Өнөөдрийн чуулганы хуралдаанд Бизнесийн эрх чөлөөний тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийг хэлэлцсэн бол одоо Монгол Улсын Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслийн талаар хэлэлцэж байна. 

УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнэболд:
Хүний эрхийн асуудлыг том зургаар нь хараад, хаана хийдэл зөрүү байна, тэнд илүүтэй чиглэсэн шийдвэр гаргах шаардлагатай гэж бодож байна. Сүүлийн 25 жилийн цэргийн ангийн тайланг харахад хэд хэдэн зөрчил дийлэнхдээ гардаг юм байна. Нэгдүгээрт, цэрэгт алба хааж байх үеийн амиа хорлолтын индексийг харахаар хамтран амьдрагч, найз охин, эхнэртэйгээ маргалдсаны дараах тохиолдол дийлэнх байна. Мөн бусдын биед халдсан нь жижиг үл ойлголцлоос улбаатай. Цаашлаад үзэхээр хүний эрхийн мэдлэггүй байгаа нь харагдана. Хэрэв сургалт, нөлөөллийн ажил хийсэн бол ядаж 50 хувиар бууруулах боломжтой нь харагдаж байна. 

/Монгол Улсын Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслийг УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа нарын 37 гишүүн 2026.05.29 -ний өдөр өргөн мэдүүлсэн/

Хууль санаачлагч, УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа: 
Өмнө нь "Тусгай салаа" ОАУСК гарахад залуус цэрэгт явах нь ихэссэн. Харин одоо айдастай болжээ. 

Тэгэхээр олон нийтийн түгшүүртэй байдлыг арилгахын тулд эрүүдэн шүүхээс урьдчилан сэргийлэх үндэсний ажиллагааг өргөн хэмжээнд зохион байгуулах шаардлагатай байна. 

"СҮҮЛИЙН 10 ЖИЛД 44 ЦЭРГИЙН АЛБА ХААГЧ АМИА АЛДЖЭЭ"

УИХ-ын гишүүн Г.Очирбат: 
Энэ хуулийн төслийг зөв цагтаа оруулж ирж байна гэж бодож байна. ХЭҮК-ийн тайлан судалгаанаас харахад сүүлийн 10 жилд 44 цэргийн алба хаагч амиа алдсан. Бид 14 хоногийн өмнө албаныхнаас энэ талаар  сонсож мэдээлэл аваад АН-ын бүлгийн зүгээс Батлан хамгаалах салбарын нөхцөл байдал чухам ямар нөхцөл байдалтай байгаа, шалтгаан учиг нь юу вэ гэдэг талаар Ерөнхий сайд Н.Учралаас мэдээлэл хүсэхэд одоо хүртэл хариу алга. А4 цаасан дээр 10 үг холбоод хариу өгчихөд яах вэ дээ. Хуулийн төслийг үзэл баримтлалын хүрээнд дэмжиж байна. Цэргийн алба хаагчид болон ахлах, дарга, офицеруудад сургалтаар тархи оюунд нь "хөрөнгө оруулалт" хийхгүй бол очоод цэргүүдэд бие махбодид нь дээрэлхэж, дарангуйлсаар л байх болно. 

"БАТЛАН ХАМГААЛАХЫН ЯАМ ХОХИРОГЧИЙГ БУРУУТГАСАН ӨНГӨ АЯСТАЙ МЭДЭЭЛЭЛ БҮҮ ХИЙГЭЭЧ"

УИХ-ын гишүүн, Хүний эрхийн дэд хорооны дарга Х.Баасанжаргал: 
Өнгөрсөн хугацаанд ХЭҮК-оос 133 удаа хяналт шалгалтыг цэргийн ангиудад хийжээ. Энэ хүрээнд 30 гаруй удаа 80 гаруй зүйл заалт бүхий зөвлөмжийг Батлан хамгаалах яам болон Цэргийн ангийн удирдлагуудад хүргэж байжээ. Өнгөрсөн гурван жилийн хугацаанд 3000 гаруй цэргийн алба хаагчдад сургалт зохион байгуулж, 47 сургагч багш бэлтгэжээ. Гэхдээ эдгээр хяналт шалгалтын үр дүнд хэн нэгэн хариуцлага хүлээсэн гэсэн мэдээлэл алга. Хариуцлага ярих цаг болсон, үүнийг ил тод тодорхой байх ёстой. Хувь хүнд найдсан бус тогтолцоонд найддаг системийг бий болгох ёстой. Сайн хүнийг цэрэгт авдаг биш, хохирогчийг буруутгадаг өнгө аяс байж болохгүй.

Тэр тусмаа Батлан хамгаалахын яам хохирогчийг буруутгадаг өнгө аястай мэдэгдэл, мэдээлэл бүү хийгээч. Урьдчилан сэргийлэхийн тулд юу хийх вэ гэдэг дээр илүү анхаарах ёстой. Зөвхөн төсөв санхүү байхгүй гэдгээр түрий барьж болохгүй. Хийх боломжтой санал санаачилга, зөвлөмжийг олон улсын байгууллагууд өгдөг. Тэр дундаа ХЭҮК-оос гэнэтийн шалгалтыг хийх зөвлөмжийг өгдөг ч яг энэ төрлийн шалгалтыг хийдэг эсэх мэдээлэл мөн олдсонгүй. Хоёрдугаарт удирдлагуудын оролцоогүйгээр цэргүүдтэй уулзаж мэдээлэл, асуумж авах хэрэгтэй. Гуравдугаарт, цэргүүд эрх нь зөрчигддөг үед мэдээлдэг сувагтай болох ёстой. Үүнд төсөв бараг шаардагдахгүй шүү дээ. Мэдээлэл хүргэсэн цэргийн хэрхэн хамгаалах вэ гэдэг дүрэм журам ч хэрэгтэй байна.