Гадаад зээлийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төслийг хэлэлцэж байна. Засгийн газар 2026.05.14-ний өдөр энэ хуулийн төслийг өргөн мэдүүлсэн. Өнөөдөр анхны хэлэлцүүлгийг хийж байна. 

УИХ-ын гишүүдийн асуулт асуух хугацаа 90 минут байна. 

УИХ дахь АН-ын бүлгийн гишүүд энэ төсөлд шүүмжлэлтэй хандлаа. Улсын төсвөөс гадуурх,бас нэг төсөв бий болж, хараа хяналтгүйгээр гадаад зээлийг зарцуулах вий гэж болгоомжилж байгаагаа УИХ-ын гишүүн Б.Түвшин илэрхийлэв. Өмнө нь төсвийн тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах замаар зээлийн хэмжээгээ нэмдэг байсан бол одоо аргаа өөрчилж, шинэ хууль санаачилсан нь буруу гэсэн юм.   

Харин МАН Газрын тос боловсруулах үйлдвэр гэх мэт стратегийн томоохон төслүүдийг гадаад зээлээр санхүүжүүлэх тул хуулийн төслийг батлах нь зөв гэв. Энэ төслийн зээлийг Энэтхэгийн Экзим банкнаас авсан. Гэвч сүүлийн хоёр жилийн  хамгийн сүүлийн улиралд буюу 10-12-р саруудад төслийн санхүүжилт саатаж, худалдан авалт удааширсан байна.   
  
Сангийн сайд З.Мэндсайхан гадаад зээлийн ашиглалт, хяналт сайн байгаа гэв. Сангийн яамны мэргэжилтнүүд, Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн захирал Л.Алтанцэцэг УИХ-ын гишүүдийн асуултад хариулж байна.

Төсвийн тогтвортой байдлын зөвлөл энэ хуулийг батлах нь олон талын уршигтай гэж дүгнэжээ. 

УИХ-ын гишүүн Б.Батбаатар "Мега төслүүд өндөр эрсдэлтэй байдаг. Та нар дараа нь дахиад өөр мега төслийг бас ийм замаар санхүүжүүлэхгүй гэсэн баталгаа байна уу?" гэж асуув. Сангийн сайд З.Мэндсайхан "Хэрэв энэ хуулийг батлахгүй бол бид энэ онд хөрөнгө баталгаажуулсны төлбөрт 200 тэрбум төгрөг төлөхөөр байна.

Бид нийт 13 тэрбум ам.долларын гадаад зээл авсан. Үүний 5.8 тэрбум ам.доллар нь хоёр мега төсөлд буюу газрын тосны үйлдвэр, Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцыг барихаар авсан" гэв. 

УИХ-ын гишүүн Г.Тэмүүлэн, "Сангийн яам энэ хуулийг өөрсдөө санаачилж оруулж иржээ. Өмнөх хуулийг би дэмжээгүй. Учир нь олон улсын нягтлан бодох бүртгэлийн дүрмийг зөрчинө. Гэхдээ Сангийн яам алдаагаа засах боломжтой. Төсвийн зардлаа, хөрөнгө оруулалтаа аккруэл суурь руу шилжүүлээч ээ. Үүнд 7 хоног л зарцуулна. Би том төслийг эсэргүүцээгүй.

Монгол Улс газрын тосны үйлдвэртэй болох ёстой гэж хүн бүр боддог. Гэвч энэ зорилгод хүрэх арга нь буруу байж болохгүй. Ирэх оны улсын төсвийг боловсруулахдаа энэ алдаагаа засаарай" гэв.

Сангийн сайд энэ саналыг хүлээн авч, хэрэгжүүлнэ гэв.  

Одоо манай улсын нягтлан бодох бүртгэл мөнгөн суурьтай. Аккруэл суурь гэж мөнгө хүлээн авсан эсвэл төлсөн эсэхээс хамаарахгүйгээр орлогыг олсон үед, зардлыг гарсан үед нь хүлээн зөвшөөрч бүртгэх арга юм.  мөнгөн суурь” гэж мөнгө хүлээн авсан буюу төлсөн үед орлого болон зардлыг хүлээн зөвшөөрч бүртгэх арга юм.