцөл бүрдээгүй, эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй гэдгийг Мэргэжлийн хяналт, Стандарт хэмжилзүйн байгууллагын  мэргэжилтнүүд хэлж байсан юм. Тиймээс цаашид хүнсний үйлдвэрлэл эрхлэх эрүүл ахуйн стандартын шаардлага хангуулах үүрэг чиглэлийг өглөө.

Тэгвэл 2019 оноос үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн, БНХАУ-ын хөрөнгө оруулалттай “Натурал грийн фүүдс” компани нь өнгөрсөн хугацаанд удаа дараа зөрчил гаргаж байсан бөгөөд хамгийн сүүлд 2022 оны 6 дугаар сарын 1-нд хийсэн Мэргэжлийн хяналтын байгууллагын төлөвлөгөөт бус шалгалтаар 75 тонн цул адууны мах, дулааны аргаар боловсруулсан 25 тонн ямааны мах хадгалж байсан нь тогтоогдож, агуулахыг нь битүүмжилжээ. Тус компани нь дулааны аргаар мах боловсруулах эрхтэй ч БНХАУ руу экспортлох зөвшөөрөлгүй, мөн хадгалж байсан мах нь гарал үүсэл тодорхойгүй, хаяг шошгогүй, мөн агуулахын байр нь стандартын шаардлага хангаагүй зэрэг хэд хэдэн зөрчилтэй тул цаашид үйл ажиллагааг нь бүрэн зогсоож, тусгай зөвшөөрлийг нь цуцална гэдгийг Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газрын дарга Б.Баасандорж хэллээ.



Энэ үеэр Шадар сайд удаа дараа зөрчил гаргаж, эрүүл ахуйн стандартын шаардлага хангаагүй нөхцөлд мах, махан бүтээгдэхүүн бэлтгэдэг үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагааг цаашид хатуу хяналтын дор үргэлжлүүлж засах сайжруулах боломжтой зөрчлийг нэн даруй арилгуулах, боломжгүйг нь тусгай зөвшөөрлийг цуцлах хүртэл арга хэмжээ авч, тухай бүрт нь олон нийтэд ил тод мэдээлэхийг холбогдох албаныханд даалгалаа. Битүүмжилсэн үйлдвэрүүдийн бүтээгдэхүүний дээжийн шинжилгээний хариу 8-наас эхлэн гарах юм байна.

Лабораторийн шинжилгээний хариугаар хүний эрүүл мэндэд хохиролгүй нь тогтоогдвол эрүүл ахуйн стандартын шаардлага хангасан аж ахуйн нэгжүүдийг хэвийн үйл ажиллагаагаа явуулах боломж олгох хэрэгтэйг мөн Шадар сайд санууллаа.

Шадар сайд С.Амарсайхан өчигдөр буюу 5-ны ням гарагт мах боловсруулах зарим аж ахуй нэгжийн үйл ажиллагаатай танилцжээ.

Үйл ажиллагааг нь түр зогсоож битүүмжилсэн 17 үйлдвэрийн төлөөлөл болох дулааны аргаар мах боловсруулж, экспортолдог “Монгол эко мах” ХХК болон  мал төхөөрөх, мах махан бүтээгдэхүүн боловсруулж, дотооддоо нийлүүлэх чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг “Натурал грийн фүүдс”, “Шилмүүст сүмбэр” компанийн үйлдвэрүүдээр орсон юм.

"Монгол Эко мах" компанийн агуулахад гэрээгээр 625 тонн адуу, 525 тонн ямааны мах боловсруулж хадгалаад байгаа ба мэргэжлийн хяналтын байгууллага 5-р сарын 23-нд болон 6-р сарын 1-нд шалгалт хийсэн. Тус аж ахуй нэгж нь цар тахал, хилийн хаалттай байдлын улмаас 2021 оны 10-р сарын 13-наас хойш үйл ажиллагаагаа явуулаагүй гэж мэдэгджээ.

Энэхүү компани нь Хятадын хөрөнгө оруулалттай, монгол эзэнтэй, монгол ажилтнуудтай гэв.

Шадар сайд "Стандарт шаардлагыг хангуулах, хүнсний аюулгүй байдлыг хангах гэж л мэргэжлийн байгууллагууд ажилладаг. Үнэхээр шаардлага хангасныг нь үргэлжлүүлээд, улам сайжруулаад үйл ажиллагааг нь явуулна, боломжгүйг нь зөрчлийг нь арилгуулж, зөвлөж, дахин сайжруулах замаар ажиллуулах ёстой. Үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагааны стандарт, тэдний үйл ажиллагааг нь хянасан, шат дараатай явцын тайлан гээд яг одоо үзүүлэх зүйл байна уу" хэмээн Мэргэжлийн хяналтын байгууллагыг шүүмжлээд стандартын шаардлага хангаж байгаа аж ахуйн нэгж байгууллагуудын үйл ажиллагааг нь үргэлжлүүлэх боломжоор нь хангаж ажиллахыг санууллаа.

Нөгөөтээгүүр ААН ч хяналтын байгууллагын зөвлөгөө, шаардлага, зөрчлөө арилгасан түүх, шат дараатай явцыг тэмдэглэж байхыг сануулсан юм.



“Монгол эко мах”, “Шилмүүст сүмбэр” компаниудын хувьд цар тахлын нөхцөл байдлаас шалтгаалж 2020, 2021 онд үйл ажиллагаа нь зогсонги  байгаад энэ жилээс үйлдвэрлэлээ эхлүүлжээ. Гэвч үйлдвэрийн байр агуулах, хүнсний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх орчин нөхцөл бүрдээгүй, эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй гэдгийг Мэргэжлийн хяналт, Стандарт хэмжилзүйн байгууллагын  мэргэжилтнүүд хэлж байсан юм. Тиймээс цаашид хүнсний үйлдвэрлэл эрхлэх эрүүл ахуйн стандартын шаардлага хангуулах үүрэг чиглэлийг өглөө.

Тэгвэл 2019 оноос үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн, БНХАУ-ын хөрөнгө оруулалттай “Натурал грийн фүүдс” компани нь өнгөрсөн хугацаанд удаа дараа зөрчил гаргаж байсан бөгөөд хамгийн сүүлд 2022 оны 6 дугаар сарын 1-нд хийсэн Мэргэжлийн хяналтын байгууллагын төлөвлөгөөт бус шалгалтаар 75 тонн цул адууны мах, дулааны аргаар боловсруулсан 25 тонн ямааны мах хадгалж байсан нь тогтоогдож, агуулахыг нь битүүмжилжээ. Тус компани нь дулааны аргаар мах боловсруулах эрхтэй ч БНХАУ руу экспортлох зөвшөөрөлгүй, мөн хадгалж байсан мах нь гарал үүсэл тодорхойгүй, хаяг шошгогүй, мөн агуулахын байр нь стандартын шаардлага хангаагүй зэрэг хэд хэдэн зөрчилтэй тул цаашид үйл ажиллагааг нь бүрэн зогсоож, тусгай зөвшөөрлийг нь цуцална гэдгийг Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газрын дарга Б.Баасандорж хэллээ.



Энэ үеэр Шадар сайд удаа дараа зөрчил гаргаж, эрүүл ахуйн стандартын шаардлага хангаагүй нөхцөлд мах, махан бүтээгдэхүүн бэлтгэдэг үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагааг цаашид хатуу хяналтын дор үргэлжлүүлж засах сайжруулах боломжтой зөрчлийг нэн даруй арилгуулах, боломжгүйг нь тусгай зөвшөөрлийг цуцлах хүртэл арга хэмжээ авч, тухай бүрт нь олон нийтэд ил тод мэдээлэхийг холбогдох албаныханд даалгалаа. Битүүмжилсэн үйлдвэрүүдийн бүтээгдэхүүний дээжийн шинжилгээний хариу 8-наас эхлэн гарах юм байна.

Лабораторийн шинжилгээний хариугаар хүний эрүүл мэндэд хохиролгүй нь тогтоогдвол эрүүл ахуйн стандартын шаардлага хангасан аж ахуйн нэгжүүдийг хэвийн үйл ажиллагаагаа явуулах боломж олгох хэрэгтэйг мөн Шадар сайд санууллаа.

  • ФОТО: Хоёр том гүрний удирдагчдийн уулзалтын эргэн тойронд
    ФОТО: Хоёр том гүрний удирдагчдийн уулзалтын эргэн тойронд
    3 цаг 30 минутын өмнө
  • "Ийм эргүү парламент гэж юу байдаг юм бэ, ичиж амьдаръя хэдүүлээ"
    "Ийм эргүү парламент гэж юу байдаг юм бэ, ичиж амьдаръя хэдүүлээ"
    9 цаг 32 минутын өмнө
  • "НӨАТ-ын 2 хувийн буцаалтыг хэвээр хадгалахаар хуулийн төсөл боловсрууллаа"
    "НӨАТ-ын 2 хувийн буцаалтыг хэвээр хадгалахаар хуулийн төсөл боловсрууллаа"
    11 цаг 45 минутын өмнө
  • Эрүүгийн хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэж байна
    Эрүүгийн хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэж байна
    2026-05-12
  • "Дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалтаа гадаад зээлээр шийднэ”
    "Дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалтаа гадаад зээлээр шийднэ”
    2026-05-12
  • Багануур дүүргийн Боловсрол сургуулийн гадна талбайг тохижуулжээ
    Багануур дүүргийн Боловсрол сургуулийн гадна талбайг тохижуулжээ
    2026-05-11
  • Мэргэжлийн, техникийн боловсролын сургалтын байгууллагын менежментийг хувийн хэвшилд шилжүүллээ
    Мэргэжлийн, техникийн боловсролын сургалтын байгууллагын менежментийг хувийн хэвшилд шилжүүллээ
    2026-05-07
  • Ирэх онд эрчим хүчний салбарт 5.3 их наяд төгрөгийн санхүүжилт олгохоор төлөвлөжээ
    Ирэх онд эрчим хүчний салбарт 5.3 их наяд төгрөгийн санхүүжилт олгохоор төлөвлөжээ
    2026-05-06
  • ФОТО: "Met Gala" наадамд хүрэлцэн ирсэн оддын хувцас, гоёл
    ФОТО: "Met Gala" наадамд хүрэлцэн ирсэн оддын хувцас, гоёл
    2026-05-05
  • ФОТО: Шилдэг татвар төлөгчдөд шагнал гардууллаа
    ФОТО: Шилдэг татвар төлөгчдөд шагнал гардууллаа
    2026-05-04
  • "Иргэнийг гэмт хэрэг хийхэд шалгаж чаддаг хэр нь төрийн албан хаагчдыг шалгаж чаддаггүйн жишээ нь эрүү шүүлт"
    "Иргэнийг гэмт хэрэг хийхэд шалгаж чаддаг хэр нь төрийн албан хаагчдыг шалгаж чаддаггүйн жишээ нь эрүү шүүлт"
    2026-05-01
  • "Байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээг 43 хоногт хийж, хүнд суртлыг арилгах боломжтой"
    "Байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээг 43 хоногт хийж, хүнд суртлыг арилгах боломжтой"
    2026-04-30
  • "Хариуцлагатай уул уурхайг дэмжиж байгаа аймаг, суманд илүү АМНАТ хуваарилдаг болно"
    "Хариуцлагатай уул уурхайг дэмжиж байгаа аймаг, суманд илүү АМНАТ хуваарилдаг болно"
    2026-04-29
  • Туулын хурдны замын төслөөр бүлэглэн мөнгө угаасан байж болзошгүй талаар мэдээлэл хийлээ
    Туулын хурдны замын төслөөр бүлэглэн мөнгө угаасан байж болзошгүй талаар мэдээлэл хийлээ
    2026-04-29
  • "Тэрбум мод экспо"-д тарьц, суулгацууд 5-300 мянган төгрөгийн үнэтэй байна
    "Тэрбум мод экспо"-д тарьц, суулгацууд 5-300 мянган төгрөгийн үнэтэй байна
    2026-04-28
  • 360 хоногоос дээш хугацаатай, гаднаас татсан хөрөнгийн 1/4-ийг заавал байлгах нөөцөд хамруулна
    360 хоногоос дээш хугацаатай, гаднаас татсан хөрөнгийн 1/4-ийг заавал байлгах нөөцөд хамруулна
    2026-04-28
  • Монгол адуунд Монгол Улсын баатар цол олгох санаачилга гаргажээ
    Монгол адуунд Монгол Улсын баатар цол олгох санаачилга гаргажээ
    2026-04-28
  • Н.Цэрэнсамбуу: ЭТТ иргэн Г.Хажидмаад нэг тэрбум төгрөг өгөөгүй, энэ бол гүтгэлэг
    Н.Цэрэнсамбуу: ЭТТ иргэн Г.Хажидмаад нэг тэрбум төгрөг өгөөгүй, энэ бол гүтгэлэг
    2026-04-28
  • "Үзэсгэлэнгийн нэг бүтээлийг тайлбарлахад л бүтэн өдөр зарцуулах хэмжээний агуулга шингэсэн"
    "Үзэсгэлэнгийн нэг бүтээлийг тайлбарлахад л бүтэн өдөр зарцуулах хэмжээний агуулга шингэсэн"
    2026-04-24
  • "Гоё үр дүнд л хүрвэл ямар замаар байх нь хамаагүй гэдэг танай намын коммунист угшил харагдаж байна"
    "Гоё үр дүнд л хүрвэл ямар замаар байх нь хамаагүй гэдэг танай намын коммунист угшил харагдаж байна"
    2026-04-24
  • "БЭТ буюу бүрэн  эрхт төлөөлөгчид Цагаан байрны сонгуулийн санхүүжилтийг босгодог шүү дээ"
    "БЭТ буюу бүрэн эрхт төлөөлөгчид Цагаан байрны сонгуулийн санхүүжилтийг босгодог шүү дээ"
    2026-04-24
  • Тархины үхэлтэй болох нь тогтоогдсон тохиолдолд амьгүй донороос эрхтэн, эс авах санал дэмжигдлээ
    Тархины үхэлтэй болох нь тогтоогдсон тохиолдолд амьгүй донороос эрхтэн, эс авах санал дэмжигдлээ
    2026-04-23
  • "Бидний гар дээр 1.5 сая төгрөгийн тэтгэвэр ирэх хүртэл тэмцэнэ"
    "Бидний гар дээр 1.5 сая төгрөгийн тэтгэвэр ирэх хүртэл тэмцэнэ"
    2026-04-23
  • С.Цэнгүүн: МАН Харбины гэрээг ил болгохыг дэмжсэнгүй. Тэд хулгай хийснээ хүлээн зөвшөөрлөө
    С.Цэнгүүн: МАН Харбины гэрээг ил болгохыг дэмжсэнгүй. Тэд хулгай хийснээ хүлээн зөвшөөрлөө
    2026-04-23
  • Ерөнхий сайд Казахстанд ажиллаж буй Г.Дамдинням сайдтай холбогдож шатахууны асуудлаар мэдээлэл авчээ
    Ерөнхий сайд Казахстанд ажиллаж буй Г.Дамдинням сайдтай холбогдож шатахууны асуудлаар мэдээлэл авчээ
    2026-04-23
  • "Ирээдүйд гахайн эрхтнийг хүнд суулгахыг байг гэхгүй, хуулиас "хүний" гэдэг үгийг авчихъя"
    "Ирээдүйд гахайн эрхтнийг хүнд суулгахыг байг гэхгүй, хуулиас "хүний" гэдэг үгийг авчихъя"
    2026-04-21
  • "Амьгүй донорын зөвшөөрлийг гэр бүлийн 1-3 гишүүнээс авдаг байсныг гурав гэж тусгасан"
    "Амьгүй донорын зөвшөөрлийг гэр бүлийн 1-3 гишүүнээс авдаг байсныг гурав гэж тусгасан"
    2026-04-21
  • П.Ганзоригийг Хүний хөгжил, нийгмийн бодлогын байнгын хорооны даргад дэмжлээ
    П.Ганзоригийг Хүний хөгжил, нийгмийн бодлогын байнгын хорооны даргад дэмжлээ
    2026-04-21
  • Багахангай-Хөшигийн хөндийн төмөр замын гүйцэтгэл 84 хувьд хүрчээ
    Багахангай-Хөшигийн хөндийн төмөр замын гүйцэтгэл 84 хувьд хүрчээ
    2026-04-18
  • Галын дүгнэлтийг цахимжуулж, татварыг дарамт биш дэмжлэг болгох үүрэг өглөө
    Галын дүгнэлтийг цахимжуулж, татварыг дарамт биш дэмжлэг болгох үүрэг өглөө
    2026-04-18
gogo logo
gogo logo   Бидний тухай gogo logo   Сурталчилгаа байршуулах gogo logo   Редакцийн ёс зүй gogo logo  Нууцлалын бодлого gogo logo   Холбоо барих

© 2007 - 2026 Монгол Контент ХХК   •   Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан