Банкны салбарын нийт чанаргүй зээлийн хэмжээ харьцангуй бага түвшинд байгаа ч иргэдийн зарим төрлийн зээлийн чанар мууджээ.
Банкны салбарын 2026 оны эхний хагас жилийн тайланд дурдснаар системийн нөлөө бүхий банкууд энэ оны эхний хагаст нийт 714 тэрбум төгрөгийн ашигтай ажиллажээ. Мөн банкны зээлийн үлдэгдэл өмнөх оны мөн үеэс 16 хувиар өссөн байна. Энэ өсөлтөд эдийн засгийн салбаруудын өсөлтийг дэмжих чиглэлээр бизнесийн зээл олголт нэмэгдсэн нь голлон нөлөөлсөн аж.
Харин иргэдийн зээлийн чанарт анхаарах шаардлагатай нөхцөл үүссэн талаар Банкны холбооны гүйцэтгэх захирал Л.Амар онцоллоо.
Тэрбээр “Цалингийн болон картын зээлийн чанаргүйдэл нэмэгдсэн. Автомашины зээлийн хувьд таван зээлдэгч тутмын нэг нь зээлээ төлөхгүй байна. Энэ нь өрхийн орлого, зарлагын харьцаа хүндэрч байгааг илтгэх дохио. Хэрэглээний зээлийн хүртээмж хумигдсан ч иргэдийн зээлийн эрэлт алга болоогүй. Өөр санхүүжилтийн эх үүсвэр рүү шилжиж байна.

Тухайлбал иргэдийн өр, орлогын харьцаанд тавьсан хязгаарлалтаас шалтгаалан банкнаас дахин зээл авах боломж хумигдаж байна. Ялангуяа ипотекийн зээлтэй иргэдийн ихэнх нь өр, орлогын харьцааны хязгаарт хүрсэн тул банк бус болон түүнээс ч өндөр хүүтэй өдрийн зээл, ломбард зэрэг албан бус санхүүжилтийн эх үүсвэр рүү шилжих хандлагатай байна.
Бага дүнтэй мөнгө учраас өндөр хүүг иргэд тэр бүр анзаардаггүй. Гэтэл жилийн дүнгээр тооцоход 100-200 хувь нугарах хэмжээний өндөр хүүтэй зээл үүссэн тохиолдлууд ч бий. Тиймээс зохицуулах байгууллагуудаас банкны зээлийн хүртээмжийг хязгаарлах бодлогын зэрэгцээ санхүүгийн зах зээлийн эмзэг хэсэгт орж буй иргэдийг өндөр хүүтэй зээлийн дарамтаас хамгаалах бодлого шаардлагатай." гэж ярилаа.
Банкуудад зээл олгох эх үүсвэр байгаа боловч иргэдэд олгох хэрэглээний зээлийн хэмжээ буурсан. Тиймээс өрхийн амьжиргааг дэмжихийн зэрэгцээ иргэдийн бодит хэрэгцээнд нийцсэн зээлийн бүтээгдэхүүнийг төрөлжүүлэх шаардлагатай гэлээ.
Тухайлбал, иргэдийн өрхийн зардлыг бууруулахад чиглэсэн байшингаа дулаалах, эрчим хүчний хэмнэлттэй цахилгаан хэрэгсэл худалдан авах зэрэг хэрэгцээг санхүүжүүлэх боломжийг нэмэгдүүлэх шаардлагатай гэв. Өөрөөр хэлбэл, хэрэглээний зээлийг бүхэлд нь хумихаас илүүтэйгээр өрхийн амьжиргаанд урт хугацаанд үр өгөөжтэй, зардлыг бууруулахад чиглэсэн хэрэглээг санхүүжүүлэх зээлийн бүтээгдэхүүнийг нэмэх шаардлагатай гэсэн байр суурийг илэрхийллээ.
Банкны салбарын нийт чанаргүй зээлийн хэмжээ харьцангуй бага түвшинд байгаа ч иргэдийн зарим төрлийн зээлийн чанар мууджээ.
Банкны салбарын 2026 оны эхний хагас жилийн тайланд дурдснаар системийн нөлөө бүхий банкууд энэ оны эхний хагаст нийт 714 тэрбум төгрөгийн ашигтай ажиллажээ. Мөн банкны зээлийн үлдэгдэл өмнөх оны мөн үеэс 16 хувиар өссөн байна. Энэ өсөлтөд эдийн засгийн салбаруудын өсөлтийг дэмжих чиглэлээр бизнесийн зээл олголт нэмэгдсэн нь голлон нөлөөлсөн аж.
Харин иргэдийн зээлийн чанарт анхаарах шаардлагатай нөхцөл үүссэн талаар Банкны холбооны гүйцэтгэх захирал Л.Амар онцоллоо.
Тэрбээр “Цалингийн болон картын зээлийн чанаргүйдэл нэмэгдсэн. Автомашины зээлийн хувьд таван зээлдэгч тутмын нэг нь зээлээ төлөхгүй байна. Энэ нь өрхийн орлого, зарлагын харьцаа хүндэрч байгааг илтгэх дохио. Хэрэглээний зээлийн хүртээмж хумигдсан ч иргэдийн зээлийн эрэлт алга болоогүй. Өөр санхүүжилтийн эх үүсвэр рүү шилжиж байна.

Тухайлбал иргэдийн өр, орлогын харьцаанд тавьсан хязгаарлалтаас шалтгаалан банкнаас дахин зээл авах боломж хумигдаж байна. Ялангуяа ипотекийн зээлтэй иргэдийн ихэнх нь өр, орлогын харьцааны хязгаарт хүрсэн тул банк бус болон түүнээс ч өндөр хүүтэй өдрийн зээл, ломбард зэрэг албан бус санхүүжилтийн эх үүсвэр рүү шилжих хандлагатай байна.
Бага дүнтэй мөнгө учраас өндөр хүүг иргэд тэр бүр анзаардаггүй. Гэтэл жилийн дүнгээр тооцоход 100-200 хувь нугарах хэмжээний өндөр хүүтэй зээл үүссэн тохиолдлууд ч бий. Тиймээс зохицуулах байгууллагуудаас банкны зээлийн хүртээмжийг хязгаарлах бодлогын зэрэгцээ санхүүгийн зах зээлийн эмзэг хэсэгт орж буй иргэдийг өндөр хүүтэй зээлийн дарамтаас хамгаалах бодлого шаардлагатай." гэж ярилаа.
Банкуудад зээл олгох эх үүсвэр байгаа боловч иргэдэд олгох хэрэглээний зээлийн хэмжээ буурсан. Тиймээс өрхийн амьжиргааг дэмжихийн зэрэгцээ иргэдийн бодит хэрэгцээнд нийцсэн зээлийн бүтээгдэхүүнийг төрөлжүүлэх шаардлагатай гэлээ.
Тухайлбал, иргэдийн өрхийн зардлыг бууруулахад чиглэсэн байшингаа дулаалах, эрчим хүчний хэмнэлттэй цахилгаан хэрэгсэл худалдан авах зэрэг хэрэгцээг санхүүжүүлэх боломжийг нэмэгдүүлэх шаардлагатай гэв. Өөрөөр хэлбэл, хэрэглээний зээлийг бүхэлд нь хумихаас илүүтэйгээр өрхийн амьжиргаанд урт хугацаанд үр өгөөжтэй, зардлыг бууруулахад чиглэсэн хэрэглээг санхүүжүүлэх зээлийн бүтээгдэхүүнийг нэмэх шаардлагатай гэсэн байр суурийг илэрхийллээ.
