Ус, цаг уурын анхан шатны мэдээ, мэдээлэл нь байгалийн гамшгийн эрсдэлийг бууруулах, урьдчилан сэргийлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэж байгааг салбарынхан онцоллоо. Цасан болон шороон шуурга, үер, ган гачиг, зуд зэрэг аюулт үзэгдлийг эрт илрүүлж, цаг алдалгүй арга хэмжээ авах боломжийг бүрдүүлснээр нийгэм, эдийн засаг, иргэдэд учрах хохирлыг бууруулах нөхцөл бүрддэг байна. 

Энэ хүрээнд зохион байгуулсан эрдэм шинжилгээний хурлаар 2026 оны Дэлхийн цаг уурын өдөр-ийг “Өнөөдрийг ажиглаж, маргаашийг хамгаалъя”, Дэлхийн усны өдөр-ийг “Ус ба жэндер” уриан дор тэмдэглэж буйтай холбогдуулан үндсэн таван илтгэлийг хэлэлцэв. Тодруулбал, ус, цаг уурын ажиглалт, мониторинг, шар шороон шуурганы эх үүсвэр, цаг агаарт суурилсан урьдчилсан мэдээ, усны хүртээмжийн асуудлыг хөндөн ярилцжээ. 

Салбарын хувьд 2025 онд ажиглалт, боловсруулалтын системийг шинэчлэхэд онцгойлон анхаарч, цаг уурын радарын тоог нэмэгдүүлэх санхүүжилтийг шийдвэрлэжээ. Мөн аймгийн төвүүдэд агаарын бохирдол хэмжих автомат багажуудыг суурилуулж, өндөр хүчин чадалтай HPC тооцоолох системийг нэвтрүүлснээр богино болон дунд хугацааны цаг агаарын прогнозыг 10 хүртэл хоногоор гаргах боломжтой болсон байна. Үүний үр дүнд цасан болон шороон шуурга, ган, зудын нөлөөллийн прогнозыг илүү нарийвчлалтай гаргах шинэ технологийн шийдлүүдийг тус хурлаар танилцуулжээ.

Түүнчлэн 2026 онд Монгол Улсад зохион байгуулагдах COP17-той холбогдуулан цөлжилтийн атлас боловсруулах, ган болон шороон шуурганы эх үүсвэр, нөлөөллийн бүсийг тогтоох судалгааны ажлуудыг хэлэлцэж байгааг онцолсон байна. 

Хурлаас гарах үр дүн нь ус, цаг уурын салбарын судалгаа, шинжилгээ, технологийн дэвшлийг олон нийтэд таниулах, шинжлэх ухаанд суурилсан шийдвэр гаргалтыг дэмжих, улмаар нийгмийн аюулгүй байдал, тогтвортой хөгжил, байгаль орчны хамгаалалд оруулж буй хувь нэмрийг нэмэгдүүлэхэд чухал ач холбогдолтой гэж үзжээ. 

Нэмэлтээр, Дэлхийн цаг уурын байгууллага 2026 оны Дэлхийн цаг уурын өдрийг “Өнөөдрийг ажиглаж, маргаашийг хамгаалъя” уриатайгаар тэмдэглэж, дэлхийн ажиглалтын системийг сайжруулж, ирээдүйн эрсдэлийг даван туулах чадавхыг нэмэгдүүлэхийг уриалжээ. Өдөр тутмын цаг агаарын ажиглалт нь зөвхөн өнөөгийн нөхцөл байдлыг тодорхойлохоос гадна ирээдүйн эрсдэлийг тооцоолох, бууруулах арга хэмжээний шинжлэх ухааны суурь мэдээлэл болдгийг онцолсон байна.

Харин НҮБ-аас энэ жилийн Дэлхийн усны өдрийг “Ус ба жэндер” сэдвийн хүрээнд тэмдэглэж, усны аюулгүй байдал хангагдаагүй 2.1 тэрбум хүний асуудалд анхаарал хандуулж байна. Усны хомсдол, хүртээмжийн тэгш бус байдал нь ялангуяа эмэгтэйчүүдэд илүү хүндээр тусдаг тул усны хүртээмжийг сайжруулах нь жендерийн тэгш байдлыг хангах чухал нөхцөл болохыг онцолжээ.

Эх сурвалж: ЦУОШГ