Хятадууд тус компаний хувийг авах сонирхолтой байгааг няцаалаа
Оюу толгойн ордод ажил­лаж байгаа “Айвенхоу майнз” компанийн арав шахам ху­вийг эзэмшиж байгаа дэлхийн уул уурхайн тэргүүлэх ком­па­ниу­дын нэг “Рио тинто” компани саяхан судалгаа хийжээ.

Тус компанийн Мон­гол дахь гүйцэтгэх захирал Эндрю Катбертсоны мэдээлс­нээр манай таван аймаг, нийслэлийг хамарсан судал­гаанд оролцогсдын 79,5 хувь нь хэрвээ УИХ Оюу толгойн Хөрөнгө оруулалтын гэрээг баталбал зэсийн үйлдвэрийн ажлыг эхлүүлэх нь зүйтэй гэж үзсэн байна. Үлдэх 20,5 хувь нь төслийг дэмжихгүй гэдгээ илэрхийлжээ. Энэ судалгааг “Сант марал” сангаар хийл­гэсэн байна. Судалгааны талаар Оюу толгой төслийг хэрэгжүүлэгч “Айвенхоу майнз” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Жон Макен, Мон­голын жирийн иргэд энэ төс­лийг эхлүүлэх цаг болсныг хэлж байгааг судалгааны дүн харууллаа. Төсөл эхэлс­нээс хойш гурван жилийн дотор бид шууд болон шууд бусаар арван мянган ажлын байрыг гаргана гэсэн ам­лалтаа биелүүлнэ гэж байна. Дээрх мэдээллийн дараа “Рио тинто Монгол” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Э.Катберт­соноос зарим зүйлийг тодруу­лав.

-Судалгааг яагаад хийл­гэх болов?
-Манай компани Монголд анх 1995 онд орж ирсэн. Түү­нээс хойш хугацаанд иргэ­дийн санаа бодлыг сонсъё, ойлгоё гэдэг үүднээс энэ судалгааг анх удаа хийж байна. Энэ бол эхнийх. Гэрээ байгуулагдаж, төсөл хэрэг­жиж эхэлбэл дахин явуулна. Бид ер нь хөрөнгө оруулж байгаа газраа иргэдийн санаа бодлыг аль болох сонсохыг хичээдэг.

-Танайх Оюу толгой ор­дод буюу “Айвенхоу майнз”-д хөрөнгө дахин оруулах уу?
-Бид Монголын төр, зас­гаас Оюу толгойн төсөл дээр хоёр талын харилцан ашигтай гэрээ байгуулбал мар­гааш­наас нь дахин хөрөнгө оруулж­ үйлдвэрийг эхлүүлнэ. Үүнийг монголчуудын дий­лэнх нь хүсч байгааг судалгаа харууллаа шүү дээ.

-Хятадууд “Рио тинто”-г худалдан авах санал тавь­сан гээд байгаа. Энэ хэр үнэний ортой вэ?
-Ямар ч байсан “Би Эйч Пи”-гээс ийм санал тавьсан. хятадуудын хувьд ийм сонир­хол байгаа юм шиг байна лээ. Гэхдээ энэ бол албан ёсны санал биш. Энэ хоёр асууд­лаар би сайн мэдэхгүй, Лон­дон дахь манай төв компа­нийнхан хариу өгөх байх гэв.

Дээрх мэдээллийн дагуу гадаадын мэдээллийн эх сурвалжийг үзвэл “ВНР” корпораци “Рио тинто”-г худалдан авахаар 140 тэр­бум гаруй ам.доллар санал болгосон ч үүнийг “Рио тин­то” зөвшөөрөөгүй гэсэн мэ­дээ­лэл байна. Үүний хариуд ч гэх юмуу хятадууд “Рио тинто”-д түүнээс их буюу 200 тэрбум ам.доларын са­нал тавьж магадгүй байгаа талаар “Financial times”-т мөн мэдээлжээ. Үүнийг мөн хүлээж авахгүй гэдгээ “Рио тинто” албан ёсоор мэ­дэг­дээд энэ бол хангалттай санал биш гэсэн байна. Хя­та­дын компани “Рио тин­то”-г авах санал нь Авст­ралийн улс төрийг хямралд хүргэх магадлалтай гэж гадаадын хэвлэлүүд бичсэн байна. Учир нь “ВНР” нь Лондонд төвтэй, Авст­ралид байр­ладаг хамтарсан кор­по­рац. “Рио тинто”-гийн томоохон уурхайнууд Авст­­ралид байр­­ладаг бө­гөөд үйл ажил­лагааных нь 55 хувь энэ улсад төвлөрдөг. Тиймээс дээрх хоёр ком­панийн үйл ажиллагаа хоёу­лаа Авст­ралийн эдийн за­сагт тодор­хой хэмжээний нөлөө үзүүл­дэг байна. Сая­хан тус улсын Ерөнхий сай­даар томи­логд­сон Кевин Рудд тус улсын худалдааны хамгийн том түнш болох Хятад ул­сыг гомдоохгүй байх тал дээр анхаарах төлөвтэй байгаа ч “ВНР”-ын саналыг сайтар авч хэлэл­цэх ёстой гэсэн байр суурь­тай байгаа гэнэ.

Б.Болд